II SA/Bd 591/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia [...] Sędziowie WSA: Sędzia [...] Asesor [...] Protokolant [...] po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu [...] września 2008r. sprawy ze skargi K. P. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. Orzeczeniem z dnia [...]. Nr [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] K. P. został uznany za zdolnego do służby wojskowej z kategorią zdrowia "A". Organ uznał, iż pomimo stwierdzenia u badanego schorzeń określonych odpowiednio w §39 pkt 1, § 47 pkt3, § 26 pkt3, § 46 pkt3, § 78 pkt1 i § 32 pkt1 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji w tych sprawach (Dz. U. 2004 Nr 151, poz. 1595), jak również polipowatego zgrubienia błony śluzowej w prawej zatoce szczękowej, to nie upośledzają one w sposób istotny sprawności ustroju, a stan zdrowia czyni badanego zdolnym do czynnej służby wojskowej. Kwestionując powyższe stanowisko w odwołaniu K. P. podniósł, iż od 2003r. leczy się z powodu schorzeń laryngologicznych, które znacznie utrudniają mu normalne funkcjonowanie. Pomimo leczenia stan jego zdrowia nie uległ poprawie. Ponadto wskazał, że od 2005r. cierpi na żylaki odbytu. Orzeczeniem z dnia [...]. Nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] na podstawie art. 29 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. Nr 21 z 2002r., poz. 205 z późn. zm.), a także wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej i art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Powołując się na dokumentację lekarską przedłożoną przez skarżącego organ odwoławczy wskazał, iż jak wynika z zaświadczenia lekarza laryngologa z dnia 13 maja 2008r., u K. P. zdiagnozowano skrzywienie przegrody nosa do operacji, przewlekle zapalenie zatok obustronnych, torbiel lewej zatoki szczękowej, szumy uszne, i niedosłuch (zwłaszcza prawostronny) oraz napadowe zawroty głowy. Tymczasem jak wynika z badania Rtg u odwołującego występuje polipowate zgrubienie zatoki szczękowej prawej, a nie lewej. W ocenie Komisji fakt, że skrzywienie przegrody nosa nie upośledzające drożności nosa stwierdzono u K. P. już w 2000 i 2007r. świadczy o tym, że wskazania do zabiegu operacyjnego są względne i nie mogą rzutować na aktualną ocenę zdolności do służby wojskowej, tym bardziej, że nawet skrzywienie przegrody nosa upośledzające jego drożność również skutkuje zastosowaniem §26 pkt 4 wyżej wymienionego załącznika i zakwalifikowaniem poborowego do kategorii zdrowia "A". Organ odwoławczy wskazał również, że pozostałe ustalenia wynikające z przedłożonego zaświadczenia w postaci szumów usznych, niedosłuchu i napadowych zawrotów głowy nie mają odzwierciedlenia w dokumentacji przedstawionej przez odwołującego, a tym samym nie zachodzi konieczność poddania K. P. ponownemu badaniu lekarskiemu. Na powyższe rozstrzygnięcie strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jego uchylenie. K. P. zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania: - art. 10 § l k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwienie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, -art. 77 § 2 kpa poprzez niedopełnienie przez organ obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, - art. 78 § l k.p.a. poprzez pominięcie wnioskowanego przez stronę dowodu z badania audiometrycznego na okoliczność istnienia niedosłuchu, jako okoliczności mającej fundamentalne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy, -art. 76 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie dowodu z dokumentu urzędowego, bez przeprowadzania dowodu przeciw jego treści i bez zamieszczenia uzasadnienia faktycznego w uzasadnieniu decyzji, - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nie umożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranego materiału przed wydaniem decyzji, - art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie ustaleń z pominięciem dowodu w postaci orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] r. o czasowej niezdolności do czynnej służby wojskowej skutkującym dokonaniem przez organ administracji publicznej oceny na podstawie niepełnego materiału dowodowego; - art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się strony co do wyników badań przeprowadzonych przez komisje lekarskie I i II instancji; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu decyzji do ustaleń Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] zawartych w orzeczeniu Nr [...] z dnia [...]. o czasowej niezdolności do czynnej służby wojskowej, oraz podania przyczyn, dla których organ II instancji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionemu przez stronę zaświadczeniu lekarskiemu oraz nie przeprowadził badania audiometrycznego na okoliczność stwierdzonego niedosłuchu. W ocenie skarżącego przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenia organ odwoławczy naruszył również przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U.04.151.1595 ze zm.) poprzez niewykonanie badania audiometrycznego tonalnego oraz konsultacji laryngologicznej po tym badaniu. Skarżący argumentował, że w dniu [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem Nr [...] uznała go za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej na okres 12-tu miesięcy (kategoria zdrowia "B"), wskutek schorzeń określonych w następujących paragrafach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach: § 43 (zapalenie błony śluzowej odbytnicy), § 26 pkt 3 (skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające jego drożności), § 78 pkt l (stopy poprzeczne płaskie nadmiernie wydrążone nieupośledzające sprawności ruchowej), § 46 pkt 3 (przepuklina rozworu przełykowego przepony) oraz § 32 pkt l (przebyte złamanie obojczyka lewego bez następstw) Po upływie 12-to miesięcznego okresu orzeczeniem z dnia[...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] uznała go za zdolnego do czynnej służby wojskowej z kategorią zdrowia "A" nie wskazując jednak w uzasadnieniu tego orzeczenia, że nastąpiła taka poprawa stanu zdrowia skarżącego, która spowodowała, że te same schorzenia, które wcześniej czyniły go czasowo niezdolnym do odbycia służby wojskowej, obecnie nie mogą wpływać na obniżenie ustalonej kategorii zdrowia. W ocenie skarżącego, porównanie treści obu orzeczeń Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] wskazuje, że nie nastąpiła żadna poprawa stanu jego zdrowia, na co wskazuje zdiagnozowanie w 2008r. tych samych schorzeń, które powodowały, zdaniem komisji, czasową niezdolność do czynnej służby wojskowej w 2007r., ponadto wykryto u niego dodatkowo nadciśnienie tętnicze, a zapalenie błony śluzowej odbytnicy przekształciło się w żylaki odbytu. Skarżący zarzucił również, że wobec treści przedłożonego przez niego zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego u niego skrzywienie przegrody nosowej do operacji, przewlekłe zapalenie zatok, torbiel lewej zatoki szczękowej, szumy uszne i niedosłuch prawostronny Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska [...] powinna, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej z art. 7k.p.a., dokładnie wyjaśnić stan faktyczny i przeprowadzić przede wszystkim badanie audiometryczne, do którego była zobowiązana na mocy załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej. Skarżący podniósł ponadto, że toku postępowania nigdy nie był informowany o możliwości zapoznania się, czy też o możliwości wypowiedzenia się co do gromadzonych dowodów przed wydaniem decyzji, co miało istotny wpływ na wynik postępowania i w konsekwencji wydanie orzeczenia z rażącym naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] wniosła o jej oddalenie. Wskazała, iż zastosowana kwalifikacja orzecznicza rozpoznanych schorzeń była prawidłowa, odpowiednia do stopnia ich nasilenia i uzasadniała zaliczenie K. P. do kategorii zdrowia "A". Stwierdziła, że podczas badań komisyjnych w 2008r. lekarz chirurg nie zdiagnozował u skarżącego zapalenia błony śluzowej odbytnicy, a jedynie żylaki odbytu I°, które są zupełnie odmiennym schorzeniem. Organ odwoławczy wskazał również, iż wysunięty w skardze zarzut pominięcia badania audiometrycznego jest bezzasadny, bowiem wynik badania akumetrycznego przeprowadzonego przez lekarza laryngologa nie potwierdził obniżenia ostrości słuchu u skarżącego. Nadto, rozpoznania schorzeń występujących u skarżącego zawarte w przedłożonym przez niego zaświadczeniu lekarskim miały charakter gołosłowny, oparty jedynie na wywiadzie bez badań obiektywizujących. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. póz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tak pojętej kontroli sądowej m. in. aktów organów administracji wojskowej sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to Komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie. O ile organ administracji nie naruszy zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. oraz innych przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności traktujących o obowiązku dokładnego wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wyczerpującego zebrania całokształtu materiału dowodowego, to brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu poborowego za zdolnego do służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się więc do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności poborowego do służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Zdaniem Sądu kierującego się powyższym rozumieniem przepisów prawa, orzeczenia wojskowych komisji lekarskich podjęte w przedmiotowej sprawie nie zawierają odpowiednio szczegółowej argumentacji wskazującej na konieczność zakwalifikowania skarżącego jako osoby zdolnej do czynnej służby wojskowej. Podstawą wydania zaskarżonego orzeczenia, utrzymującego w mocy orzeczenie organu I instancji były wyniki badań przeprowadzonych przez lekarzy specjalistów, w tym przez lekarza laryngologa , który nie stwierdził u skarżącego niedosłuchu. Skarżący w swym odwołaniu powołał się natomiast na zaświadczenie lekarskie z dnia 10 maja 2008r. z którego wynika, że stwierdzono u niego m.in. szumy uszne, niedosłuch, zawroty głowy. Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia odniósł się jedynie ogólnikowo do tego zaświadczenia lekarskiego uznając, że w tym zakresie ustalenia te nie mają obiektywnego odzwierciedlenia w przedstawionej przez skarżącego dokumentacji. Nie wchodząc w merytoryczną ocenę ustaleń dokonanych w toku badań komisyjnych, jak i wynikających z przedłożonego przez K. P. zaświadczenia lekarskiego Sąd stwierdza, że istnieje sprzeczność w ocenie stanu zdrowia skarżącego. Skoro przedstawił on konkretne dowody na okoliczności mające znaczenie dla wyjaśnienia sprawy, to obowiązkiem organu II instancji było dokonanie ich dokładnej oceny, która powinna znaleźć wyraz w uzasadnieniu orzeczenia uwzględniającym wymagania określone w art. 107§3 kpa. Jeżeli organ orzekający w sprawie zakwestionował prawidłowość diagnozy wynikającej z przedstawionego przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego, to winien dać temu wyraz w uzasadnieniu swojego orzeczenia. Wobec powyższego nie można uznać za właściwe uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia stwierdzenia, że skarżący nie przedstawił żadnej dokumentacji leczniczej wskazującej na inny stan zdrowia niż ten, który ustaliła Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...]. W ocenie sądu, w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia zabrakło również ustosunkowania się organu II instancji do podniesionego w odwołaniu zarzutu sprzeczności pomiędzy zakwalifikowaniem skarżącego jako czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w [...] w 2007r., a orzeczeniem tejże Komisji wydanym w 2008r., pomimo stwierdzenia u niego występowania tych samych dolegliwości. W rozpatrywanej sprawie szersze uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia zawarte zostało dopiero w odpowiedzi na skargę, która nie może być traktowana jako aneks do orzeczenia, gdyż należy już do postępowania sądowo - administracyjnego, a nie administracyjnego. Wątpliwości co do właściwego wyjaśnienia sprawy pogłębia jeszcze to, że -jak wynika z akt sprawy –zaskarżone orzeczenie podjęto bez ponownego badania skarżącego. Faktem jest, iż obowiązujące przepisy nie przewidują wyraźnego obowiązku przeprowadzenia ponownego badania poborowego przez Wojskową Komisję Lekarską drugiej instancji, jednakże wobec wskazanej powyżej różnicy w ocenie stanu zdrowia skarżącego, badanie takie na pewno przyczyniłoby się do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a tym samym do wypełnienia wymogu art. 7 i 77 §1 k.p.a. Z podanych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazania do ponownego rozpatrzenia sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu, przy czym w postępowaniu tym prowadzonym z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego wyrażonych w przepisach art. 7, 77§1, 80 i 107§3 kpa organ dokona oceny zasadności kwestionowanego orzeczenia i rozpatrzy wszystkie zarzuty strony skarżącej podnoszone w odwołaniu. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania orzeczenia orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy