II SA/Bd 652/24

WyrokWSA w Bydgoszczy2024-11-06

Skład orzekający: Joanna Janiszewska-Ziołek, Joanna Brzezińska, Katarzyna Korycka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożonego przed 1 stycznia 2024 r., ale nie spełniającego wszystkich przesłanek do jego przyznania do tego dnia (w szczególności nie zawieszono prawa do emerytury), należy zastosować przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., czy też przepisy w nowym brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. z powodu niespełnienia wszystkich przesłanek (w tym nieprzedłożenia decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury), to należy zastosować przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. W nowym brzmieniu świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie na opiekę nad osobą do 18 roku życia, co w tej sprawie nie było spełnione, ponieważ osoba wymagająca opieki była matką skarżącej urodzoną w 1940 r. W związku z tym, nawet gdyby skarżąca zawiesiła prawo do emerytury po 1 stycznia 2024 r., nie wpłynęłoby to na możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów obowiązujących do końca 2023 r.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia z uwagi na niespełnienie przesłanki wieku matki oraz pobieranie przez skarżącą emerytury. Po uchyleniu przez WSA decyzji SKO, organ odwoławczy ponownie rozpoznał sprawę. Stwierdził, że ze względu na zmianę przepisów od 1 stycznia 2024 r. i fakt, że skarżąca nie zawiesiła prawa do emerytury do 31 grudnia 2023 r., należy zastosować nowe przepisy, zgodnie z którymi świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko na opiekę nad osobą do 18 roku życia. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niezastosowanie przepisów obowiązujących do końca 2023 r. oraz naruszenie obowiązków informacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2024 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze ("SKO"), po ponownym rozpoznaniu odwołania skarżącej B. M. od decyzji Burmistrza M. G.-D. z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ("WSA") w B. z dnia [...] stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 1216/23, orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wyjaśniło, że w następstwie wniosku skarżącej z dnia [...] czerwca 2023 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką E. C., organ I instancji ww. decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. odmówił jej wnioskowanego świadczenia z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm., dalej: "uśr") - w związku z momentem powstania niepełnosprawności u wymagającej opieki matki skarżącej oraz ze względu na zaistnienie w sprawie przesłanek negatywnych z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr (pobieranie emerytury) oraz z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a uśr (pozostawanie w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności). Od decyzji tej skarżąca wniosła odwołanie, w następstwie którego SKO decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, z uwagi na to, że skarżąca jest uprawniona do emerytury i nie zawiesiła tego prawa, mimo że była świadoma możliwości skorzystania z takiego rozwiązania. W następstwie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu II instancji, WSA w Bydgoszczy ww. wyrokiem z dnia [...] stycznia 2024 r. uchylił zaskarżoną decyzję SKO wskazując w treści uzasadnienia, że SKO przed wydaniem decyzji winno było poinformować stronę, że okoliczność pobierania świadczenia emerytalnego stanowi jedyną negatywną przesłankę do przyznania żądanego świadczenia, wezwać ją do przedłożenia w zakreślonym terminie dokumentu stwierdzającego zawieszenie emerytury i dopiero wtedy wydać rozstrzygnięcie. Rozpoznając sprawę ponownie SKO wskazało, że od 1 stycznia 2024 r. zmianie uległy przepisy uśr w części dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z czym w pierwszej kolejności należało rozstrzygnąć jakie przepisy ww. ustawy należy zastosować w sprawie – aktualne, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. czy obowiązujące do dnia 31 grudnia 2023 r. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1429, dalej jako: "uśw") w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Przy czym, jak podkreśliło, przepis ten należy czytać łącznie z ustawowymi przesłankami uprawniającymi do świadczenia pielęgnacyjnego zawartymi w przepisach uśr w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. Następnie organ odwoławczy powołał przepisy uśr w brzmieniu sprzed nowelizacji i wskazał, że - wbrew stanowisku organu I instancji - moment powstania niepełnosprawności o którym mowa w art. 17 ust. 1b uśr nie może być podstawą do odmowy przedmiotowego świadczenia oraz że w sprawie nie zachodzi przesłanka negatywna z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a uśr, ponieważ matka skarżącej jest osobą rozwiedzioną, co potwierdzają akta sprawy. Odnośnie zaś przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr SKO wskazało, że skarżąca do dnia dzisiejszego nie zawiesiła prawa do emerytury, którą pobiera na podstawie decyzji ZUS Oddział w T. z dnia [...] maja 2023 r. [...]. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że ma świadomość związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu w sprawie, chyba że przepisy prawa uległy zmianie - zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "ppsa"; aktualnie: t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935). Niemniej, zawieszenie przez skarżącą prawa do emerytury może nastąpić jedynie na przyszłość. Tym samym nawet jeżeli strona zawiesi przedmiotowe prawo, to nie można będzie uznać, że jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., gdyż ostatnia brakująca przesłanka warunkująca prawo do tego świadczenia ziściłaby się po tym dniu. Wobec tego w sprawie nie mogły znaleźć zastosowania przepisy uśr w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. Natomiast w świetle art. 17 ust. 1 uśr w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r. (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 323 – Dz.U. aktualny na dzień wydania decyzji) świadczenie pielęgnacyjne przysługuje określonym osobom w przypadku sprawowania opieki nad osobą w wieku do 18 roku życia. Skarżąca ubiega się zaś o świadczenie w związku z opieką nad matką urodzoną w 1940 r. Tym samym, zdaniem SKO, na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów nie spełnia ona podstawowej przesłanki uprawniającej do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z powyższym organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśnił również, że wykonanie zaleceń WSA w Bydgoszczy wskazanych w wyroku z [...] stycznia 2024 r. prowadziłoby do niepotrzebnego przedłużenia postępowania w sprawie i spowodowałoby powstanie po stronie skarżącej mylnego przekonania, że zawieszenie prawa do emerytury pozwoli jej otrzymać wnioskowane świadczenie, co wobec opisanego w decyzji stanu prawnego nie może mieć miejsca. Na powyższą decyzję skarżąca, wniosła skargę do WSA w Bydgoszczy, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zarzucając naruszenie: - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr polegające na pominięciu celów ustawy i przyjęciu, że pobieranie emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką; - art. 63 ust. 1 uśr poprzez jego niezastosowanie i podjęcie decyzji w oparciu o przepisy uśr w brzmieniu od [...] stycznia 2024 r. zamiast w brzmieniu do [...] grudnia 2023 r.; - art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z , dalej jako "kpa") porzez niewywiązanie się przez organ z obowiązków informacyjnych wobec strony postępowania i niepouczenie jej o możliwości zawieszenia emerytury; - art. 8 kpa poprzez pozbawienie skarżącej świadczenia, które zgodnie z prawem jej przysługuje. W uzasadnieniu skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych i podkreśliła, że jeśli SKO uznało, że przy zastosowaniu przepisów uśr w brzmieniu do [...] grudnia 2023 r. kryterium wieku nie może być podstawą odmowy, to winno ją poinformować że jeśli doprowadzi do zawieszenia emerytury to wnioskowane świadczenie zostanie jej przyznane. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy zdaniem skarżącej jest wydany w sprawie wyrok WSA z 17 stycznia 2024 r. Podkreśliła również, że nie może być "ofiarą" zmiany przepisów, skoro wniosek złożyła [...] czerwca 2023 r. stojąc na stanowisku że prawo powstało i świadczenie winno jej być przyznane. Podniosła, że to w wyniku nieprawidłowego działania organów obu instancji, które wadliwie zastosowały m.in. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr, rozpatrzenie sprawy przesunęło się na rok 2024. Podkreśliła, że przepis art. 63 uśw ma na celu zapobieganie takim sytuacjom, kiedy to wnioskodawca w prawidłowy sposób wypełnił swoje obowiązki wynikające z ustawy, jednak w wyniku zwłoki czy nieprawidłowego działania organu zostaje pozbawiony świadczenia, które zgodnie z prawem mu przysługuje. Wskazała ponadto na orzecznictwo, z którego w jej ocenie wynika konieczność wypełniania przez organy obowiązków informacyjnych wobec stron postępowania pomimo zmiany stanu prawnego, co umożliwia przyznanie świadczenia na podstawie wniosków złożonych w roku 2023, co do których organ swój obowiązek informacyjny wypełnił dopiero w 2024 r. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, iż rozstrzygnięcie to jest prawidłowe, a tym samym że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Niniejsza sprawa zainicjowana została wnioskiem złożonym dnia [...] czerwca 2023 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uregulowanego na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga zatem, że – wobec zmiany stanu prawnego normującego warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, która nastąpiła od dnia 1 stycznia 2024 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym - w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożonego skutecznie przed dniem 1 stycznia 2024 r. organy rozpatrując ten wniosek po 1 stycznia 2024 r. zobowiązane są ustalić, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. (art. 63 ust. 1 uśw). Przepis art. 63 ust. 1 uśw stanowi bowiem, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że przepisy dotychczasowe należy stosować w odniesieniu do wnioskodawców, którzy do dnia 31 grudnia 2023 r. złożyli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i spełnili określone w ustawie przesłanki jego przyznania z uwzględnieniem art. 24 ust. 2 uśr (patrz wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 389/24; wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 398/24 – dostępne na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Zgodnie zaś z przepisem art. 24 ust. 2 uśr, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi organowi decyzję o wstrzymaniu jej wypłaty (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2813/20; NSA z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 254/20; NSA z dnia 15 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1983/20 – dostępne jw.). W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma ponadto okoliczność, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy, po wyroku WSA w Bydgoszczy z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1216/23. Zgodnie zaś z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Przytoczony przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu, gdyż mają one moc wiążącą w sprawie. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne zasada z art. 153 ppsa nie będzie miała już zastosowania. Mając powyższe na uwadze wyjaśnić należy, że mimo iż ww. wyrok WSA w Bydgoszczy o sygn. akt II SA/Bd 216/23 wydano w dniu 17 stycznia 2024 r. – a więc już po wejściu w życie nowego brzmienia uśr – to jednak, co istotne, Sąd w wyroku tym w ogóle nie odniósł się do kwestii zmiany stanu prawnego w zakresie regulacji instytucji świadczenia pielęgnacyjnego obowiązującej od dnia 1 stycznia 2024 r., a jedynie ocenił legalność decyzji SKO z dnia 30 sierpnia 2023 r. według stanu faktycznego i prawnego na dzień jej wydania, a więc na dzień kiedy to obowiązywały jeszcze przepisy uśr sprzed nowelizacji. W konsekwencji Sąd w wyroku z dnia 17 stycznia 2024 r. uznał decyzję SKO z dnia 30 sierpnia 2023 r. za niezgodną z prawem wówczas obowiązującym, stanowiącym jej podstawę prawną, z uwagi na naruszenie obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 9 i art. 79a § 1 kpa w zakresie obejmującym udzielenie informacji o możliwości zawieszenia emerytury, jako jedynej negatywnej przesłanki (pobieranie emerytury) do przyznania świadczenia pielęganacyjnego. W uzasadnieniu wyroku sformułowano jednocześnie zalecenia co do dalszego postępowania dla organu, w których wskazano w szczególności na konieczność dokonania ponownej analizy przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i w przypadku ustalenia, że jedyną przeszkodą do jego przyznania jest fakt pobierania emerytury przez skarżącą, poinformowania jej o tym, tak by mogła ona wystąpić o wstrzymanie wypłaty emerytury. Podkreślić należy zatem, że Sąd nie przesądził w powyższym wyroku tego czy skarżąca spełnia przesłanki umożlwiające przyznanie jej świadczenia, ani też nie nałożył na organ bezwzględnego obowiązku poinformowania skarżącej o możliwości zawieszenia emerytury, a jedynie odniósł się do nieprawidłowości dostrzeżonych w decyzjach organów wydanych w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., które doprowadziły do wyeliminowania decyzji organu II instancji z obrotu prawnego. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy zobligowany był zatem do ponownego przeanalizowania przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w odniesieniu do skarżącej, co z kolei wymagało w pierwszej kolejności – z uwagi na zmianę stanu prawnego - uwzględnienia przez organ przepisów przejściowych, które determinują to jaka wersja ustawy o świadczeniach rodzinnych (tj. sprzed nowelizacji czy też po nowelizacji uśw) powinna mieć zastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym. W ocenie Sądu kontrolującego na gruncie niniejszego postępowania decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2024 r., wydaną w następstwie wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 17 stycznia 2024 r., SKO rozpoznając ponownie sprawę, prawidłowo w pierwszej kolejności ustaliło, celem dokonania zgodnie z zaleceniami wyroku z dnia 17 stycznia 2024 r. ponownej analizy przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, że skoro skarżąca przed dniem 31 grudnia 2023 r. nie zawiesiła prawa do emerytury, to tym samym prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało po jej stronie przed dniem 1 stycznia 2024 r. i w związku z tym zastosowanie w sprawie mają przepisy uśr w nowym brzmieniu. Stosownie bowiem do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone m.in. prawo do emerytury. Przy czym, dopiero zawieszenie tego prawa eliminuje przesłankę negatywną w postaci posiadania prawa do emerytury (zob. wyrok NSA z 9 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1415/23 – dostępny jw.). W niniejszej sprawie bezsporne pomiędzy stronami pozostaje natomiast to, że zarówno w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jak i na dzień podjęcia objętą niniejszą skargą decyzji, strona pobierała wypłacane jej świadczenie emerytalne, oczekując od organu uprzedniego poinformowania jej o spełnieniu wszystkich przesłanek poza pobieraniem emerytury i o możliwości jej zawieszenia. Stwierdzić należy zatem, że do dnia 31 grudnia 2023 r. po stronie skarżącej istniała przesłanka negatywna, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr, co determinowało - zgodnie z art. 63 ust. 1 uśw - konieczność zastosowania przez SKO przepisów w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. Podkreślić należy przy tym – na co zasadnie uwagę zwrócił organ w treści uzasadnienia decyzji - że zawieszenie prawa emerytalnego może nastąpić jedynie na przyszłość, więc nawet jeśli strona zawiesi przedmiotowe prawo (już po 1 stycznia 2024 r.), to nie można będzie uznać, że powstało ono do dnia 31 grudnia 2023 r., gdyż ostatnia przesłanka warunkująca prawo do tego świadczenia ziściłaby się po tym dniu. Powtórzyć należy ponadto, że przepisy dotychczasowe należy stosować w odniesieniu do wnioskodawców, którzy do dnia 31 grudnia 2023 r. złożyli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i – co istotne – do tego dnia spełnili określone w ustawie przesłanki jego przyznania z uwzględnieniem art. 24 ust. 2 uśr, który stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury - jak wskazano to w mającym moc wiążącą w sprawie wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 17 stycznia 2024 r. - od miesiąca w którym strona przedstawi organowi decyzję o wstrzymaniu jej wypłaty. Jak wynika natomiast z akt sprawy oraz z oświadczeń i argumentacji skarżącej przedstawionej na gruncie skargi – nie dysponuje ona taką decyzją, ani też nie wystąpiła o jej wydanie przed 31 grudnia 2023 r. W związku z tym, zasadnie SKO zastosowało przepisy przejściowe (w tym art. 63 ust. 1 uśw) i uznało, że mimo iż wniosek w przedmiotowej sprawie wniesiono 9 czerwca 2023 r. (w czasie obowiązywania uśr w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2024 r.), to jednak z uwagi na to, że do dnia 31 grudnia 2023 r. po stronie skarżącej nie powstało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (z uwagi na przesłankę negatywną z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr związaną z pobieraniem emerytury) zastosowanie w sprawie mają przepisy w brzmieniu aktualnym, obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. Jak stanowi zaś art. 17 ust. 1 uśr w aktualnym brzmieniu świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka, 4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego - jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym przeszkodą do przyznania wnioskowanego świadczenia skarżącej jest więc kryterium wieku osoby wymagającej opieki. Matka skarżącej urodziła się w 1940 r., a więc nie jest osobą w wieku do ukończenia 18 roku życia. Tym samym – wobec braku spełnienia jednej z podstawowych przesłanek pozytywnych - organ zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na wniosek z dnia 9 czerwca 2023 r. Odnosząc się natomiast do zawartych w skardze zarzutów o charakterze procesowym, w szczególności dotyczących naruszenia obowiązku poinformowania o możliwości zawieszenia emerytury (wynikającego z art. 9 kpa), wskazać należy, że rzeczywiści organ odwoławczy nie poinformował skarżącej, iż brak decyzji o wstrzymaniu wypłaty świadczenia emerytalnego stanowi przesłankę uniemożlwiającą przyznanie jej wnioskowanego świadczenia oraz że istnieje możliwość zawieszenia pobierania emerytury. Niemniej jednak, w okolicznościach sprawy, brak poinformowania o możliwości zawieszenia emerytury był zdaniem Sądu uzasadniony z uwagi na zmianę stanu prawnego. W aktualnym stanie prawnym – który był właściwy w momencie wydawania przez SKO zaskarżonej decyzji - wstrzymanie pobierania emerytury przez skarżącą, nie przyniosłoby bowiem oczekiwanych skutków, ponieważ świadczenie pielęgnacyjne zgodnie z przepisami w nowym brzmieniu, nie przysługuje skarżącej bez względu na to, czy zawiesi ona prawo do emerytury. Jednocześnie wydanie decyzji wstrzymującej wypłatę emerytury już po 1 stycznia 2024 r. – jak już wykazano powyżej - nie miałoby żadnego wpływu na ocenę spełnienia przesłanek przez skarżącą do dnia 31 grudnia 2023 r. Zatem ewentualne zawieszenie prawa do świadczeń emerytalnych po dniu 1 stycznia 2024 r. pozbawiłoby skarżącą środków do życia, jednak nie skutkowałoby możliwością przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z tego względu za prawidłowe ocenić należy racjonalne działanie organu, który nie skierował do skarżącej informacji w tym zakresie, by nie wprowadzać jej w błąd i nie narażać na negatywne konsekwencje. Na marginesie dostrzec należy, że w wyroku z 17 stycznia 2024 r. nie nałożono na organ obowiązku poinformowania skarżącej o niespełnieniu przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr i możliwości zawieszenia emerytury, a jedynie wskazano, że organ po przeanalizowaniu spełnienia przesłanek w wypadku uznania, że jedyną przesłanką negatywną jest okoliczność pobierania emerytury, powinien to uczynić. Jak ustali jednak organ II instancji, na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów przeszkodą dla przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia jest niespełnienie kryterium wieku przez osobę wymagającą opieki. Wobec tego wskazać należy, że wyrok WSA w Bydgoszczy nie obligował organu do wykonania obowiązku informacyjnego. W związku z powyższym Sąd za niezasadne uznał zarzuty naruszenia art. 8 i art. 9 kpa, uznając, że działanie organu odwoławczego w kontrolowanym postępowaniu było prawidłowe, racjonalne i mające na uwadze dobro wnioskodawcy. Reasumując Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję zastosował się do zaleceń sformułowanych w wyroku WSA z 17 stycznia 2024 r. i ponownie przeanalizował przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uwzględniając jednocześnie zmianę stanu prawnego. W konsekwencji ustalenia, że w niniejszej sprawie, w której na dzień 31 grudnia 2023 r. prawo strony do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało, gdyż nie zostały spełnione warunki do jego przyznania (brak przedłożenia decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury), zasadnie uznał, że dotychczasowe przepisy nie mogły mieć zastosowania, natomiast na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów skarżąca nie spełnia przesłanki wieku osoby wymagającej opieki. Tym samym w sprawie – z uwagi na konieczność wydania decyzji odmownej z uwagi na zaistnienie przesłanki negatywnej innej niż pobieranie emerytury - bezprzedmiotowym było również informowanie strony o możliwości zawieszenia emerytury. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło