II SA/Bd 657/16

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2016-08-24

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Renata Owczarzak, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, której statutowy zakres działalności obejmuje kwestie związane z edukacją, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą wojewody na uchwałę rady gminy w przedmiocie likwidacji szkoły, na podstawie art. 33 § 2 PPSA?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane skargą wojewody na uchwałę rady gminy na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma specyficzny charakter, wykluczający udział innych podmiotów, w tym organizacji społecznych, nawet jeśli sprawa dotyczy ich statutowej działalności. Stronami takiego postępowania są wyłącznie wojewoda jako organ nadzoru oraz właściwy organ gminy. W związku z tym, wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w sprawie, złożony na podstawie art. 33 § 2 PPSA, nie może zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
Wojewoda wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Chodczu dotyczącą likwidacji Szkoły Podstawowej w Cettach, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty i ustawy o samorządzie gminnym. W trakcie postępowania stowarzyszenie F. złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie jako uczestnik postępowania, wskazując na swój statutowy cel wspierania aktywności obywatelskiej i edukacji. Sąd rozpoznał wniosek stowarzyszenia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia do udziału w sprawie stowarzyszenia F.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2016 r. wniosku stowarzyszenia F. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w C. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie likwidacji szkoły podstawowej w C. postanawia: odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie stowarzyszenia F. Wojewoda Kujawsko-Pomorski wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Chodczu z dnia 21 stycznia 2016 r., nr XIII/90/2016, w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej w Cettach. Uzasadniając skargę, Wojewoda podniósł, że wbrew zapisowi zawartemu w art. 59 ustawy o systemie oświaty, nie wszyscy rodzice uczniów, a także opiekun prawny jednej z uczennic, zostali zawiadomieni o zamiarze likwidacji szkoły co najmniej na sześć miesięcy przed terminem likwidacji. Skarżący zarzucił ponadto zaskarżonej uchwale naruszenie art. 37a ustawy o samorządzie gminnym. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Chodczu, reprezentowana przez Burmistrza Chodcza, wniosła o jej odrzucenie z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia, ewentualnie oddalenie. Organ nie podzielił zawartego w skardze argumentu w przedmiocie naruszenia art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty poprzez brak zawiadomienia o zamiarze likwidacji Szkoły Podstawowej w Cettach osób wskazanych w skardze. Nie zgodził się również z twierdzeniem dotyczącym naruszenia art. 37a ustawy o samorządzie gminnym. W dniu 11 sierpnia 2016r. do Sądu wpłynął wniosek Federacji o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu. W uzasadnieniu wniosku Federacja wskazała, że jest związkiem stowarzyszeń i fundacji, których celem jest wspieranie aktywności obywatelskiej i przemian w oświacie. Podniosła, że wspiera ruch społeczny na rzecz edukacji oraz budowanie społeczeństwa obywatelskiego. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie stowarzyszenia Federacja. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej "p.p.s.a.", w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Jak natomiast wynika z art. 33 § 1 p.p.s.a., osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa jest zatem uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym. W myśl z kolei art. 33 § 2 p.p.s.a. – udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W sprawie niniejszej, skarga wniesiona została w trybie nadzoru, o którym mowa w art. 93 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 446), zgodnie z którym, po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z uwagi na to, że wniesienie skargi, o której mowa w art. 93 ustawy o samorządzie gminnym, nie jest poprzedzone żadnym postępowaniem administracyjnym, czy też wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie występują inne podmioty, nawet gdy wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego. Odnosi się to również do organizacji społecznej, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., która zgłasza udział w charakterze uczestnika postępowania w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Stronami postępowania sądowoadministracyjnego toczącego się ze skargi wojewody na uchwałę rady gminy są jedynie organ nadzoru i gmina, której uchwała podlega zaskarżeniu (vide postanowienie NSA z 29.09.2010r., II OZ 899/10). Reasumując, toczące się postępowanie sądowoadministracyjne, zainicjowane przez organ nadzoru wnoszący skargę na uchwałę organu gminy na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ze względu na istotę tego postępowania, wyklucza udział w nim innych uczestników, w tym organizacji społecznej i to także takiej, zakresu statutowej działalności której sprawa dotyczy. Wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego przez wojewodę stanowi realizację jednego z przysługujących mu uprawnień służących wykonywaniu nadzoru nad działalnością gminy na podstawie kryterium zgodności z prawem. Stronami postępowania sądowego zainicjowanego skargą wojewody na uchwałę rady gminy są zatem wyłącznie wojewoda jako organ nadzoru oraz właściwy organ gminy. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło