II SA/Bd 657/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały Rady Miasta z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej w Cettach postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały W. K. wniósł do sądu administracyjnego skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej w [...] wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały. Burmistrz [...] wniósł o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały podnosząc, że proces likwidacji szkoły jest już w fazie realizacji, konieczne było bowiem do końca maja 2016 r. złożenie pracownikom szkoły oświadczeń o wypowiedzeniu stosunku pracy, nie został również zatwierdzony arkusz organizacyjny Szkoły Podstawowej w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), powoływanej dalej jako p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 (w tym uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego), jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Jak wynika z treści cytowanego przepisu: - wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu jest oparte na zasadzie skargowości. Sąd wydaje orzeczenie w przedmiocie wstrzymania tylko na wniosek skarżącego; - skutecznie wstrzymać można jedynie taki akt, który posiada cechę wykonalności; - wstrzymanie zależy od wykazania, że w wypadku wykonania zaskarżonego aktu wystąpi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowane zostaną trudne do odwrócenia skutki. Wykazanie tych okoliczności ciąży na wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca żąda wstrzymania wykonania uchwały o likwidacji szkoły. Zdaniem Sądu jest to akt podlegający wykonaniu, bowiem – w przypadku jego realizacji – następują konkretne zmiany w rzeczywistości, wskutek których przestaje funkcjonować placówka oświatowa, rozwiązywane są umowy o pracę z jej pracownikami i następuje zmiana miejsca kształcenia uczniów. Jest to zatem akt, co do którego może – po spełnieniu warunków ustawowych - zostać udzielona ochrona tymczasowa na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Jednolicie również przyjmuje się obecnie w orzecznictwie sądów administracyjnych, że uchwała o likwidacji szkoły podjęta na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 ze zm.) nie ma charakteru aktu prawa miejscowego. Nie ma zatem do niej zastosowania przepis art. 61 § 3 in fine p.p.s.a. wykluczający wstrzymywanie wykonania aktów prawa miejscowego, które weszły w życie. Wskazuje się obecnie w orzecznictwie, że uchwała o likwidacji szkoły jest aktem sformułowanym "w sposób konkretny (tak pod względem podmiotowym - jego adresaci to rodzice i dzieci likwidowanej jednostki, jak i przedmiotowym - skonkretyzowana jest dokładnie likwidowana szkoła). [...] ulega jednokrotnemu wykonaniu, a nie jak to jest właściwe dla aktów normatywnych o stricte takim charakterze (np. akty prawa miejscowego), wielokrotnie. Nadto, sam ustawodawca nie uznał (nie nazwał) uchwały o likwidacji szkoły aktem prawa miejscowego ani bezpośrednio, ani też pośrednio, np. poprzez wskazanie, że akt ten podlega opublikowaniu w dzienniku urzędowym województwa (vide postanowienia NSA z 31 sierpnia 2012 r., I OZ 670/12 oraz z 18 września 2012r., I OZ 691/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Jak wyżej wskazano, wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej powinien zawierać uzasadnienie, w którym zostaną przedstawione okoliczności przemawiające za wstrzymaniem tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu wymaganiom tym nie sprostał wniosek złożony w sprawie niniejszej, szczególnie w kontekście okoliczności faktycznych występujących na dzień jego złożenia, tj. na dzień 27 kwietnia 2016 r. Należy bowiem wziąć pod uwagę, że uchwała o likwidacji szkoły została podjęta w dniu 21 stycznia 2016 r. Z uwagi na znaczny upływ czasu od podjęcia uchwały do momentu przedstawienia wniosku do rozpoznania (sześć miesięcy) należało zatem wziąć pod uwagę stopień zaawansowania procesu likwidacji szkoły. Bezprzedmiotowe byłoby bowiem udzielenie ochrony tymczasowej w sytuacji, gdy proces likwidacyjny jest wysoce zaawansowany lub ukończony. Jak wynika z oświadczenia Burmistrza [...] wyrażonego w odpowiedzi na skargę stopień zaawansowania likwidacji w przypadku spornej placówki jest znaczny: nie został bowiem zatwierdzony arkusz organizacyjny szkoły i do końca maja 2016 r. konieczne było złożenie pracownikom szkoły oświadczeń o wypowiedzeniu stosunku pracy. Dlatego też stwierdzić należało brak podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały. Marginalnie podać należy, że likwidacja szkoły nie jest zmianą nieodwracalną. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 31 sierpnia 2012 r. w sprawie I OZ 670/12 "Jeżeli okaże się, że w ramach kontroli sądowoadministracyjnej uchwała o likwidacji szkoły zostanie, nawet nieprawomocnie, wyeliminowana z obrotu prawnego [...], wówczas Gmina [...] będzie zobowiązana do zapewnienia funkcjonowania zlikwidowanej placówki w poprzedniej formule. Gmina poniesie także odpowiedzialność odszkodowawczą za ewentualne szkody powstałe w związku z wadliwą likwidacją publicznej szkoły podstawowej [...]" (CBOSA). Reasumując uznać trzeba, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania uchwały o likwidacji szkoły nie zasługuje na uwzględnienie. Likwidacja szkoły jako złożony pod względem prawnym i faktycznym proces organizacyjny wiąże się z przeniesieniem kadry pedagogicznej i niepedagogicznej do innych placówek. Rozwiązywanie stosunków pracy z nauczycielami i innymi pracownikami łączy się z możliwością nawiązania nowych stosunków pracy w innych placówkach, zaś uczniowie likwidowanej szkoły mają możliwość uczęszczania do szkoły wskazanej przez prowadzącego szkołę. Z pewnością tego rodzaju zmiany organizacyjne w sytuacji osób zatrudnionych w likwidowanej placówce jak i uczniów pobierających w niej naukę łączą się z określonymi trudnościami (zmiany miejsca pracy, dojazdy, nowe środowisko) jednakże nie mogą być one utożsamiane z przesłankami stosowania ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zatem zdaniem Sądu, kwestionowana w niniejszym postępowaniu uchwała nie spowoduje niebezpieczeństwa powstania trudnych do odwrócenia skutków czy znacznej szkody, wobec czego na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.