II SA/Bd 576/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki postanowił: oddalić wniosek. W dniu 17 czerwca 2015 r. (częściowo uzupełniony 17 lipca 2015 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Konieczność przyznania prawa pomocy skarżąca uzasadniła trudną sytuacją finansową i zdrowotną. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z mężem. Mają na utrzymaniu trzech synów w wieku szkolnym. Utrzymują się z wynagrodzeń za pracę, które łącznie miesięcznie wynoszą [...] zł. Posiada dom o powierzchni 90 m2, mieszkanie o powierzchni 60 m2. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych, z wyjątkiem samochodu osobowego. Podała, że spłaca m.in. dwa kredyty (dwie raty po [...] zł), realizuje opłaty za energię elektryczną oraz kanalizację. Wskazała, że choruje. Zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2015 r. zobowiązano skarżącą do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i finansową. Wezwanie zostało doręczone w dniu 3 lipca 2015 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga, że zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2015 r. zobowiązano skarżącą do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i finansową. Po upływie zakreślonego terminu skarżąca nadesłała jedynie część dokumentów np. nie nadesłała rocznych zeznań podatkowych tj. PIT-37 lub PIT-36; PIT-11 nie spełniają tego wymogu, ponieważ stanowią informację tylko od jednego płatnia, nie ujmują zaś globalnego dochodu podatnika za dany rok kalendarzowy. Również nadesłane wyciągi bankowe nie są z okresu ostatnich trzech miesięcy (tak jak w wezwaniu) lecz zawierają zestawienie operacji bankowych ze znacznie krótszego okresu. Poza tym jeśli chodzi o udokumentowanie ponoszonych przez nią miesięcznie wydatków związanych utrzymaniem to również wnioskodawczyni ograniczyła się jedynie do nadesłania m.in. kserokopii faktury za energię elektryczną, Internet, ścieki. Skoro skarżąca podniosła, że obecnie (od około roku) ma problemy zdrowotne to również powinna wykazać czy w związku z tym ponosi jakieś koszty z leczeniem, czego nie uczyniła. Należy uznać, że skarżąca nie wykonała zobowiązania, zatem nie było możliwości dokonania całościowej oceny materiału. Z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, a to znaczy że przepis ten nakłada na wnioskującego obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Nadto to wnioskujący ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji opisanej w przedmiotowym przepisie, która uniemożliwia poniesienie mu jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania (np. postanowienia NSA: z dnia 30 lipca 2009 r., I FZ 171/09, LEX nr 552205, oraz z dnia 9 lipca 2009 r., I OZ 713/09, LEX nr 552394). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał w orzecznictwie, że z punktu widzenia art. 246 § 1 p.p.s.a. wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy należy do obowiązku ubiegającego się o przyznanie tego prawa (np. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 101/09, LEX nr 550317). W orzecznictwie prezentowane jest jednoznaczne stanowisko, że brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (np. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 91/09, LEX nr 550327). Na marginesie należy wskazać, że skarżąca również formularz PPF uzupełniała po upływie terminu 7 dni licząc od dnia doręczenia, jednakże ze względu na ekonomikę procesową fakt ten nie został uwzględniony. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.