II SA/Bd 571/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanowił: oddalić wniosek. I W dniu 23 października 2012r. (uzupełniony 5 listopada 2012 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) E.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżąca podała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku oraz nie uzyskuje świadczeń z zakresu pomocy społecznej. Jest na utrzymaniu rodziców, którymi się opiekuje. W pkt. 10 formularza PPF wnioskodawczyni poinformowała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie wskazała, żadnego dochodu. Ponadto podała, iż nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Oświadczyła, że jest współwłaścicielem ½ części domu, mieszkania o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] m2 . II Zarządzeniem z dnia 25 października 2012r. zobowiązano stronę skarżącą do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i finansową. W odpowiedzi skarżąca oświadczyła, że nie dysponuje odpisami zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata, w tym samym czasie nie otrzymywała również żadnych wynagrodzeń i świadczeń ZUS. Przebywa w miejscu zamieszkania rodziców. Z przedłożonego zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w S. K. wynika, że wnioskodawczyni nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: III Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. IV Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, iż skarżąca skarży decyzję w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Należy podkreślić, iż przepis art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przewiduje ustawowe zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Tak więc, skarżąca w niniejszej sprawie nie poniesie kosztów sądowych. Ponadto ustawodawca umożliwia skorzystanie z prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego również osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 262 powoływanej ustawy). Z tego względu zasadnym jest rozpatrzenie wniosku w oparciu o regulację zawartą w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – ustanowienia adwokata - domagać się może wyłącznie osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. V W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Z formularza wynika jednoznacznie, że dysponuje majątkiem. Skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, które wskazywałyby na to, że ponosi ponadprzeciętne wydatki tj. np. związane ze swym leczeniem czy utrzymaniem domu. Zresztą nie wskazała ona żadnych wydatków. Prawo pomocy przysługuje osobom, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej jak np. bezrobocie, choroba, klęska żywiołowa, ogólna nieporadność życiowa czy też śmierć jedynego żywiciela rodziny. Żadna z wyżej opisanych sytuacji nie dotyczy skarżącej. Nie można jej potraktować jako osoby bezrobotnej, ponieważ z przedłożonego zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w S. K. wynika, że wnioskodawczyni nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Nie uzyskuje świadczeń z zakresu pomocy społecznej, pozostaje na utrzymaniu rodziców, z którymi mieszka i nimi się opiekuje. Nie można więc przyjąć za słuszne jej twierdzenie, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Poza tym skarżąca została zobowiązano do przedłożenia odpisów zeznań podatkowych rodziców czego nie uczyniła. Trudno więc w tym przypadku wiarygodnie określić sytuację materialną skarżącej skoro z jednej strony dysponuje majątkiem natomiast z drugiej strony usiłuje wykazać, że nie stać ją na poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. VI Poza tym zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z tego przepisu wynika więc, iż nie może być przyznane prawo pomocy w przypadku, gdy postępowanie w sprawie zostało zakończone (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt II FZ 653/05, OSP z 2006/9/103, z dnia 4 lipca 2006r., sygn. akt II OZ 684/06). Tymczasem w rozpatrywanej sprawie doszło do prawomocnego zakończenia prowadzonego postępowania, ponieważ postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, a orzeczenie to uzyskało walor prawomocności od dnia 11 września 2012 r. VII W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2, art. 239 pkt 1 lit. a oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.