II SA/Bd 546/08
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-10-30
Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Grażyna Malinowska-Wasik, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nabył działkę powstałą z podziału nieruchomości, ma interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział tej nieruchomości, jeśli skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności nie wpływają na jego obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie ma interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, ponieważ skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności tej decyzji nie mogą wpłynąć na jego obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej. Decyzja o podziale nieruchomości nie ustala przeznaczenia terenu w rozumieniu przepisów planistycznych, a jedynie zatwierdza podział zgodnie z istniejącym planem. Obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej wynika z przepisów o planowaniu przestrzennym i jest niezależny od decyzji o podziale nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący L.B. nabył działkę powstałą z podziału nieruchomości. W akcie notarialnym wskazano, że działka przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Po sprzedaży części tej działki, skarżący dowiedział się o wszczęciu postępowania w sprawie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oraz o sprostowaniu decyzji zatwierdzającej pierwotny podział nieruchomości, które miało zmienić przeznaczenie działki na zabudowę mieszkaniową o wysokiej intensywności. Skarżący wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział i postanowienia prostującego, twierdząc, że narusza to jego interes prawny i że nie został skutecznie poinformowany o sprostowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając brak interesu prawnego skarżącego. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 października 2008 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i postanowienia prostującego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] maja 1998 r. Nr [...] Wójt [...], na podstawie art. 93 ust. 1, art. 96 ust. 1 i 4 oraz art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741; z późn. zm.) zatwierdził projekt podziału działki nr [...], położonej we wsi N., gmina [...], stanowiącej własność M. L. W sentencji decyzji stwierdzono, że wydzielone działki nr [...],[...] i [...] przeznaczone są w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy [...] pod tereny zabudowy mieszkaniowej o wysokiej intensywności zabudowy.
Decyzja stała się ostateczna [...] czerwca 1998 r.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 1998 r. Wójt [...] dostrzegając oczywistą omyłkę sprostował z urzędu ww. decyzję poprzez zastąpienie w zdaniu drugim uzasadnienia decyzji wyrazu "jednorodzinną" wyrazami "o wysokiej intensywności zabudowy". Wójt stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji omyłkowo wpisano przeznaczenie wydzielonych działek jako tereny pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, podczas kiedy z sentencji decyzji wynika, że działki te położone są na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową o wysokiej intensywności zabudowy.
W dniu [...] maja 2007 r. skarżący L. B. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] maja 1998 r. wraz z postanowieniem o sprostowaniu tej decyzji z dnia [...] czerwca 1998 r.
Skarżący podniósł, że w dniu [...] czerwca 1998 r. nabył niezabudowaną działkę, oznaczoną numerem [...], powstałą z podziału działki nr [...], przy czym w akcie notarialnym zapisano, że działka ta zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...] przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Po dokonaniu podziału nabytej działki, w dniu [...] sierpnia 2002 r. sprzedał jedną z powstałych z podziału działek oznaczoną numerem [...]. Wówczas to otrzymał zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości zbytej nieruchomości. Dowiedział się również, że w akcie notarialnym rzekomo nastąpiła pomyłka w zakresie określenia przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nabytej działki ([...]), jak też dopiero wówczas dowiedział się o sprostowaniu decyzji z dnia [...] maja 1998 r. Zdaniem skarżącego wobec braku doręczenia mu "decyzji" o sprostowaniu nie stała się ona skuteczna względem niego, co potwierdził Sąd Okręgowy w [...] w postanowieniu z dnia [...] października 2006 r. (sygn. akt II Cz 710/06), stwierdzając, że orzeczenie o sprostowaniu nie jest wobec niego skuteczne. Bez orzeczenia o sprostowaniu decyzji Wójt nie mógłby natomiast ustalać opłat dotyczących wzrostu wartości nieruchomości sprzedanych przez skarżącego.
Rozpatrujące wniosek skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., na podstawie art. 157 § 3 w związku z art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej "k.p.a.") odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności.
Kolegium podniosło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony (art. 157 §2 k.p.a.) tzn. podmiotu, który stosownie do art. 28 k.p.a. wykaże nie jakikolwiek interes w prowadzeniu postępowania, ale interes prawny. Interes prawny zaś charakteryzuje zainteresowanie podmiotu wynikiem postępowania, które musi wynikać z przepisu prawa materialnego, a nie jedynie z faktycznego zainteresowania sprawą. Zdaniem Kolegium nabywca jednej z działek powstałych z podziału może mieć interes faktyczny w zakończonym decyzją ostateczną postępowaniu.
Kolegium podniosło ponadto, że sprostowanie decyzji Wójta z dnia [...] maja 1998 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność M. L., nie ma żadnego wpływu na ustaloną opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego podziałem działki stanowiącej własność wnioskodawcy. Decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości nie przesądza o jej funkcji w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a jedynie zatwierdza podział. Przeznaczenie terenu wynika natomiast z planu zagospodarowania przestrzennego. W dacie wydania decyzji zatwierdzającej podział działki nr [...] stanowiącej własność M. L. obowiązywał miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy [...] uchwalony uchwałą GRN Nr [...] z dnia [...] maja 1987 r. Zgodnie z jego ustaleniami ww. nieruchomość położona była w terenie zabudowy mieszkaniowej o wysokiej intensywności zabudowy. Z kolei w dacie wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. zatwierdzającej podział działki stanowiącej własność skarżącego obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwałą Rady [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. Zgodnie z jego ustaleniami dzielona nieruchomość (dz. nr [...] stanowiąca własność skarżącego) położona była w terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i w części przeznaczona była pod ulice dojazdowe wewnętrzne.
Zwracając się o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawca zarzucił pominięcie istoty sprawy, a mianowicie sprostowania przez Urząd [...] "oczywistej omyłki", która zgodnie z przepisami k.p.a. nie mogła zostać sprostowana. Zdaniem skarżącego to sprostowanie stanowiło zalegalizowanie działań naruszających prawo.
Skarżący zarzucił, że Kolegium całkowicie zignorowało postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] października 2006 r., w którego uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż decyzja Wójta "zmieniająca charakter użytkowy działki nie została doręczona powodowi bezsprzecznie będącemu stroną postępowania administracyjnego, a więc nie stała się decyzją ostateczną w rozumieniu k.p.a."
Wnioskodawca podkreślił ponadto, że jego interes prawny polega na tym, że w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji nie można by stosować jednorazowej opłaty od wzrostu wartości działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości i ich sprzedaży.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. utrzymało swoją decyzję w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w pierwszym rzędzie organ bada, czy pochodzi on od strony. Na tym etapie nie dokonuje merytorycznej oceny decyzji. Z tego też powodu Kolegium nie ustosunkowało się do zarzutów dotyczących decyzji Wójta. Nie ustosunkowało się również do stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego w [...], ponieważ Wójt [...] nie wydał żadnej decyzji "zmieniającej charakter użytkowy działki" jak określił to Sąd.
Kolegium podkreśliło, że w chwili wydawania decyzji podziałowej żaden przyszły nabywca nie jest stroną postępowania o podział. Decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości nie zmienia charakteru użytkowego działki. Określa jedynie jaka działka o jakim numerze i jakiej powierzchni podzielona została na działki o jakich numerach i o jakich powierzchniach. O charakterze działki przesądza wyłącznie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Taka sytuacja w opinii organu miała miejsce w niniejszej sprawie.
Organ nie podzielił stanowiska skarżącego, że stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność M. L. miało by mieć wpływ na zwolnienie z opłaty z tytułu wzrostu wartości działek powstałych z podziału nieruchomości stanowiącej własność skarżącego i na jego wniosek podzielonej. Kolegium podkreśliło, że każdy z ww. podziałów dokonywany był w oparciu o inny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – w chwili podziału nieruchomości M. L. obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony [...] maja 1987r., natomiast podział nieruchomości na wniosek skarżącego dokonany został w oparciu o plan miejscowy uchwalony [...] listopada 2001 r.
W decyzji zatwierdzającej podział działki stanowiącej własność M. L. zdaniem Kolegium prawidłowo podano, że nieruchomość położona jest w terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową o wysokiej intensywności. W uzasadnieniu decyzji pomyłkowo wpisano "pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną". Była to oczywista omyłka, co wynika nie tylko z akt sprawy, ale przede wszystkim z ustaleń planu miejscowego. Ponadto sprostowanie nie dotyczyło treści całej decyzji, a jedynie uzasadnienia, w rozstrzygnięciu decyzji prawidłowo wpisano funkcję wynikającą z planu miejscowego.
Kolegium uznało, że w przypadku ustalenia tak zwanej opłaty planistycznej nie ma znaczenia wpisanie pomyłkowo w decyzji podziałowej funkcji wynikającej z planu zagospodarowania przestrzennego. Podstawą tej opłaty są bowiem miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego i funkcja wynikająca z nich dla określonej działki.
W skardze wniesionej do Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając Kolegium błędną interpretację pojęcia ,,interes prawny strony".
W uzasadnieniu swej skargi skarżący powołując się na wypowiedzi doktryny prawa administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 10 września 2002 r. sygn. akt II SA/Wr 1498/02) wskazał, iż interes prawny może mieć oparcie nie tylko w przepisach materialnoprawnych, ale także ustrojowych i procesowych. Uznał, że jego sprawa jest niemal klasycznym przykładem dla zobrazowania poglądu, iż dla oceny możliwości naruszenia interesu prawnego decyzją administracyjną, podstawowe znaczenie ma nie tyle kwestia momentów, w których zaistniał akt i interes, lecz raczej znacznie szersze zagadnienie – czy akt może w ogóle dany interes naruszać (A. Duda, "Interes prawny w polskim prawie administracyjnym"., Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008, str. 258 i nast.).
Skarżący podkreślił, iż nabywając działkę od M. L. przyjmował informację o jej istotnych przymiotach w sposób pewny i dlatego właśnie przystąpił do aktu notarialnego, godząc się na zakup nieruchomości z tymi a nie innymi elementami z jej funkcjonowaniem związanymi. Zmiana tych cech bez udziału skarżącego jest przejawem wykonywania władczych decyzji administracyjnych naruszających prawa jednostki bez żadnego ku temu uzasadnienia.
Skarżący podniósł także, iż dla rozstrzygnięcia sprawy istotny jest fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wystąpił z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie ustalenia wysokości opłaty planistycznej, a zwłaszcza trybu i sposobu jej ustalania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
W piśmie uzupełniającym do skargi oraz odpowiedzi na skargę sporządzonym przez pełnomocnika skarżącego zarzucił on, że Kolegium w swojej odpowiedzi błędnie wskazało, iż pomyłka odnośnie przeznaczenia nieruchomości została zawarta w akcie notarialnym z dnia [...] maja 1998 r., gdyż akt notarialny nosi datę [...] czerwca1998 r. Podkreślił, że wobec braku doręczenia skarżącemu, bezsprzecznie będącemu stroną postępowania, decyzji Wójta zmieniającej charakter użytkowy działki nie stała się ona ostateczna w rozumieniu przepisów k.p.a. Biorąc pod uwagę, że gospodarowanie przestrzenne przez gminę nie ma charakteru dowolnego, gdyż jest ono ograniczone przez prawo własności – trudno skarżącemu odmówić interesu prawnego w jego działaniu.
Powołując się na pogląd wyrażony w doktrynie skarżący podniósł ponadto, że o ile okoliczności faktyczne i prawne stanowiące uprawnienie organu administrującego do orzekania, stwierdzone przed podjęciem czynności jurysdukcyjnych są błędne – tak jak w rozważanej sprawie – należy w ogóle odstąpić od wydania merytorycznego aktu lub go zmienić, zgodnie z rzeczywistym stanem prawidłowo przez organ administracji ustalonym.
Skarżący zwrócił także uwagę, że ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.) odmiennie niż obecna ustawa dotycząca planowania przestrzennego regulowała system aktów zagospodarowania przestrzennego. Wskazując, iż najbardziej rozległe kompetencje w zakresie zagospodarowania przestrzennego obecna ustawa przypisuje gminie, skarżący podniósł, że zobowiązuje to do doręczenia decyzji w tym przedmiocie wszystkim podmiotom stosunku faktyczno – prawnego, co wiąże się także z uprawnieniami właściciela nieruchomości wskazanymi w art. 36 tej ustawy. Uprawnienia te stanowią o interesie prawnym skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 157 § 3 k.p.a. odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Przepis ten nie określa, z jakich powodów może nastąpić odmowa, tym niemniej należy przyjąć, że mogą to być tylko przyczyny formalne, w przeciwnym razie w jednej sprawie doszłoby do dwukrotnego merytorycznego rozstrzygania.
Dokonując, w oparciu o art. 157 § 3 k.p.a. oceny, czy nie zachodzi przeszkoda formalna do wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji, organ administracyjny m.in. dokonuje oceny legitymacji procesowej strony, która występuje z wnioskiem o stwierdzenie nieważności, a więc ustala, czy przysługuje jej przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W przypadku ustalenia, że wnioskodawcy w danym postępowaniu nieważnościowym nie przysługuje przymiot strony, organ administracyjny władny jest na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. odmówić wszczęcia postępowania. Należy mieć przy tym na uwadze, że nie ma jednoznacznych i uniwersalnych zasad w zakresie posiadania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 k.p.a., które by można zastosować automatycznie w każdej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Nie zawsze bowiem osoba, która miała przymiot strony w postępowaniu zwykłym, musi mieć ten przymiot w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji i odwrotnie. W każdej sprawie te kwestie należy rozważyć indywidualnie, odpowiadając sobie na pytanie, jakiego interesu prawnego, czy faktycznego, mogłyby dotyczyć skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, to powinien też wyjaśnić skarżący, jako wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 347/06, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 340207).
Zdaniem Sądu w zaskarżonej decyzji Kolegium zasadnie uznało, iż skarżący nie ma interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 1998 r. o podziale nieruchomości M. L. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności owej decyzji nie mogą wpłynąć na jego obowiązek dotyczący uiszczenia tzw. opłaty planistycznej, tj. opłaty z tytułu sprzedaży nieruchomości, której wartość wzrosła w związku z uchwaleniem planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego (art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; Dz. U. Nr 80, poz. 717; z późn. zm.; zwanej w skrócie "p.z.p.").
Skarżący błędnie mniema, że podział nieruchomości "zmienia charakter użytkowy działki", tj. ustala przeznaczenie terenu w rozumieniu przepisów planistycznych. Jest dokładnie odwrotnie – to zapisy dotyczące przeznaczenia nieruchomości w aktach planistycznych (plan zagospodarowania przestrzennego, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu) decydują o tym, czy możliwy jest podział nieruchomości. Stosownie bowiem do art. 93 ust. 1 u.g.n., który był podstawą wydania decyzji z dnia 21 maja 1998 r., podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94 u.g.n., który z kolei w ust. 1 pkt 2 uzależnia możliwość dokonania podziału nieruchomości od jego zgodności z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
O tym, że decyzja o podziale nieruchomości nie należy do tego rodzaju rozstrzygnięć, które decydują o przeznaczeniu terenu wypowiada się art. 4 p.z.p., który jasno wskazuje, że ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (ust. 1), zaś w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy (ust. 3 artykułu 4 p.z.p).
Wspomniany artykuł wskazuje też odrębności dotyczące ustalania przeznaczenia terenu, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu w odniesieniu do obszarów morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej (ust. 1a), a także odnośnie terenów zamkniętych (ust. 3).
Ze względu na powyższy brak przynależności decyzji o podziale nieruchomości do aktów planowania przestrzennego niezasadne są zarzuty skarżącego odnoszące się do obowiązków organu wydającego decyzję należącą do tego typu aktów.
Z tego też względu nie jest zasadny także argument skarżącego, odwołujący się do wpływu treści decyzji o podziale nieruchomości na jego decyzję o nabyciu tej nieruchomości. Jeżeli bowiem skarżący nabywał nieruchomość ze względu na określone jej właściwości odnośnie przeznaczenia terenu, to oceniając sprawę rozsądnie, tj. w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa nie mógł opierać swojej decyzji na treści decyzji, która ze swej istoty takich właściwości nie dotyczy. Ani decyzja o podziale nieruchomości, ani stwierdzenie jej nieważności nie mogłoby przy tym wpłynąć na zakres nabytego prawa własności, w szczególności jeżeli chodzi o możliwość zgodnego z prawem wykorzystania terenu znajdującego się w granicach nieruchomości.
Konsekwencją uznania, iż decyzja o podziale nieruchomości nie mogła wpłynąć na przeznaczenie dzielonej nieruchomości jest to, że także postanowienie o sprostowaniu tej decyzji takiego wpływu mieć nie mogło.
Słusznie także zauważył organ, iż w przypadku ustalenia opłaty planistycznej nie ma znaczenia wpisanie pomyłkowo w decyzji o podziale nieruchomości funkcji wynikającej z planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 37 ust. 1 p.z.p. podstawą tej opłaty są bowiem zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odnośnie przeznaczenia terenu, na którym znajduje się nieruchomość.
Odnośnie braku doręczenia skarżącemu postanowienia prostującego decyzję z dnia [...] maja 1998 r. w sytuacji, kiedy był on już właścicielem jednej z działek powstałych w wyniku podziału, należy zwrócić uwagę, iż jest to zarzut braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy. Okoliczność ta jest przesłanką wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), a nie stwierdzenia nieważności, nie może zatem decydować o istnieniu interesu prawnego skarżącego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.
Należy także zauważyć, że brak doręczenia decyzji podmiotowi, który powinien być uznany za stronę, nie powoduje, że decyzja ta, doręczona innym podmiotom prawidłowo uznanym za strony, nie staje się ostateczna. Gdyby tak było, nie znalazłby zastosowania wspomniany wyżej tryb wznowienia postępowania ze względu na pominięcie strony w postępowaniu, zachwiana także byłaby pewność obrotu prawnego. Stronie, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot ten (któremu organ nie doręczył ani nie ogłosił decyzji, a jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a) wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. W razie nieskorzystania przez strony z odwołań w podanym terminie decyzja w myśl art. 16 § 1 k.p.a. staje się ostateczna, niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim stronom. Decyzja ostateczna może być natomiast wzruszona tylko w trybie nadzwyczajnym, uregulowanym w rozdziałach 12 i 13 działu II k.p.a. Wówczas stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa, opubl. w LEX pod nr 221943). Taki tryb postępowania ma zastosowanie także w przypadku braku doręczenia postanowienia podmiotowi, który powinien był – a nie został – uznany przez organ za stronę postępowania.
Odnośnie do wskazanej przez skarżącego okoliczności przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pytania prawnego dotyczącego ustalenia opłaty planistycznej – należy zauważyć, że rzeczywiście WSA w Krakowie skierował do Trybunału pytanie, czy art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie w jakim wzrost wartości nieruchomości odnosi do kryterium faktycznego jej wykorzystania w sytuacjach, kiedy przeznaczenie nieruchomości było określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przed dniem 1 stycznia 1995 roku, który utracił moc z uwagi na upływ terminu określonego przepisem art. 87 ust. 3 tej ustawy – jest zgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP (por. sprawa o sygnaturze P 58/08 w wykazie spraw rozpatrywanym przez Trybunał, opublikowanym na stronie internetowej www.trybunal.gov.pl). Jak wynika z treści pytania, nie dotyczy ono podziału nieruchomości, ale sposobu określania opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Problem przedstawiony w powyższym pytaniu do Trybunału nie dotyczy zatem istoty sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją.
Ze względu na powyższe, uznając że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270; z późn. zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło