II SA/Bd 576/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Międzyzakładowej Komisji Związku Zawodowego "L." na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału w charakterze strony w postępowaniu kontrolnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. oddala wniosek o zwrot kosztów postępowania. Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w B. postanowieniem z [...] nr [...] na podstawie art. 31 § 2 kpa odmówił Międzyzakładowej Komisji Związku Zawodowego L. w Prasowych Zakładach Graficznych O. S.A. w B. dopuszczenia w charakterze strony w czasie kontroli Powiatowej Inspekcji Pracy w 2003r. W uzasadnieniu wskazano, że Związek Zawodowy L. zrzesza tylko 3 członków – pracowników spółki O. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła ww. organizacja związkowa, podnosząc że nic nie upoważnia Inspektora, do podważania unormowań prawnych zawartych w ustawie o związkach zawodowych i kodeksie pracy, zarzucając jednocześnie uleganie sugestiom kontrolowanego pracodawcy ( nie wskazano jednak jakie przepisy zdaniem skarżącego z ww. ustaw zostały naruszone i jakim sugestiom organ uległ). Okręgowy Inspektor Pracy w B. jako organ drugiej instancji postanowieniem z [...] – nr [...] na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 marca 1981r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. z 2001r. Nr 124, poz. 1362 ze zm.), w związku z art. 31 § 2 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że w toku kontroli Inspektor Pracy przyjął na podstawie korespondencji związku z pracodawcą, że organizacja nie obejmuje 10 członków będących pracownikami u tego pracodawcy. Zatem organizacja nie posiada przymiotów zakładowej organizacji związkowej, o których mowa w art. 251 ust. 1 p. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych ( Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 854 ze zmianami oraz z 2002r. Nr 240, poz. 2052). Organizacja związkowa nie będąca organizacją zakładową nie posiada uprawnień o których mowa w art. 26 ustawy o związkach zawodowych. Uprawnione jest tym samym stanowisko Inspektora Pracy odmawiające dopuszczenia związku do postępowania. Na to postanowienie Międzyzakładowa Komisja Związku Zawodowego " L." działająca w Spółce O. S.A. w B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Strona skarżąca zarzucała naruszenie prawa materialnego poprzez uznanie, iż Komisja nie posiada uprawnień wynikających z przepisów ustawy o związkach zawodowych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ przed wydaniem postanowienia, powinien zażądać od związku dokumentację stwierdzającą prawno – formalne działanie związku u pracodawcy, a nie kwestionować zasadność działania związku w oparciu o oświadczenia kontrolowanego pracodawcy, który jest stroną w postępowaniu. Ponadto nie wykazano żadnego przepisu prawnego który określa liczbę osób i członków Związku Zawodowego potrzebną do zachowania statusu prawnego Komisji Międzyzakładowej, będącą jednostką organizacyjną Związku Zawodowego "L." działającego na obszarze Rzeczypospolitej Polski, posiadającej osobowość prawną. Związek Zawodowy Liga Pracy jest organizacją związkową wchodzącą w skład organizacji związkowych uznanych za reprezentatywną w rozumieniu art. 24117 § 1 pkt 1 Kodeksu Pracy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie uzasadniając swego stanowiska, ograniczywszy się tylko do stwierdzenia że skarga jest bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów aniżeli to w skardze wskazano. Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. podstawą wyrokowania przez sąd są akta sprawy. Z akt przedłożonych sądowi w niniejszej sprawie wynika, że od postanowienia Inspektora Pracy z dnia [...] zostało złożone odwołanie, które wpłynęło do organu drugiej instancji w dniu 24 września 2003r. Z akt spawy nie wynika czy odwołanie złożono bezpośrednio organowi czy Związek przesłał je pocztą i kiedy nadał w placówce pocztowej. Umożliwia to więc ustalenie czy składając odwołanie dochowano terminu do jego złożenia określonego treścią art. 129 § 2 kpa. Na tę okoliczność nie zwrócono uwagi w zaskarżonym postanowieniu. I faktu tego nie może zastąpić oświadczenie przedstawiciela organu złożone na rozprawie. Nie, można więc wykluczyć, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu ustawowego. Wymaga to jednak wyjaśnienia przez organ II instancji. Złożenie odwołania po terminie powodowałoby bowiem konieczność stwierdzenia przez organ odwoławczy w drodze postanowienia niedopuszczalności odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania stosownie do treści przepisu art. 134 K.p.a. Skutkiem tego postanowienie Inspektora Pracy z [...] stałoby się ostateczne. Rozstrzyganie przez organ II instancji w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem organu I instancji skutkowałoby nieważnością postanowienia organu II instancji, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa ( art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Ma to więc istotne znaczenie przy ustalaniu legalności zaskarżonego postanowienia przez sąd. Brak w aktach administracyjnych dowodów potwierdzających datę nadania odwołania ( ewentualnie wzmianki o złożeniu odwołania osobiście) uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie przez sąd, czy organ odwoławczy rozważył dopuszczalność odwołania, czy też pominął tę okoliczność. Wobec powyższego, w związku z naruszeniem przez organ II instancji przepisów postępowania administracyjnego uznając, że mogło mieć wpływ na wyrok sprawy orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jak w pkt 1 sentencji wyroku. W związku z powyższym rozstrzygnięciem a zatem także i koniecznością przeprowadzenia ponownego postępowania przez organ drugiej instancji należy zwrócić – nie przesądzając bynajmniej o zasadności zarzutów zawartych w skardze, bowiem byłoby to przedwczesne – uwagę temu organowi na konieczność ( oczywiście w wypadku ustalenia, iż odwołanie złożono w terminie) wyjaśnienia sprzeczności wynikających z akt postępowania administracyjnego. Z pisma na k. 23 wynika, że w czerwcu 2003r. stan liczebny skarżącego Związku Zawodowego L. wynosił 23 osoby, z pisma na k. 17 wynika , że w dniu 1 kwietnia 2003r. wynosił 22 osoby. Nawiasem mówiąc właśnie na korespondencję strony skarżącej z kontrolowanym pracodawcą powołuje się organ w zaskarżonym postanowieniu, wyciągając jednak odmienne wnioski, przyjmując że organizacja związkowa zrzesza mniej niż 10 członków, podczas gdy z korespondencji na którą się organ powołuje zdaje się wynikać, że przekracza tę liczbę. Zwraca też uwagę fakt że na str. 3 w protokole kontroli zapisano że "kontrolę przeprowadzono w obecności... 3) przedstawicieli 5 związków zawodowych...", co w zestawieniu z treścią Porozumienia z 27 stycznia 2003r. ( k. 12 akt) sugerowałoby, że w kontroli uczestniczył przedstawiciel strony skarżącej. Rozstrzygając jak w pkt 1 wyroku sąd nie uwzględnił jednak wniosku strony skarżącej dotyczącego zwrotu kosztów postępowania. Żądania te dotyczyły kosztów związanych ze złożeniem skargi kasacyjnej i zdaniem sądu – zgodnie z art. 193 p.p.s.a. winno ono być złożone w toku postępowania wywołanego skargą kasacyjną. Nie uwzględniono także wniosku w pozostałym zakresie ( zwrot kosztów przejazdu osoby fizycznej reprezentującej stronę skarżącą z miejsca jej zamieszkania) albowiem siedzibą strony skarżącej jest miasto, w którym ma swą siedzibę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy.