II SA/Bd 645/11

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-09-17

Skład orzekający: Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej, której wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym został oddalony przez Naczelny Sąd Administracyjny z powodu niezmienionej sytuacji majątkowej, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym ma szerszy zakres niż w zakresie częściowym i wymaga spełnienia bardziej rygorystycznych warunków. Skoro skarżącej nie przyznano prawa pomocy w zakresie częściowym z powodu niezmienionej sytuacji majątkowej, tym bardziej nie może zostać jej przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, zwłaszcza gdy nie wykazano istotnej zmiany tej sytuacji. Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Stan faktyczny
Skarżąca I. S. złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika). Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy, w tym w zakresie częściowym, były oddalane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na niezmienioną sytuację majątkową skarżącej. Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiąga dochód z wynagrodzenia i posiada budynek.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu w dniu 17 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I. S. na postanowienie Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie przekazania podania według właściwości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 9 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił przyznania prawa pomocy I. S., w sprawie ze skargi na postanowienie Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie przekazania podania według właściwości. Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez skarżącą na powyższe rozstrzygnięcie, Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem wydanym w dniu 4 listopada 2011 r. w sprawie o sygn. akt II OZ 1046/11, oddalił zażalenie. Pismem z dnia 25 listopada 2011 r. skarżąca ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2011 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Po rozpoznaniu sprzeciwu od powyższego rozstrzygnięcia, postanowieniem z dnia 30 stycznia 2012 r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy. Następnie, postanowieniem wydanym w dniu 19 kwietnia 2012r. w sprawie o sygn. akt II OZ 302/12, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 30 stycznia 2012r.. W dniu 14 maja 2012 r. skarżąca ponownie wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika procesowego. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącą formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie jej z kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika, skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiągając comiesięczny dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł, jako posiadany majątek skarżąca zadeklarowała budynek [...]. Jako konieczne wydatki skarżąca wskazała niezbędne koszty związane z utrzymaniem swoim oraz posiadanej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Ogólną zasadą, wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Instytucja prawa pomocy stanowić ma wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, samotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie, są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, w całości spoczywa na wnioskodawcy, który obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. Jak wynika z zawartych w przedłożonym przez skarżącą formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji, są one tożsame z danymi na podstawie których w uprzednio prowadzonych postępowaniach z zakresu prawa pomocy odmówiono skarżącej przyznania tego prawa. Stanowisko takie zostało podtrzymane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w postanowieniach z dnia 4 listopada 2011 r. w sprawie o sygn. akt II OZ 1046/11 i z dnia 19 kwietnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt II OZ 302/12 oddalił zażalenia skarżącej na wydane w tym przedmiocie postanowienie tutejszego Sądu wskazując, iż zażalenie to nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zwrócić uwagę należy, że skarżąca uprzednio wnosiła również o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, bądź też zwolnienie od kosztów sądowych w połowie. Podkreślenia wymaga, że prawo pomocy w zakresie całkowitym ma zakres szerszy od prawa pomocy w zakresie częściowym i aby je otrzymać należy spełnić bardziej rygorystyczne warunki, niż w przypadku prawa pomocy w zakresie częściowym (w przypadku prawa pomocy w zakresie całkowitym należy wykazać niemożliwość ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w przypadku prawa pomocy w zakresie częściowym należy natomiast wykazać niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny). Skoro zatem skarżącej nie zostało przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, tym bardziej, przy niezmiennej sytuacji majątkowej, nie może zostać jej przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z powyższym, przy braku istotnej zmiany sytuacji majątkowej skarżącej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło