II SA/Bd 645/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Komendanta [...] Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Komendanta [...] Policji w [...] na rzecz skarżącego kwotę 309,82 zł (trzysta dziewięć złotych 82/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w B. na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 oraz art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; ze zm.), art. 97 ust. 5 i art. 92 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58; ze zm.) oraz § 1 ust. 2 pkt 1 w związku z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918; z późn. zm.; zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 28 czerwca 2002 r."), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w B. z dnia [...] listopada 2007r. nr [...] o odmowie przyznania R. S. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w okresie od [...] grudnia 1996 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, iż zajmowany przez skarżącego lokal funkcyjny został mu przyznany decyzją Komendanta Rejonowego Policji w K. z dnia [...] grudnia 1991 r. Skarżący dobrowolnie opuścił ten lokal w dniu [...] grudnia 1996 r. i przeniósł się do teściowej. Przyznany i następnie dobrowolnie przez skarżącego opuszczony lokal nie spełniał norm zaludnienia dla trzyosobowej, a następnie czteroosobowej rodziny skarżącego (dla rodziny czteroosobowej lokal powinien mieć 28 m2 powierzchni mieszkalnej, gdy tymczasem faktycznie miał 18,04 m2 powierzchni mieszkalnej). Tym niemniej w świetle § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego, a jednocześnie przepis ten nie wprowadza wymogu, aby utracony przez policjanta lokal odpowiadał, co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Zatem sama okoliczność zrzeczenia się przez funkcjonariusza w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej jakiegokolwiek lokalu mieszkalnego, co miało miejsce w przedmiotowym przypadku, wyklucza możliwość przyznania mu równoważnika. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. R. S. podtrzymał swoje stanowisko prezentowane w toku postępowania administracyjnego, iż do opuszczenia zajmowanego lokalu skłoniło go to, że nie spełniał on wymogów sanitarnych i technicznych, nadto nie była to jego dobrowolna decyzja, a konieczność. W ocenie skarżącego zrzeczenie się prawa do lokalu nieodpowiadającego wymogom, określonym w art. 88 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 ustawy o Policji nie stanowi negatywnej przesłanki do przyznania równoważnika pieniężnego. Skarżący stwierdził w związku z tym, iż ze względu na fakt, iż przydzielony mu lokal funkcyjny nie odpowiadał wymogom wynikającym z przepisu art. 92 ust.1 ustawy o Policji (cyt. wyżej), zarówno w momencie zamieszkiwania tego lokalu jak i po opuszczeniu go, przysługiwało mu prawo do równoważnika pieniężnego. Wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2008 r. (sygn. akt II SA/Bd 140/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalił skargę, podzielając stanowisko organów orzekających w sprawie. Za bezsporny Sąd uznał fakt opuszczenia przez skarżącego w dniu [...] grudnia 1996 r. lokalu mieszkalnego przydzielonego mu decyzją Komendanta Rejonowego Policji w K. z dnia [...] grudnia 1991 r., nr [...]. Wskazał, iż z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasady przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie wynika, aby od zastosowania przepisu § 1 ust. 2 pkt 1 istniały wyjątki, w szczególności zaś z rozporządzenia tego nie wynika by omawiany przepis miał zastosowanie tylko w przypadku, gdy przydzielony funkcjonariuszowi lokal mieszkalny posiadał odpowiednią powierzchnię mieszkaniową. Sąd podkreślił, iż ustawodawca w sposób kompletny uregulował kwestie przyznawania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Tym samym, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie istnieje potrzeba odwoływania się do przepisów regulujących zasady przydzielania funkcjonariuszom lokali mieszkalnych, w szczególności zaś do art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, z którego wynika, jakie wymogi powinien spełniać przydzielony funkcjonariuszowi lokal mieszkalny W ocenie Sądu skoro, skarżący zrzekł się prawa do przydzielonego mu w drodze decyzji administracyjnej mieszkania funkcyjnego, to w świetle treści § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. organ orzekający był zobligowany do wydania decyzji o odmowie przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] czerwca 2009 r. (sygn. akt I OSK 1123/08) uchylił wyrok WSA w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając swój wyrok NSA wskazał, iż z art. 88 ust. 10 ustawy o Policji wynika prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego. Prawo to realizuje się albo przez przydział lokalu mieszkalnego decyzją administracyjną, albo przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu, albo przez pomoc finansową na uzyskanie lokalu, przy czym wszystkie te formy prawa do lokalu służą, gdy policjant lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego. Z art. 88 ust. 1 ustawy wynika, że przy przyznaniu prawa do lokalu mieszkalnego uwzględnia się członków rodziny i ich uprawnienia wynikające z przepisów odrębnych, co oznacza, że o wypełnieniu tego uprawnienia policjanta można mówić wówczas, gdy zapewniony mu zostanie lokal odpowiadający normom w zależności od liczby członków rodziny. Skoro prawo do lokalu zamiennie realizuje się przez przyznanie pomocy lub równoważnika za brak lokalu, to oczywiste jest, że zarówno jedna, jak i druga forma jest spełniona, gdy obejmuje normy służące z racji liczby członków rodziny. W konsekwencji zdaniem NSA nie można § 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. czytać w oderwaniu od przepisów ustawy, skoro w jego ust. 1 pkt 1 mówi się o lokalu przydzielonym decyzją, a w ust. 2 pkt 1 ustawie lub zrzeczeniu się prawa do lokalu, o którym mowa w pkt 1. Lokal przydzielony na podstawie decyzji administracyjnej to taki, który realizuje prawo policjanta, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy, tj. odpowiadający normom zaludnienia, zatem z uwzględnieniem liczby członków rodziny. Gdyby taki wymóg nie obowiązywał to nie byłaby potrzebna regulacja dotycząca norm, członków rodziny i ich uprawnień. NSA podkreślił, że rozporządzenia, które jest aktem wykonawczym do ustawy nie można czytać bez odwołania się do zasad z niej wynikających. Nie ustanawia ono bowiem odrębnych zasad, a tylko wypełnia regulacje ustawowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Ustalony w sprawie stan faktyczny jest bezsporny: skarżący, będący funkcjonariuszem Policji, otrzymał przydział lokalu na podstawie decyzji administracyjnej. Lokal ten, mający 18,04 m2 powierzchni mieszkalnej, nie odpowiadał normom określonym w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884; z późn. zm.), gdyż stosownie do § 2 pkt 1 i § 3 tegoż rozporządzenia skarżący posiadający początkowo trzyosobową rodzinę powinien otrzymać lokal o powierzchni mieszkalnej 21 m2, a w momencie powiększenia rodziny do czterech osób przysługiwał mu lokal o powierzchni mieszkalnej 28 m2. Skarżący dobrowolnie opuścił ten lokal i nie otrzymał innego lokalu na podstawie decyzji administracyjnej. Istotą sprawy jest natomiast rozstrzygnięcie, czy okoliczność, że skarżący dobrowolnie opuścił przydzielony mu na podstawie decyzji administracyjnej lokal mieszkalny, zrzekając się go tym samym, powoduje, iż w świetle § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. nie ma on prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] czerwca 2009 r. niniejsza sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w B., a stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.; zwanej "p.p.s.a.") sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W konsekwencji Sąd w niniejszym składzie zobowiązany jest, w ślad za NSA, uznać, że normy § 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r., a zwłaszcza jej ust. 2 pkt 1 należy zinterpretować z uwzględnieniem przepisów ustawy o Policji tj. art. 88 ust. 1 i 10 tej ustawy. Prowadzi to do wniosku, że lokal przydzielony na podstawie decyzji administracyjnej (o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) to taki lokal, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, tj. odpowiadający normom zaludnienia, zatem z uwzględnieniem liczby członków rodziny. Tylko zrzeczenie się lub utrata lokalu spełniającego te normy może być uznane za sytuację o jakiej mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 w związku z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie skarżący wyraził zgodę na przydział lokalu nieodpowiadającego normom, jednakże nie spowodowało to, że jego prawo wynikające z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji zostało zrealizowane w sposób odpowiadający temu przepisowi. Z przydzielonego decyzją lokalu wyprowadził się ze względu na niewystarczającą powierzchnię lokalu (zwłaszcza wobec powiększenia się rodziny), zły stan sanitarny jak też nieodpowiednie otoczenie. W takiej sytuacji, gdy wystąpił o przyznanie równoważnika za brak lokalu nie można było stanąć na stanowisku, że zrzeczenie się lokalu nieodpowiadającego prawu policjanta, wynikającemu z art. 88 ust. 1 ustawy, pozbawia go prawa do równoważnika. Ponownie rozpatrując sprawę organ winien wydać decyzję z uwzględnieniem powyższej wykładni przepisów rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. Ze względu na powyższe, Sąd orzekał jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach (pkt 2 sentencji) Sąd orzekał stosownie do art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349; z późn. zm.), biorąc pod uwagę wysokość wniesionego wpisu i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.