II SA/Bd 653/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-09-07
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Anna Klotz, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekazanie części gospodarstwa rolnego na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego, a pozostałej części na rzecz wspólników spółki cywilnej, spełnia warunek przekazania gospodarstwa rolnego w całości na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego, wymagany do przyznania renty strukturalnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przekazanie gospodarstwa rolnego w części na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego, a pozostałej części na rzecz wspólników spółki cywilnej, nie spełnia warunku przekazania gospodarstwa rolnego w całości na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego, zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. W konsekwencji, wnioskodawca nie spełnił warunków do przyznania renty strukturalnej, a zaskarżona decyzja organu odwoławczego była zgodna z prawem.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej, deklarując przekazanie gospodarstwa rolnego o powierzchni 27,0705 ha na powiększenie gospodarstwa S. S. Wnioskodawca przekazał gospodarstwo rolne w dniu 22 września 2010 r., tj. przed wydaniem postanowienia o spełnieniu wstępnych warunków, co stanowiło podstawę do odmowy przyznania renty. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o odmowie, wskazując na niespełnienie warunku przekazania gospodarstwa rolnego zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, ponieważ część gospodarstwa została sprzedana na powiększenie gospodarstwa S. S., a pozostała część działki nr 41 została sprzedana wspólnikom spółki cywilnej "[...]" S.C. Skarżący wniósł skargę, zarzucając błędną interpretację przepisu § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie renty strukturalnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...], na podstawie art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 z późn. zm.), oraz art. 6 pkt 1 i art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r., Nr 98, poz. 634, ze zm.), w związku z § 19 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata w 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm.) oraz § 10a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie podziału środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 48, poz. 388 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie renty strukturalnej, złożonego przez A. K. w dniu 1 września 2010 r., odmówił przyznania renty strukturalnej, podnosząc, że:
1. Wnioskodawca nie spełnił warunku przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata w 2007-2013 (Dz.U. Nr 109, poz. 750 ze zm.), ponieważ nastąpiło przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego niezgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia.
2. Przekazanie gospodarstwa rolnego nastąpiło przed wydaniem przez Kierownika BP Postanowienia o spełnieniu wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej, zgodnie z § 19b ust. 4 rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata w 2007-2013 (Dz.U. Nr 109, poz. 750 ze zm.) wnioskodawca w terminie 90 dni od dnia otrzymania postanowienia powinien przekazać gospodarstwo rolne.
W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu 1 września 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek o przyznanie renty strukturalnej dla A. K.. W tabeli B wniosku - "Oświadczenie o posiadanych i zadeklarowanych do przekazania/przekazanych działkach ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego" strona zadeklarowała do przekazania na powiększenie gospodarstwa sześć działek ewidencyjnych o nr: 1, 15/2, 19, 41, 149 i 164 położonych w obrębie[...], stanowiących 27,0705 ha użytków rolnych. Wnioskodawca jako osobę przejmującego na powiększenie gospodarstwa rolnego wskazał S. S., a jako formę przekazania wskazał sprzedaż.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...], w wyniku pozytywnej weryfikacji wniosku pod kątem spełnienia przesłanek określonych w § 4 pkt 1-5, § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata w 2007-2013 (Dz.U. Nr 109, poz. 750 ze zm.) wydał w dniu 22 grudnia 2010 r. postanowienie o spełnieniu przez wnioskodawcę wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej.
W dniu 13 stycznia 2011 r. wnioskodawca przedłożył w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] zmianę do wniosku o przyznanie renty strukturalnej po przekazaniu gospodarstwa rolnego, do której dołączył m. in. kserokopię: aktu notarialnego Repertorium [...] - umowa sprzedaży i ustanowienia hipoteki z dnia [...] r. oraz aktu notarialnego Repertorium [...]- umowa sprzedaży i ustanowienia hipoteki z dnia [...] r. i oświadczenie o przekazaniu gospodarstwa rolnego i zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej. Z przedstawionych dokumentów wynikało, że wnioskodawca z dniem 22 września 2010 r. zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej i przekazał wszystkie użytki rolne będące przedmiotem jego własności jak i własności jego małżonki jak również współwłasności oraz, że nie posiada zwierząt gospodarczych, po przekazaniu gospodarstwa rozliczył się z uczestnictwa w programach pomocowych i z zobowiązań wynikających z prowadzenia działalności rolniczej, nie posiada kwoty mlecznej i limitu buraczanego oraz że nie posiada kredytu preferencyjnego współfinansowanego ze środków ARiMR.
W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] ustalił, że wnioskodawca przekazał gospodarstwo rolne w dniu 22 września 2010 r., tj. przed dniem wydania postanowienia o spełnieniu wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej i nie powiadomił o tym fakcie organu I instancji. Przedmiotowe gospodarstwo zostało w części o powierzchni całkowitej 26,32 ha (działki ewidencyjne o numerach: 1, 15/2, 19, 149, 164 położone w obrębie[...]) sprzedane na powiększenie gospodarstwa S. S., a w pozostałej części o powierzchni całkowitej 1,86 ha (działka ewidencyjna nr 41 położona w obrębie[...]) zostało sprzedane wspólnikom spółki cywilnej "[...]" S.C. z siedzibą w [...]-S. S. oraz A. T. na prowadzenie działalności gospodarczej.
Biorąc pod uwagę powyższe w dniu 14 stycznia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego wezwał stronę do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca w dniu 24 stycznia 2011 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] korektę wniosku wraz z oświadczeniem, wyjaśnieniem oraz kopią rozwiązania umowy dzierżawy z dnia 28 września 2010 r. i oświadczył, że nie złożenie dokumentów o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej i przekazaniu gospodarstwa w terminie 14 dni od dnia ich zaistnienia wynikało z niewiedzy. Wyjaśnił, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej spełnił łącznie warunki określone w § 4 pkt 1-4 rozporządzenia natomiast po dniu złożenia wniosku spełnił warunki określone w pkt 5-6, co oznacza, że wypełnił łącznie wszystkie warunki konieczne do przyznania renty strukturalnej. Wnioskodawca oświadczył, że dokonał wspólnie z małżonką przekazania gospodarstwa rolnego i nie posiada żadnych użytków rolnych oraz nie prowadzi działu specjalnego produkcji rolnej.
W dniu 19 lutego 2011 r. z zachowaniem terminu do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynęło odwołanie A. K. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie jego interesu prawnego, ponieważ organ wydający decyzję dokonał błędnej oceny stanu faktycznego, a tym samym nieprawidłowej wykładni i subsumcji norm prawnych. Strona podniosła, że organ I instancji jako podstawy prawnej zaskarżonej decyzji wskazał dwa przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, tj. § 6 ust. 1 pkt 2 i § 19 b ust. 4.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] po rozpatrzeniu odwołania wydał decyzję nr [...] r. utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] nr [...] r. o odmowie przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca przekazał gospodarstwo rolne przed dokonaniem weryfikacji jego wniosku przez organ I instancji, co w ocenie tegoż organu stanowiło podstawę do odmowy przyznania renty strukturalnej w związku z naruszeniem przepisu § 4 pkt 5 w zw. z § 19 b ust. 4 cytowanego rozporządzenia. Jednakże w ocenie organu odwoławczego ratio legis przepisów regulujących procedurę weryfikacji wniosku o przyznanie renty strukturalnej i wydawania rozstrzygnięć w tym zakresie należy upatrywać w zabezpieczeniu interesów wnioskodawców przed pochopnym przekazywaniem gospodarstw rolnych z uwagi na trudne do odwrócenia skutki takich czynności prawnych. W sytuacji natomiast, gdy wnioskodawca jest pewien, że spełnia wszystkie warunki do przyznania mu renty strukturalnej, określone w § 4 powołanego rozporządzenia i przekazuje gospodarstwo rolne osobom określonym w § 7 rozporządzenia czyni to na własne ryzyko. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, dlatego ocena prawna zaistniałej sytuacji przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] była odmienna od oceny Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w[...], jednak zdaniem organu odwoławczego przyznanie renty winno spotkać się z odmową z uwagi na niespełnienie warunku określonego w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia.
Zdaniem organu odwoławczego przekazanie gospodarstwa rolnego powinno nastąpić: przez przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości na rzecz jednego następcy albo na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego przez odpłatne lub nieodpłatne przeniesienie własności użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca zadeklarował we wniosku drugi ze wskazanych sposobów przekazania gospodarstwa, wskazując jako przejmującego gospodarstwo na powiększenie - S. S.. Osoba przejmującego została zweryfikowana przez organ I instancji pod kątem spełnienia przez nią przesłanek określonych w § 7 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Jednakże na mocy aktu notarialnego Repertorium [...] r. strona przeniosła własność nieruchomości - działki nr 41 na rzecz wspólników spółki "[...]" S.C. S. S. A. T. z siedzibą w [...] - S. S. i A. T. Tym samym w ocenie organu wnioskodawca nie spełnił warunku przekazania gospodarstwa rolnego zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia, bowiem w przytoczonym przepisie jednoznacznie określono, kiedy należy uznać, że warunek przekazania gospodarstwa rolnego uważa się za spełniony - przekazanie gospodarstwa rolnego może nastąpić przez przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego, przy czym powierzchnia użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego po powiększeniu nie może być mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju z tym, że w przypadku przekazywania gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych większej niż 10 ha powierzchnia użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego po powiększeniu powinna być większa co najmniej o 10 % od powierzchni użytków rolnych wchodzących w skład przekazywanego gospodarstwa rolnego. Organ podkreślił, że przeniesienie własności części gospodarstwa rolnego na rzecz przejmującego na powiększenie - S. S. i części na rzecz wspólników spółki "[...]" S.C. S. S.A. T. z siedzibą w [...]- spowodowało, że wnioskodawca nie spełnił warunku określonego ww. przepisie.
W skardze do sądu A. K. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego, zarzucając naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej interpretacji, mającej istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przekazywania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
W ocenie skarżącego organ wydający decyzję dokonał błędnej interpretacji ww. przepisu, albowiem ze stanu faktycznego sprawy oraz potwierdzających go dokumentów (m. in. akt notarialny Rep. [...]) w sposób bezsprzeczny wynika, że nastąpiło przekazanie gospodarstwa rolnego w rozumieniu § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, a w chwili zawierania umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego (akt notarialny Rep. [...]) powierzchnia gospodarstwa rolnego wynosiła 26,32 ha i w całości zostało one sprzedane osobie wskazanej we wniosku o przyznanie renty strukturalnej jako przejmujący. Wątpliwości organu wydającego decyzję, co do przekazania gospodarstwa rolnego w całości możnaby brać pod uwagę i mogłyby zostać uznane za zasadne jedynie w przypadku, kiedy nastąpiłoby zbycie na rzecz S. S. części gospodarstwa, a następnie część pozostająca w posiadaniu A. i G. małżonków K. zostałaby zbyta spółce [...] S.C. W ocenie skarżącego, w takiej sytuacji rzeczywiście nie doszłoby do zbycia całości gospodarstwa rolnego, jednakże w tym konkretnym przypadku mamy do czynienia ze zbyciem w pierwszej kolejności części gospodarstwa (działka 41) na rzecz spółki [...] S.C., a następnie zbyciu w całości gospodarstwa rolnego na rzecz przejmującego wskazanego we wniosku. Na okoliczność tą skarżący dokonał korekty wniosku o przyznanie renty strukturalnej wskazując nową prawidłową wielkość gospodarstwa rolnego podlegającej przekazaniu w trybie określonym w rozporządzeniu. Z ostrożności procesowej skarżący wskazał, że działka nr 41 w przeważającej większości zabudowana jest obiektami mieszkalnymi i magazynowymi, a wpływ jej sprzedaży na funkcjonowanie (produkcję rolną) przekazanego gospodarstwa rolnego jest ograniczony i znikomy.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podnieść, że stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie.
Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wnika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
Zważywszy powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa obowiązujących w dacie jego podjęcia.
Decyzje będące przedmiotem kontroli Sądu, zostały oparte na przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm.). Rozporządzenie to zostało wydane w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 54, poz. 427 ze zm.).
I tak, renta strukturalna przysługuje producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną, prowadzącemu na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium RP, jeżeli spełnia on określone wyczerpująco w § 4 rozporządzenia wykonawczego warunki (por. także wyrok NSA z dnia 23 maja 2006 r. II OSK 849/05);
1) ukończył 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty;
2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w okresie ostatnich 10 lat podlegał przez okres co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników;
3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną:
a) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu,
b) nie posiadał zaległości w opłacaniu należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników;
4) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
5) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 6 ha;
6) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.
Z kolei według § 6 ust. 1 cyt. rozporządzenia warunek przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 4 pkt 5, uważa się za spełniony, jeżeli:
1) zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności, z zastrzeżeniem § 9 pkt 1;
2) przekazanie nastąpiło:
a) przez przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości na rzecz następcy, (...), albo
b) przez przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego, przy czym powierzchnia użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego po powiększeniu nie może być mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, z tym że w przypadku przekazywania gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych większej niż 10 ha powierzchnia użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego po powiększeniu powinna być większa co najmniej o 10 % od powierzchni użytków rolnych wchodzących w skład przekazywanego gospodarstwa rolnego.
Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest kwestia dotycząca przekazania gospodarstwa rolnego przez skarżącego. Bezsporne w sprawie jest to, że w dniu 1 września 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie renty strukturalnej, gdzie w tabeli B wniosku - "Oświadczenie o posiadanych i zadeklarowanych do przekazania/przekazanych* działkach ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego" strona zadeklarowała do przekazania na powiększenie gospodarstwa sześć działek ewidencyjnych o nr: 1, 15/2, 19, 41, 149 i 164 położonych w obrębie [...], stanowiących 27,0705 ha użytków rolnych. Wnioskodawca jako osobę przejmującego na powiększenie gospodarstwa rolnego wskazał S. S., a jako formę przekazania wskazał sprzedaż.
W następstwie tego wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...], w wyniku jego pozytywnej weryfikacji pod kątem spełnienia przesłanek określonych w § 4 pkt 1-5, § 11 rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata w 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm.) wydał w dniu 22 grudnia 2010 r. postanowienie o spełnieniu skarżącego wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej, jednak w dniu 13 stycznia 2011 r. A. K. przedłożył w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] zmianę do wniosku o przyznanie renty strukturalnej, informując, że przekazał gospodarstwo rolne w dniu 22 września 2010 r., tj. przed dniem wydania postanowienia o spełnieniu wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej i nie powiadomił o tym fakcie organu I instancji, przy czym przedmiotowe gospodarstwo zostało w części o powierzchni całkowitej 26,32 ha (działki ewidencyjne o numerach: 1, 15/2, 19, 149, 164 położone w obrębie [...]) sprzedane na powiększenie gospodarstwa S. S., a w pozostałej części o powierzchni całkowitej 1,86 ha (działka ewidencyjna nr 41 położona w obrębie[...]) zostało sprzedane wspólnikom spółki cywilnej "[...]" S.C. z siedzibą w [...]-S. S.oraz A. T. na prowadzenie działalności gospodarczej.
Wyżej wskazane przepisy wyraźnie mówią, że przekazanie gospodarstwa rolnego może nastąpić przez przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości na rzecz jednego następcy albo na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego. W § 6 rozporządzenia sformułowano zamknięty katalog przypadków rozporządzeń gruntami w ramach renty strukturalnej, ustanawiając dodatkowo alternatywę rozłączną pomiędzy przekazaniem gospodarstwa na rzecz następcy, a przekazaniem na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego. Spójnik "albo" oznacza wzajemne wyłączanie się zdań równorzędnych (vide: Portal PWN). W konsekwencji dopuszczalne jest jedynie przekazanie gospodarstwa w całości na rzecz następcy albo w całości na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego.
Skarżący zadeklarował we wniosku z dnia 1 września 2010 r. drugi ze wskazanych sposobów przekazania gospodarstwa, wskazując jako przejmującego gospodarstwo na powiększenie składające się z działek ewidencyjnych o nr: 1, 15/2, 19, 41, 149 i 164 położonych w obrębie[...], stanowiących 27,0705 ha użytków rolnych - S. S.. Osoba przejmującego została zweryfikowana przez organ I instancji pod kątem spełnienia przez nią przesłanek określonych w § 7 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Jednakże na mocy aktu notarialnego Repertorium [...] r. strona przeniosła własność nieruchomości - działki nr 41 na rzecz wspólników spółki "[...]" S.C. S. S. Ar. T. z siedzibą w [...] - Pana S.S. i Pana A. T.
Tym samym A. K. nie spełnił warunku przekazania gospodarstwa rolnego zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia, bowiem przeniesienie własności części gospodarstwa rolnego na rzecz przejmującego na powiększenie - S. S. i części na rzecz wspólników spółki "[...]" S.C. S. S. A. T. z siedzibą w [...]- spowodowało, że wnioskodawca nie spełnił warunku określonego ww. przepisie. Gospodarstwo rolne objęte wnioskiem z dnia 1 września 2010 r. zostało podzielone na dwie części, tj. 26,32 ha oraz 1,86 ha i w takiej strukturze zostało sprzedane dwóm odrębnym podmiotom: S. S. (spełniającemu przesłanki określone w § 7 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia) oraz wspólnikom spółki "[...]" S.C. S. S. A. T. z siedzibą w [...] na prowadzenie działalności gospodarczej. Tym samym uznać należy, że przeniesienie własności części gospodarstwa rolnego na rzecz przejmującego na powiększenie - S. S. i części na rzecz wspólników spółki "[...]" S.C. S. S. A. T. z siedzibą w [...]- spowodowało, że wnioskodawca nie spełnił warunku określonego w przepisie § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia.
W rozpoznawanej sprawie nie występował problem kręgu podmiotów, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 19 czerwca 2007 r. budzący wątpliwości konstytucyjne. Zasadnicze znaczenie miał aspekt przedmiotowy - "przeniesienie własności całości gospodarstwa rolnego na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego. "
W art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, która ma zastosowanie do przyznawania i wypłaty płatności, będących pomocą finansową dla producentów rolnych, (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2011 r. GSK 540/10) zdefiniowano pojęcie "gospodarstwa rolnego." Powoływana wcześniej ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) przewiduje w art. 5 ust. 1 pkt 3 zasadę realizacji programów pomocowych (w okresie programowania 2007-2013), obejmujących różne działania, w tym m.in. działanie pod nazwą "renty strukturalne", dlatego do tego rodzaju pomocy jaką w rozumieniu ustawy o ewidencji producentów (...) są renty strukturalne, stosuje się pojęcie gospodarstwa rolnego przewidziane w tej ustawie.
Zgodnie z art. 3 pkt. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, gospodarstwo rolne to wszystkie nieruchomości rolne będące w posiadaniu tego samego podmiotu lub gospodarstwo w rozumieniu art. 2 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników. W powołanym natomiast art. 2 lit. b, gospodarstwo oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.
Oznacza to, że na gruncie powołanych regulacji gospodarstwo rolne traktowane jest jako jednostka lub kilka powiązanych podmiotowo jednostek produkcyjnych, zarządzanych przez producenta rolnego i istotne znaczenie ma w takiej sytuacji aspekt funkcjonalny, związany z prowadzeniem produkcji rolnej.
Gospodarstwo skarżącego jako całość funkcjonalna obejmowało 6 działek, zatem dla spełnienia normy określonej w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z 19 czerwca 2007 r. jako całość tego gospodarstwa powinno być przekazanych 6 działek na powiększenie jednego gospodarstwa. Ten warunek nie został spełniony ani po stronie zbywcy ani nabywcy. To, że p. S. S. posiadał własne gospodarstwo rolne i jednocześnie był współwłaścicielem spółki cywilnej z A. T. nie oznacza, że jego gospodarstwo wraz z gruntami spółki tworzy jedną całość. Aby mówić o jednym gospodarstwie rolnym w aspekcie funkcjonalnym prawo do prowadzenia działalności rolniczej musi mieć uprawniony podmiot w pełnym zakresie. Natomiast w przypadku, gdy część gospodarstwa jest objęta wspólnością łączną wspólników a część należy do jednego ze wspólników nie ma podstaw do uznania, że chodzi o jedno gospodarstwo rolne w sensie funkcjonalnym.
W konsekwencji, nie stwierdziwszy podstaw prawnych do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło