II SA/Bd 6/21
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-09-14
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Jerzy Bortkiewicz, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, pomimo twierdzeń strony skarżącej o błędzie organu i braku możliwości wykrycia tego błędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły kwotę nienależnie pobranych płatności, ponieważ wypłata środków nastąpiła zgodnie ze złożonym przez rolnika wnioskiem, a za rzetelność danych zawartych we wniosku odpowiada rolnik. Nie stwierdzono błędu organu, który nie mógłby zostać wykryty przez beneficjenta, co wyklucza zastosowanie art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014. Ponadto, sąd uznał, że nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu, gdyż bieg terminu przedawnienia został przerwany przez doręczenie postanowień o wznowieniu postępowań.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR kwoty nienależnie pobranych przez E. F. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2016 i 2017. Organ I instancji, po wznowieniu postępowań, uchylił pierwotne decyzje przyznające płatności i wydał nowe, ustalając niższe kwoty. Następnie wszczęto postępowanie o zwrot nienależnie pobranych środków. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne zastosowanie art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 oraz brak możliwości wykrycia błędu przez beneficjenta.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2021 r. sprawy ze skargi E. F. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.
II SA/Bd 6/21
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 2020 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej jako: "Kierownik BP ARiMR") ustalił E. F. kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uzyskanych na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] 2017 r. oraz decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. wydanych przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], w łącznej wysokości [...] zł, w tym:
- [...] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej 2016;
- [...] zł z tytułu płatności za zazielenienie 2016;
- [...] zł z tytułu płatności redystrybucyjnej 2016;
- [...] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej 2017;
- [...] zł z tytułu płatności za zazielenienie 2017;
- [...] zł z tytułu płatności redystrybucyjnej 2017.
Decyzją z dnia [...] 2020 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpoznaniu odwołania E. F. (dalej jako: "skarżący"), utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że Kierownik BP ARiMR na mocy wydanej w dniu [...].2017r. decyzji Nr [...] przyznał skarżącemu płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2016. Podobnie na mocy decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia [...].2017 r., Nr [...] przyznano skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017. Następnie, w wyniku wznowienia obu postępowań, organ I instancji ustalił, że skarżący nie był w latach 2016 i 2017 użytkownikiem wszystkich deklarowanych przez siebie gruntów. Swoje ustalenia w tym zakresie organ zawarł w wydanych w dniu [...].2020 r. decyzjach: nr [...] – dotyczącej roku 2016 i nr [...] – dotyczącej roku 2017. Na mocy wskazanych decyzji, dotychczas istniejące rozstrzygnięcia w sprawach dotyczących roku 2016 i 2017 zostały uchylone, a w nowych rozstrzygnięciach przyznano stronie płatności w niższym wymiarze. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że omawiane decyzji nie zostały zaskarżone przez stronę i stały się prawomocne.
Organ II instancji podniósł następnie, że wobec powyższego w obrocie prawnym pozostają decyzję organu I instancji:
- Nr [...] z dnia [...].2020 r. o uchyleniu decyzji Nr [...] w całości oraz przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na mocy której organ I instancji uchylił decyzję dotychczasowa z dnia [...].2017 r., odmówił przyznania skarżącemu płatności JPO i płatności dodatkowej (z sankcjami wieloletnimi) oraz przyznał płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł;
- Nr [...] z dnia [...].2020 w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na mocy której organ I instancji uchylił decyzję dotychczasową z dnia [...].2017 r. i odmówił przyznania skarżącemu płatności JPO i płatności dodatkowej (z sankcjami wieloletnimi), oraz przyznał płatność za zazielenianie w wysokości [...] zł.
Okoliczności te stanowiły dla organu podstawę do wszczęcia z urzędu postepowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności wypłaconych skarżącemu na mocy wspomnianej wcześniej decyzji z dnia [...].2017 r. i decyzji z dnia [...].2017 r. Ustalona przez organ I instancji kwota nienależnie pobranych płatności ([...] zł) stanowi różnice pomiędzy kwotami płatności JPO i płatności za zazielenienie oraz redystrybucyjnych wypłaconych stronie za rok 2016 i 2017, a kwotami tych samych płatności, ostatecznie należnymi stronie na podstawie decyzji wydanych w wyniku wznowienia postepowania.
Organ odwoławczy podkreślił, że niniejsze postępowanie nie jest kontynuacją postępowania w sprawie przyznania płatności w sprawie systemów wsparcia bezpośredniego i w ramach niniejszego postępowania odwoławczego ocenia on jedynie prawidłowość wyliczenia kwoty podlegającej zwrotowi oraz ewentualne istnienie okoliczności wyłączających możliwość takiego ustalenia.
Organ II instancji wskazał, że podlegające zwrotowi za rok 2016 i 2017 kwoty jednolitej płatności obszarowej, kwoty z tytułu płatności za zazielenianie oraz z tytułu płatności dodatkowej przekraczają kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczona na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Tym samym w odniesieniu do tych płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Natomiast w przypadku kwoty zwrotu płatności za zwrot dyscypliny finansowej zachodzą przesłanki wskazane w art. 49 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, co prawidłowo zostało uwzględnione w kwestionowanej decyzji Kierownika BP ARiMR.
Jak wskazał organ odwoławczy, kwota ustalona w kwestionowanej decyzji jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustalającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z dnia 31.07.2014 r., s. 69; ze zm.).
W ocenie organu odwoławczego wypłata stronie płatności, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nie nastąpiła na skutek pomyłki organu, który w momencie wydawania decyzji na rok 2016 i 2017 nie posiadał pełnej wiedzy co do stanu użytkowania gruntów zgłoszonych przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności. To producent rolny jako ubiegający się o płatności był zobowiązany do tego, aby we wniosku określić powierzchnie działek rolnych zgodnie z ich faktycznym użytkowaniem. W okolicznościach niniejszej sprawy, zdaniem organu, nie może być mowy o tym, że błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach, skoro to on odpowiada za treść złożonego wniosku. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że praktyka przesyłania wnioskodawcom (również potencjalnym) tzw. wniosków spersonalizowanych nie należy traktować jako wniosków gotowych do złożenia. Każdorazowym obowiązkiem wnioskodawcy jest weryfikacja zgodności wniosku ze stanem faktycznym w danym roku. Organ dodał, że nawet gdyby umowa dzierżawy pomiędzy skarżącym a B. F. była okazana w Biurze Powiatowym ARiMR po jej zawarciu, nie wpłynęłoby to na zasadność zwrotu płatności przyznanych skarżącemu. Organ odwoławczy podkreślił, że ARiMR nie prowadzi i nie posiada żadnej ewidencji umów dotyczących rozporządzania gruntami przez poszczególnych rolników. W świetle powyższego, zdaniem organu II instancji, brak było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014. Tym samym, zgodnie z art. 7 ust. 1 tego rozporządzenia powstał obowiązek zwrotu nienależnej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2016 i 2017 w łącznej wysokości [...] zł.
Organ odwoławczy dodał, że biorąc pod uwagę, że dokumentami stwierdzającymi nieprawidłowości dla poszczególnych lat są decyzje Kierownika BP ARiMR z dnia [...].2020 r., doręczone pełnomocnikowi strony w dniu [...].2020 r., nie minął 18-miesięczny okres uprawniający Agencję do występowania o zwrot nienależnie pobranych płatności.
W ocenie organu II instancji w sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18.12.1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz., UE L 312 s. 1 z dnia 23.12.1995 r.; ze zm.). Skarżący dopuścił się bowiem nieprawidłowości, składając w dniach: [...].2016 r. - wniosek o przyznanie płatności na rok 2016, a także [...].2017 r. – wniosek o przyznanie płatności na rok 2017, w których zawyżył faktycznie użytkowane powierzchnie działek rolnych. W dniu doręczenia stronie postanowień o wznowieniu postępowań za lata 2016 i 2017 r. – tj. [...].3030 r. doszło zaś do przerwania biegu terminu przedawnienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. naruszenie:
1. art. 7,77 § 1 i 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, co do błędu organu, co skutkowało wydaniem niewłaściwej decyzji i nałożeniem kary na uczestnika postępowania;
2. art. 9 k.p.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie w toku postępowania przez organy I i II instancji, na skutek których uczestnik postępowania został obciążony decyzją wywołująca szkodę po jego stronie;
3. art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17.07.2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasad wzajemnej zgodności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, na skutek którego organ I i II instancji nie uwzględnił przesłanek wyłączających obowiązek zwrotu płatności.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że o fakcie zawarcia umowy dzierżawy pomiędzy skarżącym a B. F. organ został poinformowany w roku 2015, pomimo tego organ co roku doręcza skarżącemu wypełniony wniosek o przyznanie płatności. Skarżący otrzymując tak wypełnione dokumentu uznał, że organ w ten sposób wskazuje go jako uprawniony podmiot. W skardze zwrócono uwagę, że organ na etapie wydawania decyzji o przyznaniu płatności za rok 2016 i 2017 w dalszym ciągu nie zweryfikował stanu faktycznego i wydał wadliwą decyzję. W ocenie strony skarżącej płatność została dokonana na skutek pomyłki organu, a błąd ten nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach.
Strona skarżąca wskazała również, że -jak wynika z materiału dowodowego- wypłaty płatności za rok 2016 miały miejsce w dwóch transzach i odbywały się kolejno [...].2016 oraz [...].2017 r., natomiast za rok 2017 – [...].2017 r. oraz [...].2018 r. Decyzje uchylające decyzje o przyznaniu płatności zostały zaś doręczone dopiero [...] 2019 r., natomiast decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności została doręczona stronie we wrześniu 2020 r.
Skarżący podkreślił również, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, gdy płatności zostały przyznane zarówno osobie uprawnionej, jak i nieuprawnionej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.
Zgodnie z art. 134 § 1 "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli to naruszenie miało bądź mogło mieć - istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie ocena zgodności z prawem poddanych kontroli Sądu decyzji administracyjnych wg wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że nie doszło do naruszenia prawa w takim stopniu, które by skutkowało ich uchyleniem.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji utrzymująca w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR o ustaleniu skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji organu stanowił m.in. art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1505).
Zgodnie z ust.1 tego przepisu ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:
1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej,
2) krajowych, przeznaczonych na:
a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,
b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej
- następuje w drodze decyzji administracyjnej.
W świetle zaś art. 29 ust. 2 ww. ustawy, właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (art. 29 ust. 2 ww. ustawy).
Wskazać należy, że pojęcie "nienależnych" płatności obejmuje swym zakresem różne przypadki nieuprawnionego pobrania środków publicznych z tytułu płatności pochodzących z funduszy unijnych. Do płatności nienależnych zalicza się wszelkie przypadki, w których stwierdzono jakiekolwiek nieprawidłowości w działaniu lub zaniechaniu rolnika – np. deklaracja we wniosku niezgodna ze stanem faktycznym, brak realizacji obowiązków związanych z utrzymaniem gruntów w dobrej kulturze rolnej oraz przestrzeganiem norm i wymogów, czy też zaniechanie realizacji zobowiązania w odniesieniu do płatności w ramach PROW. A więc są to należności, które powstały z przyczyn leżących po stronie rolnika, również wówczas, gdy nie była to wyłączna przyczyna wypłaty dokonanej w nienależnej wysokości.
Zwrócić trzeba uwagę, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym prowadzonym w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, w którym następuje określenie nienależnie pobranych środków finansowych pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Przy czym ustalenie, czy przyznane uprzednio kwoty płatności były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. W tej drugiej sytuacji zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne. Zatem w postępowaniu uregulowanym w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji organ ma za zadanie zbadać, czy dana kwota stanowi kwotę nienależnie pobranych lub nadmiernie pobranych środków, co ma miejsce w postępowaniu odrębnym od postępowania o przyznanie danej płatności. Zaznaczenie odrębności postępowania w przedmiocie zwrotu nienależnych płatności ma istotne znaczenie, bowiem w jego ramach organ ma za zadanie ustalenie, że doszło do dokonania nienależnej płatności oraz czy nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość żądania jej zwrotu (por. wyrok NSA z [...] września 2014 r. II GSK 1201/13; dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, poczynione w sprawie ustalenia dawały organom Agencji wystarczającą podstawę do przyjęcia, że środki otrzymane przez skarżącego w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2016 r. i za 2017 r. w kwocie 16.940,22 zł. zostały nienależnie wypłacone, zatem musiały podlegać zwrotowi w trybie art. 29 ust 1 i 2 ustawy o Agencji.
Zaakcentować przy tym należy, że kwestia przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na lata 2016 i 2017 była przedmiotem oceny Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...], w odrębnych postępowaniach, zakończonych ostatecznymi decyzjami z dnia [...].2020 r.:
- Nr [...] - uchylającą decyzji ostateczną [...] oraz odmawiającą przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej za 2016 i płatności redystrybucyjnej (nakładając jednocześnie sankcje wieloletnie) i jednocześnie przyznającą skarżącemu płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł;
- Nr [...] - uchylającą decyzji ostateczną [...] oraz odmawiającą przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej za 2017 i płatności redystrybucyjnej (nakładając jednocześnie sankcje wieloletnie) i jednocześnie przyznającą skarżącemu płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł.
Decyzje te objęte walorem trwałości decyzji ostatecznej, tworzą wiążący stan prawny, który w powiązaniu z niespornym faktem, że płatność za 2016 r. i 2017 r. zostały stronie wypłacone, stanowi punkt wyjścia do wydania decyzji w sprawie określenia kwoty nienależnie pobranych płatności.
Nadmienić w tym miejscu należy, że jeśli skarżący uważał, że w ramach postępowania wznowieniowego doszło do naruszenia prawa (a na to może wskazywać cześć zarzutów i argumentacji zawartej w obecnie rozpoznawanej skardze), to miał on możliwość poddania tej decyzji wznowieniowej kontroli sądowo administracyjnej, po wyczerpaniu środków zaskarżenia, czego nie uczynił.
Organy wykazały, że skarżącemu została wypłacona łącznie kwota wyższa niż wynikająca z ostatecznych decyzji z [...].2020 r. bowiem uchylenie pierwotnych decyzji o przyznaniu płatności za 2016 i za 2017 rok oraz przyznanie stronie płatności z tego tytułu w niższej wysokości spowodowało powstanie różnicy w łącznej kwocie [...]zł. Stanowi ona kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Stwierdzić należy w związku z tym, że zasadne jest stanowisko organów, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały podstawy do odstąpienia od ustalania wysokości nienależnie pobranych przez skarżącego płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności na zazielenienie oraz płatności dodatkowej, gdyż kwoty tego rodzaju płatności przewyższały kwoty, o których mowa w art. 54 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 549 ze zm.).
Sąd podziela również argumentację organu co do braku podstaw do stosowania w niniejszej sprawie wyłączenia z art. 7 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 14 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz. UE L 227 z dnia 31.07.2014r., str. 69 z późn. zm.). Stosownie do tej regulacji, obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnie dokonanej płatności wymaga zatem spełnienia łącznie dwóch wymienionych w nim przesłanek. Po pierwsze, płatność dokonana musi być na skutek błędu organu, po drugie, błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika.
W ocenie Sądu, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił okoliczności faktyczne i prawne przemawiające za uznaniem, że w/w przepis nie miał w sprawie zastosowania. Zgodzić się należy z organem, że w sprawie nie doszło do pomyłki ze strony organów Agencji. Trudno bowiem mówić o pomyłce organu, jeśli stronie skarżącej wypłacono środki w wysokości zgodnej ze złożonym przez nią wnioskiem. Jak słusznie wskazuje organ, to skarżący jako producent rolny ubiegający się o płatności był zobowiązany do tego, aby we wniosku określić powierzchnie działek rolnych zgodnie z ich faktycznym użytkowaniem. Oceny tej nie mogły podważyć argumenty skarżącego, że organ, mimo uzyskanych wcześniej od skarżącego informacji o zawarciu przez stronę umowy dzierżawy nieruchomości, przekazał skarżącemu wypełniony wniosek uwzględniający grunty wydzierżawione (wniosek spersonalizowany). Nie ulega bowiem wątpliwości, że za rzetelność danych zawartych we wniosku odpowiada rolnik. W szczególności ma on obowiązek, stosownie do art. 17 ust. 5 rozporządzenia nr 809/2014, dokonać zmian w formularzu wniosku, jeżeli informacje dotyczące w szczególności powierzchni, lokalizacji lub granicy działki rolnej nie są poprawne lub są niekompletne. Również wniosek o przyznanie płatności zawiera pouczenie, z którego wynika, że wnioskodawca podaje dane, także co do powierzchni deklarowanej, zgodne ze stanem rzeczywistym, co potwierdza własnoręcznym podpisem. Wypełniając więc wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność i nie może tej odpowiedzialności za wypełnienie takiego wniosku przerzucać na organ administracji publicznej.
Zdaniem sądu organy prawidłowo uznały ponadto, że nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L. z 1995 r. nr 312, str. 1), okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo.
W przedmiotowej sprawie 4 letni okres przedawnienia został przerwany na skutek doręczenia stronie w dniu [...].2020 r. postanowień nr [...] i nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowań o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2016 i 2017.
Reasumując, w sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia norm procesowych, czy też norm materialnych, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w kontekście przepisów prawa obowiązujących w przedmiotowej materii skutkuje uznaniem, że prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny dał organom podstawę do wydania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej płatności.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło