II SA/Bd 60/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Mariusz Pawełczak Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2025 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. B. z dnia [...] października 2024 r., znak: [...] 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adwokat J. C. kwotę [...]zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych 40/100) , w tym podatek VAT w kwocie [...]zł (sto dziesięć złotych 40/100)tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. II SA/Bd 60/25 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2024 r., nr [...] Prezydent Miasta B., działając na podstawie art. 104 ust. 1-3 oraz art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024r. poz. 1283) orzekł o zwrocie w terminie do dnia [...].2024 r. należności z tytułu opłaty zastępczej za pobyt E. M. (dalej jako: "skarżąca") w Domu Pomocy Społecznej [...] w B. w kwocie [...]zł na rzecz Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.. W uzasadnieniu organ stwierdził, że skarżąca nie wywiązała się z obowiązku uiszczenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej na kwotę [...]zł, za miesiące [...] 2023 r. – [...] 2024 r. w wysokości [...] zł i [...] zł za miesiąc [...] 2024 – wniesionych zastępczo przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. za pobyt E. M. w Domu Pomocy Społecznej [...] – zapłaty dokonano w dniu [...].2023 r. na podstawie noty księgowej nr [...] z dnia [...].2023 r. wystawionej przez Zespół Domu Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia. W odwołaniu od powyższej decyzji L. B., ustanowiona opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionej skarżącej, wskazała, że wpłaty zostały dokonane dnia [...] 2024 r. na numer konta [...]. Dodatkowo przez pomyłkę zapłaciła za dużo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] 2024 r., nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że na podstawie decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] 2024 r. Nr [...], że doszło zmiany decyzji z dnia [...] 2022 r. [...] oraz decyzji z dnia [...] 2023 r. znak: [...] dotyczącej ponoszenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej [...] w B., w ten sposób, że od dnia [...] 2024 r. odpłatność ta wynosi [...] zł, co stanowi 70% dochodu. Kolegium wskazało, że nawiązując do wpłat dnia [...] 2024 r. opiekun prawny domaga się zwrotu nadpłaconej kwoty [...]zł z czego DPS [...] zwrócił tylko [...] zł. Opiekun prawny wskazał, że kwoty te dotyczyły roku 2023 oraz 2024. Wpłaty dotyczyły E. M.: [...] za m-c [...] 2023 - [...] 2024 r. Od miesiąca [...] 2024 r. DPS [...] pobiera dodatkowe 2-krotne opłaty za potrącenie ze świadczeń p. E. M. oraz otrzymuje od opiekuna prawnego wpłaty dodatkowe [...] zł za m-c [...] 2024 r. do m-c [...] 2024 r. Kolegium wskazało dalej, że z notatki z dnia [...] 2024 r. Zespołu Domów Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia w B. wynika, że nadpłata w wysokości [...] zł powstała w miesiącu lipcu po zaksięgowaniu wpłat z dnia [...] 2024 r. oraz [...] 2024 r. przekazanych na konto bankowe o nazwie POBYT DPS [...] przez p. L. B. tytułem: opłata za dany miesiąc. W związku z tym, że wpłata na konto była pod tytułem: opłata za pobyt - kwota nadpłaty nie została zwrócona do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. jako zwrot opłaty zastępczej, tylko zwrot nadpłaty nastąpił na konto depozytowe mieszkanki p. E. M., aby pracownika socjalny mógł za zgodą opiekuna prawnego uregulować opłatę zastępczą wpłaconą przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B.. W dniu [...] 2024 r. kwota [...]zł została przekazana z konta depozytowego p. E. M. na indywidualne konto bankowe p. L. B., z którego dokonała wpłat za pobyt. Łączna kwota wpłat w 2024 r. przez p. L. B. wyniosła [...] zł. W dniu [...] 2024 r. zwrócono na konto depozytowe mieszkanki p. E. M. kwotę w wysokości [...] zł (nadpłata za m-c [...] 2024), a [...] 2024 r. zwrócono na konto depozytowe mieszkanki p. E. M. kwotę w wysokości [...] zł (nadpłata za m-c [...]) w związki z nadpłatą na koncie mieszkanki w danym miesiącu. W dniu [...] 2022 r. na konto depozytowe mieszkańca p. F. M. nastąpiła wpłata w wysokości [...] zł. Z pisma Zespołu Domów Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia w B. Dom Pomocy Społecznej [...] z dnia [...] 2024 r. wynika, że na konto ZDPSIOW w B. w dniu [...] 2024 r. wpłynęły od p. L. B. następujące przelewy: opłata za pobyt za miesiąc [...]/2023 w kwocie [...]zł, opłata za pobyt w DPS za miesiąc [...]/2023 w kwocie [...]zł, opłata za pobyt z DPS za miesiąc [...]/2023 w kwocie [...]zł. Łączna kwota wpłat wyniosła [...] zł. W kwestii odpłatności za pobyt w DPS "[...]" p. E. i p. F. M. po sprzedaży ich mieszkania w dniu [...] 2022 r. kwoty odpłatności zostały przedstawione zgodnie z decyzją wydaną przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B.. Pan F. M. działając w imieniu swoim i żony dokonał sprzedaży mieszkania. Dochód, który uzyskał wynosił [...] zł z czego [...] zł należało się żonie p. E. M.. Skarżąca otrzymała decyzję z dnia [...] 2022 r. nr [...] zmieniającą odpłatność za pobyt za okres od [...] 2022 r. - [...] 2023 r. i odpłatność w związku ze sprzedażą mieszkania wyniosła [...] zł. Od [...] 2023 r. odpłatność wynosiła [...] zł. Od [...] 2023 r. do [...] 2023 r. odpłatność wynosiła [...] zł. W przypadku p. E. M. żadne z przyznanych świadczeń, stanowiących dochód nie wpływa na konto odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Całym dochodem dysponuje opiekun prawny. Łączna kwota dokonanych wpłat w 2024 r. wyniosła [...] zł. W dniu [...] 2024 r. na konto depozytowe p. E. M. został zwrócona kwota w wysokości [...] zł (nadpłata za miesiąc [...] 2024 r.), a w dniu [...] 2024 r. została zwrócona kwota w wysokości [...] zł (nadpłata za miesiąc [...]) w związku z nadpłatą na koncie mieszkanki w danym miesiącu. Nadpłaty powstałe na koncie DPS wynikają z niewłaściwego opisu przelewów. Opłaty wnoszone jako opłaty zastępcze powinny zawierać stosowną adnotację. W związku z brakiem takiej informacji powstała nadpłata w wysokości [...] zł, została zwrócona w dniu [...] 2024 r. z konta depozytowego p. E. M. na indywidualne konto bankowe, z którego dokonano wpłat. Wpłatę kwoty wynikającej z opłaty zastępczej należy dokonać na konto wskazane w decyzji MOPS w B.. Kolegium wskazało następnie, że z pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. Dział Realizacji Świadczeń z dnia [...] 2024 r. wynika, że na koncie MOPS nie odnotowano zwrotu opłaty zastępczej za miesiąc [...] 2024 r. w kwocie [...]zł. Z pisma z dnia [...] 2024 r. Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. skierowanego do Zespołu Domów Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia w B. wynika, że nie odnotowano zwrotu kwoty zastępczej za miesiąc [...] 2024 r. w wysokości [...] zł. Z pisma Zespołu Domów Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia w B. z dnia [...] 2024 r. wynika, że opiekun prawny p. E. M. p. L. B. w dniu [...] 2024 r. wpłaciła na konto bankowe o nazwie POBYT DPS [...] kwotę [...]zł tytułem: opłata za pobyt DPS za m-c [...]/2024. Pani L. B. w opisie przelewu nie ujęła, iż kwota, którą wpłaciła miała być przeznaczona na opłatę zastępczą za m-c [...]/2024 w wysokości [...] zł. W związku z powyższym bez woli opiekuna prawnego nie można dysponować środkami finansowymi w celu uregulowania opłaty zastępczej. Powyższe nadpłaty zostały przekazane na konto depozytowe p. E. M. w dniu [...] 2024 r. natomiast dnia [...] 2024 r. nastąpił zwrot środków w kwocie [...]zł na indywidualne konto p. L. B.. Z pisma z dnia [...] 2024 r. Zespołu Domów Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia w B. wynika, że opiekun prawny p. E. M. - p. L. B. w dniu [...] 2024 r. wpłaciła na konto bankowe o nazwie POBYT DPS [...], kwotę [...]zł tytułem: opłata za pobyt w DPS za m-c [...]/2024 oraz w dniu [...] 2024 r. wpłaciła na konto bankowe o nazwie POBYT DPS [...], kwotę [...]zł tytułem: opłata za pobyt w DPS za m-c [...]/2024. Pani L. B. w opisie przelewu nie ujęła, iż kwota, którą wpłaciła miała być przeznaczona na opłatę zastępczą za m-c [...]/2024 w wysokości [...] zł. Bez woli opiekuna prawnego nie można dysponować środkami finansowymi w celu uregulowania opłaty zastępczej. Nadpłaty na koncie analitycznym p. E. M. zostały przekazane na konto depozytowe p. E. M. w dniu [...] 2024 r. natomiast dnia [...] 2024 r. nastąpił zwrot środków w kwocie [...]zł na indywidualne konto p. L. B.. Z noty księgowej Nr [...] z dnia [...] 2023 r, termin płatności [...] 2024 wystawionej przez Zespół Domów Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia w B. z Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w B. wynika, że obciążono kwotą [...]zł tytułem opłaty zastępczej za pobyt w Domu Pomocy Społecznej [...] p. E. M.: [...] zł za [...]/2023; [...] zł za [...]/2023, [...] zł za [...]/2023. Sprawdzono pod względem merytorycznym [...] 2023 r. Zatwierdzono do wypłaty kwotę [...]zł. Zapłacono [...] 2023 r. z noty księgowej Nr [...] data wystawienia [...] 2024r., termin płatności [...] 2024r. wystawionej przez Zespół Domów Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wynika, że obciążono kwotą [...]zł tytułem opłaty zastępczej za pobyt w Domu Pomocy Społecznej [...] p. E. M. w kwocie [...]zł za [...] 2023. Z noty księgowej Nr [...] z dnia [...] 2024 r. termin płatności [...] 2024 wystawionej przez Zespół Domów Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia w B. Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w B. wynika, że obciążono kwotą [...]zł tytułem opłaty zastępczej za pobyt w Domu Pomocy Społecznej [...] p. E. M. [...] zł za [...]/2024. Sprawdzono pod względem merytorycznym [...] 2024r. Zatwierdzono do wypłaty [...] zł. Zapłacono [...] 2024 r. z noty księgowej Nr [...]/OZ z dnia [...] 2024 termin płatności [...] 2024 wystawionej przez Zespół Domów Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia w B. skierowanej do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wynika, że obciążono kwotą [...]zł tytułem opłaty zastępczej za pobyt w Domu Pomocy Społecznej [...] p. E. M. [...] zł za [...]/2024. Sprawdzono pod względem merytorycznym zatwierdzono do wypłaty [...] zł. Zapłacono [...] 2024 r. Kolegium wskazało, że z materiału dowodowego wynika, że zastępczo za pobyt strony w Domu Pomocy Społecznej wniesiono kwotę w wysokości [...] zł (tj. kwotę [...]x [...] zł = [...] zł, [...] zł + [...] zł). Strona do odwołania załączyła wydruki przelewów dotyczące opłaty i dopłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w 2024 r. a sprawa dotyczy opłaty zastępczo wniesionej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. w 2023 r. i w 2024 r. Jak wynika z akt sprawy opiekun prawny dokonał wpłaty na inny numer rachunku bankowego a organ administracji samodzielnie nie dokonuje przeksięgowania dokonanych wpłat. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. zastępczo uiścił kwotę [...]zł za pobyt p. E. M. w Domu pomocy Społecznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję L. B. wskazała, że księgowa z MOPS z Działu Realizacji Świadczeń nie przedstawiła wszystkich danych dotyczących wpłat za pobyt skarżącej w DPS. Wskazała też, m.in. że numer konta, na który miała dokonać przelewów i tytuł przelewów został jej podany przez pracownika socjalnego i pieniądze te powinny zostać przekazane do Działu Realizacji Świadczeń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Materialną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1283), dalej "u.p.s.". Stosowanie do treści art. 60 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. W przepisie art. 61 u.p.s. ustawodawca zawarł ustawową kolejność osób zobowiązanych do wnoszenia opłat za pobyt w takiej placówce. I tak, w pierwszej kolejności zobowiązanym jest mieszkaniec, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka (art. 61 ust. 1 pkt 1). Natomiast zgodnie z treścią art. 61 ust. 2 pkt 1 wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w sytuacji gdy wnosi ją mieszkaniec domu, wynosi nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu. Ustawodawca w art. 61 ust. 3 u.p.s. wprowadził również zasadę, w myśl której, jeśli z ponoszenia opłat nie wywiązują się osoby zobowiązane wymieniona w art. 61 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a opłaty te wnosi zastępczo gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, z tym jednak skutkiem, że gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych w tym celu kwot (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 września 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 575/19, orzeczenie dostępne w CBOSA). Z treści tego przepisu wynika też, że wydatki gminy podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis art. 104 ust. 3-8 stosuje się odpowiednio. Wydanie decyzji o zwrocie kosztów poniesionych zastępczo przez gminę na podstawie art. 104 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 u.p.s., wymaga uprzedniego skonkretyzowania i zindywidualizowania tego obowiązku w stosunku do zobowiązanej osoby w decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1 u.p.s. W realiach kontrolowanej sprawy okres, za który skarżąca miała zwrócić wydatki poniesione zastępczo przez gminę dotyczył miesięcy od [...] 2023 r. do [...] 2024 r. (wysokość należności po [...] zł) oraz [...] 2024 r. ([...] zł). W zakresie ustalenia odpłatności za pobyt skarżącego w DPS organy powołują się na ostateczną decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] 2022 r. nr [...] z późniejszymi zmianami. Sąd zapoznając się z treścią wskazanej decyzji ustalił, że w oparciu o nią, ustalono dla skarżącej opłatę w wysokości [...] zł miesięcznie za pobyt w DPS. Następnie decyzja ta została zmieniona decyzją z [...].2022 r., nr [...], w ten sposób, że: - od dnia [...].2022 r. do [...].2023 r. ustalono opłatę [...] zł miesięcznie; - od dnia [...].2023 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W oparciu o kolejną znajdującą się w aktach administracyjnych decyzję z [...].2023 r., [...] zmieniono decyzje z [...].2022 r. i [...].2022 r. w ten sposób, że: - od dnia [...].2023 r. zmieniono odpłatność na kwotę [...]zł miesięcznie; - od dnia [...].2023 r. zmieniono odpłatność na kwotę [...]miesięcznie. Następnie decyzją z dnia [...] 2024 r., [...] zmieniono powyższe decyzje w ten sposób, że od [...].2024 r. odpłatność ponoszona przez skarżącą miała wynosić [...] zł. Mając na uwadze kwoty odpłatności wynikające z powyższych decyzji, zauważyć należy, że nie pokrywają się one w pełni z kwotami wskazanymi w kwestionowanej w niniejszej sprawie decyzji organu I instancji. Różnica ta dotyczy [...] 2024 r. W treści omawianej decyzji Prezydenta Miasta B., organ nie wyjaśnia skąd wzięły się powyższe rozbieżności. Nie odwołał się do treści decyzji zmieniających decyzję z dnia [...] 2022 r., ani nawet ich nie oznaczył. W skutek czego nie wiadomo w oparciu o jakie rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta B. ustalono wysokość opłat za pobyt w DPS za poszczególne miesiące. Nie wiadomo nawet czy wszystkie ze znajdujących się w aktach administracyjnych decyzji pozostają w obiegu (czy nie doszło do uchylenia którejś z decyzji lub stwierdzenia jej nieważności). Wobec ograniczenia się przez Prezydenta Miasta B. do stwierdzenia w decyzji I instancji, że "zgodnie z decyzją [...] z dnia [...].2022 r. z późniejszymi zmianami" nie wiadomo nawet czy owe "późniejsze zmiany" kończą się na decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2024 r., [...], czy zostały wydane jeszcze kolejne rozstrzygnięcia w sprawie. Na podstawie akt administracyjnych nie sposób ustalić w sposób jednoznaczny jak kształtowały się zobowiązania skarżącej w okresie objętym decyzją. Nie wiadomo też czy skarżąca część zobowiązać pokryła (stąd niższe kwoty za [...] 2024 r.) czy organ dokonywał potraceń (tak wynika z pisma opiekuna prawnego strony skarżącej z dnia [...].2024 r.), a jeśli tak to ile wynosiły należności przed potrąceniami i z jakiego tytułu owych potrąceń dokonywano. W aktach administracyjnych znajdują się dokumenty określone w metryce jako "wydruki potwierdzające brak wpłat opłaty zastępczej na dzień [...].2024 r. i [...].2023r." Jedynie powyższy opis dokumentu zawarty w metryce sugeruje czego dowodzić miałyby owe pisma. Same dokumenty sprowadzają się bowiem w zasadzie do dwóch tabelek, bez właściwych wyjaśnień, jak należy odczytywać ich treść. Z wykazu znajdującego się na stronie 18 akt wynika mianowicie, że na konto skarżącej w 2023 r. wpłynęły środki pieniężne, a na podstawie dopisków (4*) można ustalić, że część z nich dotyczyła okresu od [...] 2023 r. i były to wpłaty odpowiadające wysokości określonej w decyzji I instancji za wskazane miesiące. Natomiast wykaz na stronie 19 akt dotyczy wpłat za [...] 2023, [...] 2024r. W dokumentach tych nie wskazano jednak w sposób wyraźny, kto dokonywał wpłat za pobyt w DPS - czy są to wpłaty dokonywane przez przedstawiciela skarżącej czy też przez MOPS jako opłata zastępcza. Również wyjaśnienia z DPS dotyczące wpłat uzyskanych od skarżącej w 2024 r. są niewystarczająca (k. 30). W aktach administracyjnych powinien być czytelny wykaz kwot, do jakich uiszczenia zobowiązana była skarżąca i za jaki okres oraz kwot, jakie zostały uiszczone w imieniu skarżącej przez jej przedstawiciela (i jakiego okresu dotyczyły). Ponadto wykaz ten powinien obejmować również opłaty zastępcze ze wskazaniem okresu, za który je uiszczono. Brak czytelnego rejestru zobowiązań obciążających skarżącą i dokonanych wpłat za poszczególne miesiące rodzi niejasność co do tego czy faktycznie powstały jakieś zaległości ze strony skarżącej i czy zostały one przez nią w części lub całości pokryte. Dodatkowo organ powinien zobowiązać Zespołu Domu Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia w B. do przedstawienia wykazu opłat uznanych przez niego za nadpłaty wraz ze wskazanym tytułem opłaty i jego datą. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę na nieprawidłowy sposób postępowania Zespołu Domu Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia w B. w stosunku do należności uiszczonych przez opiekuna prawnego zakwalifikowanych jako nadpłaty. Jak wynika z pism z [...].2024 r. opiekun prawny skarżącej wpłacił na konto bankowe o nazwie Pobyt DPS [...] - w dniu [...].2024 r. kwotę [...]zł tytułem: "opłaty za pobyt w DPS za m-c [...]/2024", - w dniu [...].2024 r. kwotę [...]zł tytułem "opłaty za pobyt w DPS za m-c [...]/2024", - w dniu [...].2024 r. kwotę [...]zł tytułem "opłaty za pobyt w DPS za m-c [...]/2024". Jak tłumaczy Dyrektor powyższej instytucji, ponieważ w tytułach przelewów nie było napisane, że kwota ta ma być przeznaczona na opłatę zastępczą, to całą kwotę zwrócono na konto indywidualne opiekuna prawnego. Wskazać należy w związku z tym, że powyższe informacje wskazują jednoznacznie, że opiekun prawna skarżącej dążyła do uregulowania zaległości w opłatach za pobyt skarżącej w DPS. Jednakże, mimo podejmowanych prób wszystkie opłaty mające pokryć istniejące zadłużenie zostały uznane przez Zespół Domów Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia w B. za nadpłaty i zwrócone opiekunowi skarżącej – (zwrócono [...] zł tytułem nadpłaty za [...] 2024 r. i [...] zł tytułem nadpłaty za [...] 2024 r.). Przy weryfikowaniu wpływających do Zespół Domów Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia w B. środków zignorowano zupełnie wskazywany tytuł opłaty – jasno sugerujący, że jest to opłata dotycząca konkretnego miesiąca, kierując się jedynie datą wpływu opłaty. Nie można się zgodzić z Dyrektorem Zespołu Domu Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia, że brak adnotacji "opłata zastępcza" powodował wątpliwości co do tytułu płatności. Takie wątpliwości mogły by się zrodzić co najwyżej w sytuacji gdyby na stronie ciążyło wiele zobowiązań za ten sam miesiąc lub gdyby podmiot otrzymujący przelew nie miał świadomość, że za wskazane w przelewach miesiące strona skarżąca nie uiściła opłaty i należną kwotę pokryła zastępczo Gmina. Pokreślić należy również, że instytucje takie jak Zespół Domów Pomocy Społecznej powinny, mając na uwadze dobro swoich podopiecznych, dążyć do wyjaśnienia wszelkich ewentualnych wątpliwości co do otrzymywanych przelewów i udzielać osobom zobowiązanym wszelkich niezbędnych informacji mogących im pomóc w prawidłowym uiszczaniu opłat (w tym w określaniu tytułu przelewu). Dodać trzeba też, że z informacji znajdujących się w aktach nie wynika by, przed wydaniem decyzji I instancyjnej opiekun prawny skarżącej była informowana o oczekiwanym sposobie uiszczenia opłaty zastępczej (zaległych należności). W szczególności z akt administracyjnych nie wynika by informowano stronę o konieczności zawarcia w tytule przelewu sformułowania wskazującego, że przelew ten dotyczy opłaty zastępczej. Wskazać ponadto należy, że opiekun prawny strony skarżącej podnosi liczne zarzuty dotyczące nieprawidłowości w rozliczeniach opłat za DPS, w szczególności na ponoszenie podwójnych opłat za pobyt w DPS za niektóre miesiące, dokonywania licznych nadpłat (i braku ich zwrotu) oraz dokonywanie przez organ potrąceń. W oparciu o zawartość akt administracyjnych nie da się ustalić trafności powyższych zarzutów. Lakoniczna decyzja organu I instancji nie rozwiewa też powyższych wątpliwości. Jeśli natomiast chodzi o decyzję organu II instancji, wskazać należy, że została ona wydana z uchybieniem zasadzie dwuinstancyjności postępowania wynikającej z art. 15 k.p.a. jak również z uchybieniem art. art. 107 § 3 k.p.a., określającego wymogi jakie winno spełniać uzasadnienie decyzji. Stwierdzić należy, że uzasadnienie decyzji Kolegium stanowi w większości streszczenie akt administracyjnych I instancji, bez wyjaśnienia jaki przywołane przez organ dokumenty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia. Pozostałą cześć uzasadnienia zajmuje w zasadzie jedynie zacytowana treści poszczególnych przepisów mających zastosowanie w sprawach opłaty za pobyt w DPS. W uzasadnieniu decyzji Kolegium pojawiają się jedynie trzy konkretniejsze zdania odnoszące się do istoty sprawy. Organ II instancji wskazuje mianowicie, że z materiału dowodowego wynika, że zastępczo za pobyt strony w DPS uiszczono kwotę [...]zł. Strona do odwołania dołączyła wydruki przelewów za DPS za 2024 r., a sprawa dotyczy opłaty zastępczo wniesionej przez MOPS w 2023 r. i 2024 r. Dodaje też, że z akt sprawy wynika, że opiekun prawny dokonał wpłaty na inny numer rachunku bankowego, a organ administracji samodzielnie nie dokonuje przeksięgowania dokonanych wpłat. Trudno uznać powyższą wypowiedź Kolegium za prawidłowe wyjaśnienie motywów jakimi kierował organ wydając zaskarżoną decyzję. Zdania te stanowią bowiem dalszy ciąg opis stanu faktycznego sprawy. Organ II instancji nie tylko nie odniósł się do zarzutów odwołania i nie przeprowadził samodzielnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, ale nawet jednym zdaniem nie ocenił prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ I instancji i wydanej przez niego decyzji. Reasumując stwierdzić należy, że organy obu instancji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji naruszyły art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto uzasadnienia decyzji organów obu instancji, a w szczególności uzasadnienie decyzji Kolegium, nie pozwalają na weryfikację toku rozumowania organów i prawidłowości przyjętych danych, co z kolei stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935). Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji uwzględnią ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażone w wyroku i wezmą pod uwagę wymóg konieczności skrupulatnego przeprowadzenia postępowania dowodowego celem jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy.