II SA/Bd 576/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-10-18
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Jerzy Bortkiewicz, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać zamurowanie otworów okiennych w budynku, jeśli zostały one wykonane zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie budowy, mimo że nie spełniają obecnych norm?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakazać zamurowania otworów okiennych, jeśli zostały one wykonane zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie budowy, nawet jeśli nie spełniają obecnych norm. Ocena stanu faktycznego musi być dokonana w oparciu o przepisy obowiązujące w momencie budowy obiektu. Ponadto, nakaz zamurowania okien nie może prowadzić do naruszenia innych przepisów technicznych, takich jak wymagania dotyczące naturalnego oświetlenia pomieszczeń.Stan faktyczny
Strony skarżące wystąpiły o kontrolę nieruchomości sąsiedniej pod kątem naruszenia warunków technicznych usytuowania budynku. Organy nadzoru budowlanego nakazały zamurowanie otworów okiennych w budynku sąsiadów, uznając, że naruszają one przepisy dotyczące odległości od granicy działki. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wcześniejsze orzeczenia, wskazując na konieczność zastosowania przepisów obowiązujących w dacie budowy obiektu oraz uwzględnienia przepisów dotyczących oświetlenia pomieszczeń. Ostatecznie, organ administracji umorzył postępowanie, uznając, że usytuowanie budynku nie narusza przepisów obowiązujących w dacie jego budowy i że zamurowanie okien naruszyłoby przepisy dotyczące oświetlenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi Z. W. i A. W. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Pismem z dnia [...] 2011 r. Z. W. i A. W. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w [...] o przeprowadzenie kontroli nieruchomości sąsiedniej położonej przy ul. [...] (dz. nr [...]) pod kątem naruszenia warunków technicznych, jakim powinno odpowiadać usytuowanie budynku względem należącej do nich działki o nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] 2011 r. znak: [...] PINB w [...] nałożył na E. i A. A., na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, obowiązek wykonania opinii rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych w sprawie okien i drzwi balkonowych usytuowanych w ścianie zwróconej w stronę działki sąsiedniej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, wolnostojącym położonym przy ul. [...] w A. K.. Opinia rzeczoznawcy wpłynęła do organu w dniu [...] 2011 r.
Następnie PINB w A. K. wydał decyzję z dnia [...] 2011 r. znak: [...], którą umorzył postępowanie w sprawie okien i drzwi balkonowych usytuowanych w ścianie zwróconej w stroną działki sąsiedniej, w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, wolnostojącym położonym w A. K. przy ul. [...] dz. nr [...] stanowiącym własność E. i A. A., usytuowanego w odległości od [...] do [...] m od ogrodzenia działki sąsiedniej o nr [...] z powodu "ustąpienia przyczyn postępowania".
Po rozpatrzeniu wniesionego przez A. i Z. W. odwołania od powyższego rozstrzygnięcia, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) w [...] decyzją z dnia [...] 2012 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
W dniu [...] 2012 r. PINB w A. K. wydał decyzję, sprostowaną następnie na podstawie art. 113 § 1 i § 3 k.p.a. postanowieniem z dnia [...] 2012 r. znak: [...], którą nałożono na A. i E. A. obowiązek wykonania "projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego wolnostojącego usytuowanego na działce nr [...] w A. K.".
Rozstrzygnięcie to w wyniku postępowania odwoławczego zostało uchylone decyzją [...] WINB z dnia [...] 2012 r. znak: [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
W dniu [...] 2012 r. PINB w A. K. przeprowadził kontrolę przedmiotowego budynku mieszkalnego, w toku której stwierdzono, że budynek usytuowany jest w nienormatywnych odległościach od granicy z działką sąsiednią, o których mowa w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odległości te wynoszą od [...] m do [...]. W związku z czym decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w A. K. na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 40 w zw. z art. 53 ustawy Prawo budowlane nałożył na Elżbietę i A. A. obowiązek dokonania zamurowania wszystkich istniejących otworów okiennych i drzwiowych wykonanych w ścianie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego wolnostojącego w miejscowości A. K., przy ul. [...], dz. nr [...] usytuowanej w odległości od granicy od [...] do [...] m z działką sąsiednią nr [...], w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z przepisami prawa w terminie do [...] 2012 r.
Decyzją z [...] 2012 r. nr [...] [...] WINB w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Następnie wyrokiem z dnia [...].2013 r., sygn. akt II SA/Bd 71/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę E. i A. A. na ww. decyzję WINB.
Wyrokiem z dnia [...] 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2012 r., znak [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. K. z dnia [...] 2012 r., [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA wskazał, że bezpodstawnie, dla ustalenia stanu faktycznego i jego oceny zastosowano w sprawie przepisy techniczne wykonawcze do Prawa budowlanego z 1994 r., chociaż nie ulega wątpliwości, że otwory, których zamurowanie nakazano, powstały w czasie budowy obiektu na podstawie pozwolenia budowlanego wydanego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Ocena stanu rzeczy powinna była zostać dokonana zatem w oparciu o przepisy rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Sąd wskazał, że z uwagi na ustalenia organu, że budynek wybudowano z odstępstwem od projektu z 1983 roku, ocena ewentualnych naruszeń prawa powinna zostać dokonana zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, a nie przepisami obecnymi. NSA zauważył też, że doszukując się naruszenia prawa dawniej obowiązującego zarówno organy, jak i Sąd Wojewódzki przywołały tylko treść ust. 1 § 12 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r., nie dokonując w ogóle wagi odstępstwa w świetle ust. 2 tego przepisu, który dopuszczał, przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, zmniejszenie odległości podanych w ust. 1, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. Zaś z akt sprawy wynika, że sąsiadujący budynek położony był w odległości 9 m od budynku projektowanego, a ewentualne odstępstwo nie przekroczyło 0,5 m. Jeśli zatem ustalono, że nastąpiło nieznaczne przesunięcie budynku projektowanego w kierunku granicy z działką sąsiednią, to ocenić należało, czy doszło do jego zbliżenia w sposób naruszający wartości podane w ust. 2 omawianego przepisu, a jeśli nie, to czy stan taki tworzy podstawę do przyjęcia, że naruszony został ówcześnie obowiązujący porządek budowlany. Dopiero odmienne ustalenia mogłyby stanowić podstawę do rozważań, czy i jakie przepisy należałoby zastosować. NSA dodał też, że podejmując decyzję o nakazie zamurowania otworów okiennych organ nadzoru budowlanego nie może pominąć innych przepisów technicznych określających minimalne warunki użytkowe, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia na pobyt ludzi, w tym wymagań związanych z oświetleniem pomieszczeń, czy chociażby określających stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi w takich pomieszczeniach. Nakaz zamurowania okien może zatem pociągać znacznie dalej idące konsekwencje wymagające odniesienia się do tych problemów przez organy wydające taki nakaz. Bez znaczenia przy tym jest, czy chodzi tu o zamurowanie otworów ścianą z cegły pełnej, czy też zastosowanie tzw. luksferów, gdyż, pomimo przenikania przez nie światła, z technicznego punktu widzenia stanowią one odpowiednik wypełnienia zwykłą cegłą co powoduje, że tak wypełnione otwory tworzą już powierzchnię ściany, nie mogą zatem być brane pod uwagę przy określaniu oświetlenia pomieszczeń.
Decyzją z dnia [...] 2016 r., [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. K. umorzył postępowanie w sprawie usytuowania okien i drzwi balkonowych w ścianie zwróconej w stronę działki sąsiedniej budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, wolnostojącego w A. K., ul. [...], działka nr [...], stanowiącego własność A. i E. A., usytuowanej w odległości od [...] do [...] m od ogrodzenia działki sąsiedniej o numerze [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] 2015 r. przeprowadzono kolejne oględziny przedmiotowego budynku mieszkalnego. Z dokonanych w trakcie kontroli pomiarów odległości wynika, że odległość budynku mieszkalnego A. i E. A. od ogrodzenia pomiędzy działkami 256 i [...] wynosi [...] m do [...] m. Różnice w odległości wynikają z faktu, że dom państwa A. nie jest usytuowany równolegle do granicy działki. Zmierzono również na poziomie 1 piętra odległości pomiędzy budynkami mieszkalnymi państwa [...] i państwa W. , ustalając, że w narożniku budynku państwa [...], usytuowanym najbliżej granicy działki i budynku państwa [...], odległość pomiędzy budynkami wynosi 8,01 m. W związku z tym organ stwierdził, że nie została naruszony przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. Organ dodał, że na osiedlu, na którym znajduje się przedmiotowy budynek mieszkalny, wiele domów, ze względu na niewielkie powierzchnie działek budowlanych, usytuowanych jest w mniejszej odległości od granicy z działką sąsiednią niż 4 m, przy czym zachowana jest odległości 8 m od budynków na działce sąsiedniej. Taka sytuacja dotyczy też działki państwa [...], gdzie budynek mieszkalny usytuowany jest ścianą z otworem okiennym w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką [...], lecz większej niż 8 m od istniejącej tam zabudowy. Organ wskazał również, że zamurowanie spornych otworów okiennych spowodowałoby naruszenie przepisu § 57 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – określającego wymagania związane z oświetleniem pomieszczeń.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. i Z. W. zarzucili naruszenie art. 104 w zw. z art. 105 k.p.a. poprzez ich łączne zastosowanie w jednej decyzji, w sytuacji, w której nie powinny mieć zastosowania razem, albowiem pierwszy z nich kończy sprawę administracyjną merytorycznie, a drugi świadczy o jej braku. W ich ocenie doszło też do naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 oraz 7 Konstytucji poprzez działanie bez podstawy prawnej, albowiem nie istnieje możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie usytuowania okien i drzwi balkonowych w sytuacji, w której przedmiot sprawy dotyczy budowy obiektu niezgodnie z otrzymanym pozwoleniem na budowę. Zarzucili także naruszenie art. 7,8,9,77 § 1, 107 § 3 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie aktualnie obowiązujące przepisy z jednoczesnym odstąpieniem od zbadania zgodności inwestycji z wszystkimi przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz stosowanie przepisów rozporządzenia z roku 1980, które nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Skarżący zarzucili ponadto naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy prawo budowlane poprzez pominięcie faktu, że inwestor dokonał odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz udzielonego pozwolenia na budowę.
Decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na wyrok NSA z dnia 17.06.2015r., sygn. akt II OSK 2771/13, w którym jednoznacznie wskazano, że zastosowanie w niniejszej sprawie będą miały przepisy ustawy obowiązującej w czasie budowy rzeczonego obiektu budowlanego, tj. ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, po. 229; ze zm.) wraz z przepisami podwykonawczymi, w tym rozporządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62; ze zm.). Wskazania te, w świetle treści art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012, poz. 270; ze zm.) wiążą organy administracji. W świetle powyższego organ II instancji uznał za prawidłowe rozpatrywanie sprawy przez organ I instancji w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie powstania spornych otworów okiennych. Organ odwoławczy wskazał, że wprawdzie lokalizacja budynku mieszkalnego jednorodzinnego w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej, jest niezgodna z § 12 ust. 1 rozporządzenia z 3.07.1980 r. (cyt. wyżej), jednak to nie przesądza o konieczności likwidacji tych otworów. Zgodnie bowiem z przepisem § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, jeżeli na sąsiedniej działce istnieje budynek w odległości większej niż 4 m od granicy działki, z tym, że odległość między budynkami powinna wynosić co najmniej 8 m. Jak wynika z ustaleń organu I instancji, ten warunek został spełniony. Nadto lokalizacja rzeczonych otworów posiada pozytywną opinię rzeczoznawcy ds. przeciwpożarowych z grudnia 2011 r. Organ odwoławczy dodał również, że ww. okna są jedynymi otworami stanowiącym naturalne oświetlenie pomieszczeń, a zgodnie z § 136 ww. rozporządzenia pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi wymagają odpowiedniej powierzchni okien w stosunku do powierzchni podłogi (od 1:8 do 1:5) oraz 100% części otwieranej okna. Zatem zamurowanie otworów np. luksferami czy cegłą szklaną, stanowiłoby naruszenie powyższego wymogu. Podsumowując, organ II instancji wskazał, że usytuowanie ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego z przedmiotowymi otworami w odległości [...] m od granicy działki sąsiedniej, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi czy mienia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Natomiast likwidacja tych otworów spowodowałaby niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla ludzi mieszkających w tym budynku, tj. brak naturalnego oświetlenia pomieszczeń. Wobec powyższego zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji słusznie umorzył postępowanie. Organ III instancji uznał przy tym za nieuzasadnione zarzuty zawarte w odwołaniu.
W skardze do WSA w Bydgoszczy na powyższą decyzję Z. i A. W. zarzucili naruszenie:
1) Art. 103 ust. 1 ustawy prawo budowlane poprzez jego nie zastosowanie i tym samym uznanie, że w sprawie zastosowanie mają przepisy poprzedniej ustawy, co nie ma oparcia w przepisach prawa i jest równoznaczne z wydaniem decyzji bez podstawy prawnej;
2) Art. 6, 7, 8, 9, 77 § 1, 107 § 3 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez odstąpienie od zbadania zgodności inwestycji z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz stosowanie przepisów rozporządzenia z 1980 r., mimo prawidłowego przyjęcie, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy aktualnie obowiązujące;
3) Art. 50 ust. 1 pkt 4. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez pominięcie faktu, że inwestor dokonał odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz udzielonego pozwolenia na budowę;
4) Art. 7, 8, 9, 77 § 1, 107 § 3 poprzez przyjęcie bez podstawy prawnej, ze w niniejszej sprawie ma zastosowanie ustawa prawo budowlane z 1974 r. z jednoczesnym pominięciem jej przepisów i stosowanie przepisów ustawy z 1994 r.,
5) Art. 104 w zw. z art. 105 k.p.a. poprzez ich łączne zastosowanie w jednej decyzji w sytuacji,
6) Art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 oraz 7 Konstytucji poprzez działanie bez podstawy prawnej albowiem nie istnieje możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie usytuowania okien i drzwi balkonowych w sytuacji, w której przedmiot sprawy dotyczy budowy obiektu niezgodnie z otrzymanym pozwoleniem na budowę.
Uzasadniając skargę strony podniosły, ze organy nie podały przepisu, z którego wynikałoby, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r.. Nie wyjaśnił także, dlaczego art. 103 ust 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. nie ma zastosowania w sprawie, ani nie wyjaśnił, czy obiekt wybudowano zgodnie z otrzymanym pozwoleniem na budowę. Skarżący stwierdzili również, że organ I instancji prowadził postępowanie przewlekle, bowiem od dnia otrzymania dokumentów sprawy wraz z wyrokiem NSA w Warszawie do dnia wydania decyzji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez PINB minęło 6 miesięcy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", jak i poprzedzającej ją decyzji, nie potwierdza, by w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu procesowemu, lub też prawu materialnemu w sposób skutkujący uwzględnieniem skargi.
Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z urzędu w sprawie usytuowania okien i drzwi balkonowych w ścianie zwróconej w stronę działki sąsiedniej budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, wolnostojącego, z uwagi na jego położenie w odległości od [...] do [...] m od ogrodzenia działki sąsiedniej o nr [...], co wymagało oceny ewentualnego naruszenia warunków technicznych, jakim powinno odpowiadać usytuowanie budynku względem należącej do nich działki o nr [...].
Bezspornym w sprawie jest, że budynek położony przy ul. [...], na działce nr [...], stanowiącej własność [...] i E. A., znajduje się w odległości od [...] do [...] m od granicy działki sąsiedniej o nr [...] oraz, że został on wybudowany pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Jakie fakty te mają znaczenie dla przedmiotowej sprawy w zakresie zastosowania odpowiednich przepisów, przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 czerwca 2015 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 2771/13. Powyższym wyrokiem NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2012 r., znak [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2012 r., [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA wskazał, że bezpodstawnie, dla ustalenia stanu faktycznego i jego oceny zastosowano w sprawie przepisy techniczne wykonawcze do Prawa budowlanego z 1994 r., chociaż nie ulega wątpliwości, że otwory, których zamurowanie nakazano, powstały w czasie budowy obiektu na podstawie pozwolenia budowlanego wydanego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Ocena stanu rzeczy powinna była zostać dokonana zatem w oparciu o przepisy rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z uwagi na ustalenia organu, iż budynek wybudowano z odstępstwem od projektu z 1983 roku, ocena ewentualnych naruszeń prawa powinna zostać dokonana zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, a nie przepisami obecnymi.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, doszukując się naruszenia prawa dawniej obowiązującego zarówno organy, jak i WSA w Bydgoszczy przywołały tylko treść ust. 1 § 12 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r., nie dokonując w ogóle wagi odstępstwa w świetle ust. 2 tego przepisu, który dopuszczał, przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, zmniejszenie odległości podanych w ust. 1, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. Zaś z akt sprawy wynika, że sąsiadujący budynek położony był w odległości 9 m od budynku projektowanego, a ewentualne odstępstwo nie przekroczyło 0,5 m.
Jak dalej stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, jeśli zatem ustalono, że nastąpiło nieznaczne przesunięcie budynku projektowanego w kierunku granicy z działką sąsiednią, to ocenić należało, czy doszło do jego zbliżenia w sposób naruszający wartości podane w ust. 2 omawianego przepisu, a jeśli nie, to czy stan taki tworzy podstawę do przyjęcia, że naruszony został ówcześnie obowiązujący porządek budowlany. Dopiero odmienne ustalenia mogłyby stanowić podstawę do rozważań, czy i jakie przepisy należałoby zastosować.
Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił też uwagę na okoliczność, że decyzję o nakazie zamurowania otworów okiennych organ nadzoru budowlanego nie może pominąć innych przepisów technicznych określających minimalne warunki użytkowe, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia na pobyt ludzi, w tym wymagań związanych z oświetleniem pomieszczeń, czy chociażby określających stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi w takich pomieszczeniach. Nakaz zamurowania okien może zatem pociągać znacznie dalej idące konsekwencje wymagające odniesienia się do tych problemów przez organy wydające taki nakaz.
Przytoczone stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w przedmiotowej sprawie szczególnie istotne, albowiem z przepisu art. 153 p.p.s.a., wynika, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Mając zatem na uwadze wynikające z powyższego przepisu związanie organów oceną prawną wskazaniami co do dalszego postępowania, ustalenia organów, co do odległości ściany ze spornymi otworami okiennymi i otworem balkonowym od granicy działki i od sąsiedniego budynku, należało uznać umieszczenie ww. otworów w ścianie za dopuszczalne w świetle § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3.07.1980 r. Z przepisu tego wynika, że budynki mieszkalne oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki, przy czym odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych (§ 12 ust. 1), natomiast przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m (§ 12 ust. 2). Usytuowanie względem siebie domów skarżących i uczestników postępowania spełnia powyżej określone warunki, co jest okolicznością bezsporną. W tych warunkach organy administracji zasadnie uznały, że wszczęte z urzędu postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe – nie ma podstaw do wydania rozstrzygnięcia na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. (decyzji zobowiązującej do zamurowania otworów okiennych, ani innej decyzji merytorycznej kończącej postępowanie). Nie okazały się tym samym zasadne zawarte w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego.
W świetle powyższego, nie są zasadne również zarzuty skargi, naruszenia przepisów postępowania. Organy poczyniły wystarczające ustalenia faktyczne do tego by powziąć prawidłową konkluzję o uznaniu, że usytuowanie budynku przy ul. [...] (dz. nr [...]), nie narusza przepisów rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Należy też podkreślić, że w warunkach przedmiotowej sprawy, wobec wyżej przytoczonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, którym - jak to już wskazano - z mocy art 153 p.p.s.a., zarówno organy, jak i sąd orzekający w sprawie jest związany, bezprzedmiotowe były wywody strony skarżącej w przedmiocie twierdzenia, że brak jest podstaw do zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., do postępowania naprawczego.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a., oddalono skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło