II SA/Bd 634/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant starszy sekretarz sądowy Marlena Krzyżaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. K. M.-W. oraz P. K. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. znak [...] Starosta A. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej powoływana jako kpa) oraz art. 136 ust. 3, art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm., dalej powoływana jako ugn) odmówił zwrotu nieruchomości położonej we W. przy ul. T., oznaczonych jako działki numer [...] (część działki), [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb W. KM [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] maja 2020 M. M.-W. i P. W. (dalej określani jako Skarżący) wystąpili o zwrot nieruchomości oznaczonych jako działki numer [...] (część działki), [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb W. KM [...] nabytych przez Skarb Państwa - [...] na podstawie aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] z dnia [...] lutego 1965 r. Postanowieniem z [...] października 2023 r. Wojewoda [...] wyznaczył Starostę A. do załatwienia sprawy dotyczącej zwrotu ww. nieruchomości. Na podstawie zebranej dokumentacji ustalono, że właścicielem przedmiotowych nieruchomości w dacie sprzedaży był S. A. M., którego Skarżący są następcami prawnymi. Na podstawie aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] z [...] lutego 1965 r. prawo własności nieruchomości, dla których urządzona była księga wieczysta KW [...] S. A. M. sprzedał Państwu Polskiemu - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej we W. działającemu przez przedstawicieli Miejskiej Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych we W. Art. 136 ust. 3 ugn stanowi, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej. Aktualnie, zgodnie z wpisami w księgach wieczystych Sądu Rejonowego we W. przedmiotowe działki stanowią własność osób fizycznych, właścicieli wyodrębnionych lokali bądź pozostają w użytkowaniu wieczystym. Art. 229 ugn stanowi, że roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Osoba trzecią, w rozumieniu cyt. przepisu, jest każda - zarówno fizyczna i prawna osoba inna niż poprzedni właściciel nieruchomości lub Skarb Państwa, na którego rzecz utracił on swoją własność. Na Skarbie Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego spoczywa obowiązek zwrotu nieruchomości, jeżeli stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Z kolei art. 229 ugn znosi obowiązek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (choćby niewykorzystanej na cel wywłaszczenia), stanowiąc, że roszczenie nie przysługuje w sytuacji, gdy Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nie są już w dniu 1 stycznia 1998 r. właścicielem nieruchomości albo też nie władają tą nieruchomością, gdy została ona sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste osoby trzeciej a prawa te zostały ujawnione w księdze wieczystej. Mając powyższe ustalenia na uwadze, Starosta stwierdził, że nieruchomości objęte roszczeniem o zwrot pozostawały w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami własnością osób trzecich bądź były w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej. Jednocześnie, zwrot nieruchomości uwarunkowany jest ponadto tym, na jakiej podstawie doszło do nabycia czy też przejęcia nieruchomości na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W przedmiotowej sprawie dokumentem przenoszącym własność jest akt notarialny. W związku z powyższym zbycie nieruchomości przez poprzedniego właściciela nastąpiło dobrowolnie, w ramach umowy notarialnej zawartej w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego. Brak jest decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości za odszkodowaniem na rzecz Skarbu Państwa, w której określono cel wywłaszczenia. Mając powyższe na uwadze, organ orzekł jak w sentencji. Odwołanie od ww. decyzji złożyli Skarżący, zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa poprzez: - błędną wykładnię art. 136 ust. 3 ugn przejawiającą się w poglądzie, że przeniesienie własności na rzecz Miejskiej Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych we W. w formie aktu notarialnego, a zatem umowy cywilno-prawnej, czyni niemożliwym uzyskanie zwrotu tej nieruchomości i nie stanowi wywłaszczenia; - brak ustaleń faktycznych mogących stanowić podstawy odmowy poprzez nieustalenie obecnego stanu zagospodarowania nieruchomości wywłaszczonej, a co za tym idzie, brak ustaleń organu, czy wywłaszczony grunt został zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia, tj. na potrzeby gospodarki mieszkaniowej, a tym samym nierozpoznanie kwestii zbędności nieruchomości, która była przedmiotem wywłaszczenia; - brak ustaleń co do kwestii ujawnienia własności przedmiotowych działek gruntu w księgach wieczystych w dacie wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym; - brak wskazania w treści uzasadnienia decyzji, jakie dowody wziął pod uwagę organ, ustalając stan faktyczny, którym odmówił wiarygodności, dlaczego pominął wniosek dowodowy strony zmierzający do przeprowadzenia wizji na terenie nieruchomości. Mając powyższe na uwadze Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Staroście A. do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...] maja 2024 r. znak [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 128 i art. 136 § 3 ugn utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ugn. Dalej wskazał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem w sprawie P 38/11 orzekł, że art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Orzeczenie to na nowo zdefiniowało pojęcie zbędności na cel wywłaszczenia nieruchomości wywłaszczonych przed 27 maja 1990 r. Jeżeli bowiem cel wywłaszczenia został zrealizowany po upływie terminów, o których mowa wart. 137 ust. 1 ugn, ale przed złożeniem wniosku o zwrot tej nieruchomości i przed datą 22 września 2004 r., w ocenie Trybunału brak jest podstaw, by uznać, że nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, a co za tym idzie, że żądanie jej zwrotu było uprawnione (patrz wyrok WSA w Krakowie w sprawie II SA/Kr 1027/23). Mając na względzie fakt, że przejęcie przedmiotowych nieruchomości dokonano w okresie, kiedy przepisy nie wymagały od organów administracji publicznej uszczegółowienia celu, na jaki dana nieruchomość była wywłaszczana lub przejmowana, ustalenie, że nieruchomość wywłaszczona była na cel budowy budynku mieszkań wielorodzinnych oznacza, że celem wywłaszczenia było zainwestowanie różnego rodzaju, na które to zainwestowanie składa się miejska zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, usługowa, ale też urządzenia infrastruktury towarzyszącej takiej zabudowie jak np. szkoły, obiekty sportowe, ciągi komunikacji publicznej, chodniki, parkingi, place manewrowe, garaże, jak również tereny zielone. W niniejszej sprawie organ I instancji, z czym zgodził się organ odwoławczy, ustalił, że celem wywłaszczenia miała być wielorodzinna zabudowa mieszkaniowa wraz konieczną infrastrukturą. Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji wyrażonej w odwołaniu, że istnieje zbędność nieruchomości objętych postępowaniem. Przejęcie nieruchomości na cele budowlane oraz fakt, że teren wywłaszczony stanowi fragment osiedla wielorodzinnego we W., które to osiedle po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej było na tym obszarze zrealizowane, świadczy, że nieruchomość ta została wywłaszczona właśnie pod budowę tego osiedla nie tylko pod wybudowanie wielorodzinnych budynków mieszkalnych. Jakiekolwiek zatem zagospodarowanie tego terenu, które można powiązać z funkcją osiedlową, m.in. obiekty użyteczności publicznej, sieć komunikacji wewnętrznej dla służb takich jak straż pożarna, pogotowie, policja, place postojowe dla mieszkańców, garaże czy tereny zielone, są bezspornie naturalnymi fragmentami osiedla mieszkaniowego tworząc ich nierozerwalną całość, co w ocenie organu II instancji jest realizacją celu wywłaszczenia. Wobec powyższego bezzasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania wyrażonych w art. 7, art. 77 i art. 107 kpa polegające na braku ustalenia obecnego stanu zagospodarowania oraz braku ustaleń, czy wywłaszczony grunt został zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia. Trafnie określił Starosta, że orzecznictwo sądów administracyjnych ugruntowało pogląd, że niedopuszczalny jest zwrot nieruchomości wywłaszczonej, która w czasie orzekania o zwrocie jest częścią składową wielorodzinnego osiedla mieszkaniowego, na podstawie art. 229 ugn, stanowiąc własność osób fizycznych (garaże). Dyspozycja art. 229 ugn ma na celu ochronę praw podmiotów, które w dobrej wierze uzyskały prawo użytkowania wieczystego lub prawo własności nieruchomości. W takich przypadkach nie dochodzi bowiem do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia w celu ochrony praw osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi. Sam fakt, że nieruchomość wywłaszczona została zbyta osobie trzeciej bądź na rzecz tej osoby ustanowiono prawo użytkowania wieczystego, a zarówno zbycie (ustanowienie), jak i ujawnienie prawa w księdze wieczystej (złożenie wniosku o wpis do księgi wieczystej) nastąpiło przed dniem wejścia w życie ugn, wyłącza możliwość skutecznego zgłoszenia roszczenia o jej zwrot. Z chwilą realizacji przesłanek z art. 229 ugn nieruchomość wchodzi bowiem do obrotu cywilnoprawnego i co do zasady jej zwrot nie będzie możliwy, niezależnie od wystąpienia przesłanek zbędności (wyrok WSA w Lublinie w sprawie II SA/Lu 543/22). Nieruchomości będące przedmiotem postępowania są aktualnie własnością osób fizycznych bądź znajdują się w użytkowaniu wieczystym, co bezspornie potwierdzają wpisy w księgach wieczystych. Wobec powyższego nie może przysługiwać zwrot części wywłaszczonej nieruchomości. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewoda uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów art. 136 ust. 3 ugn w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, wskazany w uzasadnieniu niniejszej decyzji, ma kluczowe znaczenie na rozstrzygnięcie sprawy. Skargę na ww. decyzję złożyli Skarżący, zarzucając jej: - naruszenie art. 138 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji w sytuacji, gdy istniała konieczność zakresu sprawy, mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; - naruszenie art. 136 ust. 1 i ust. 3 ugn poprzez błędną wykładnię przejawiającą się w przyjęciu poglądu, że poprzedniemu właścicielowi lub spadkobiercy nie przysługuje nawet częściowy zwrot nieruchomości wywłaszczonej w sytuacji, gdy niezrealizowanie celu wywłaszczenia jest oczywiste, a na wywłaszczonej nieruchomości do chwili obecnej znajduje się budynek magazynowy, który byt przedmiotem wywłaszczenia. Mając powyższe na uwadze, Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Skarżący wskazali, że organ I instancji nie przeprowadził żadnych, w tym wnioskowanych przez stronę, dowodów, nie zgromadził materiału dowodowego, a w decyzji nie ustalił stanu faktycznego sprawy. Próżno doszukać się w treści decyzji ustalenia, jakie były cele wywłaszczenia, czy i kiedy zostały one zrealizowane, jaki jest stan obecny nieruchomości. Nie ustalono także, czy nieruchomość ta jest zbędna, czy też nie, dla realizacji zamierzonego przedsięwzięcia, jakim miała być budowa osiedla mieszkaniowego. Przepis art. 136 ust. 1 ugn nie wyłącza możliwości dochodzenia zwrotu zbędnej nieruchomości także w przypadku wywłaszczenia jej w oparciu o umowę sprzedaży, na co Skarżący wskazali, powołując się na stosowny judykat Trybunału Konstytucyjnego. Do tej kwestii organ odwoławczy odniósł się pośrednio, wskazując, że w chwili obecnej odbywa się to na drodze postępowania administracyjnego z jasno określonym celem publicznym, natomiast w przypadku rozpoznawanym w niniejszej sprawie wywłaszczenie dokonywane było w innym porządku prawnym. To wyjaśnienie nie precyzuje jednakże, czy w oparciu o przepis art. 136 ugn strona może, czy też nie, domagać się zwrotu nieruchomości. Nie negując wartości wskazanego przez Wojewodę orzeczenia TK wskazującego na niezgodność z Konstytucją RP przepisu określającego zbędność nieruchomości w sytuacji, gdy zrealizowany został na niej cel określony w decyzji, to jednak wskazać należy, że orzeczenie to dotyczyło tzw. zamkniętych stanów faktycznych. By móc ocenić przydatność tego wyroku do stanu faktycznego przedmiotowego wniosku, należałoby w decyzji precyzyjnie wskazać, co i kiedy zostało zrealizowane na wywłaszczonych działkach gruntu. Tych ustaleń jednakże w obu zaskarżonych decyzjach nie ma. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga była zasadna. Materialnoiprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 136 ust. 3 ugn. Zgodnie z jego zd. 1, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W pierwszej kolejności wskazać jednak należy, że, aby zastosować ww. przepisy, organ winien ustalić prawidłowo stan faktyczny. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organy de facto nie poczyniły żadnych ustaleń. Z akt sprawy wynika jedynie, że poprzednik prawny Skarżących [...] lutego 1965 r. sprzedał Skarbowi Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.) nieruchomość o pow. [...] arów 2 m2, której zwrotu części domagają się Skarżący. Organ nie dokonał żadnych ustaleń związanych z tym, na jaki cel nieruchomość została wywłaszczona oraz jakie jest aktualne zagospodarowanie na części, której zwrotu żądają Skarżący, w szczególności nie dokonano jej oględzin. Powoduje to, że niemożliwe jest ustalenie, czy ta część nieruchomości stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, skoro nie są znane zarówno cel wywłaszczenia, jak i aktualne jej przeznaczenie. Co prawda organ wskazuje w swoich rozważaniach na to, że nieruchomość została przeznaczona na cel związany z budową osiedla mieszkaniowego, jednak okoliczność ta nie znajduje żadnego poparcia w jakimkolwiek dowodzie. Podobnie, jeśli chodzi o aktualne zagospodarowanie nieruchomości, poza znajdującymi się w aktach sprawy zdjęciami satelitarnymi brak jest innych dowodów pozwalających na dokonanie prawidłowych ustaleń w tym zakresie. W szczególności organ nie przeprowadził niezbędnych w takich okolicznościach oględzin nieruchomości, a ponadto nie ustosunkował się w żaden sposób do przedłożonej przez Skarżących analizy z [...] .11.2023 r., w której wskazano konkretną część nieruchomości, która nie została, w ocenie Skarżących, przeznaczona na cel wywłaszczenia. Dalej wskazać należy, że zgodnie z przywołanym przez organ art. 229 ugn, roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Również w tym zakresie organ nie poczynił stosownych ustaleń, a jedynie arbitralnie stwierdził, że "nieruchomości objęte roszczeniem o zwrot pozostawały w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami własnością osób trzecich bądź były w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej" (vide uzasadnienie decyzji organu I instancji, podtrzymane następnie przez Wojewodę). Organ nie wskazał dowodów, w oparciu o które dokonał tych ustaleń, co uniemożliwia odniesienie się do powyższych kwestii zarówno Sądowi, jak i uniemożliwiło polemikę z nimi Skarżącym. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 kpa, stosownie do którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują z urzędu lub na wniosek wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje jedną z najważniejszych zasad postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 kpa, ustanawiającym, obok innych wymogów decyzji, obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 kpa, rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, Lex-el.; Cz. Martysz, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex-el.). Wszystkie powołane wyżej przepisy znajdują na mocy art. 140 kpa odpowiednie zastosowanie przed organem odwoławczym. Naruszenie wyżej wskazanych przepisów proceduralnych prowadzi w efekcie do naruszenia zasady praworządności (art. 6 kpa) oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej (art. 8 kpa), a także zasady z art. 11 kpa, który stanowi, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Wszystkie te uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego. Stan faktyczny nie został bowiem prawidłowo ustalony, a kontrola zastosowania prawa materialnego następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Zatem kontrola przestrzegania przez organy administracyjne norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności (zob. wyrok NSA w sprawie SA 910/80, ONSA 1981, Nr 1, poz. 7; T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 757 - 757). Na koniec należy jeszcze wskazać, że, wbrew twierdzeniom Starosty, zgodnie z art. 216 ust. 1 ugn, przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy (a więc również art. 136 ust. 3) stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie m.in. art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79), a więc twierdzenie, że z uwagi na zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości i związany z tym brak decyzji w sprawie jej wywłaszczenia nie było możliwe orzeczenie o jej zwrocie, jest oczywiście niezasadne jako wprost sprzeczne z cyt. przepisem. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. R. Owczarzak J. Wichrowski M. Pawełczak