II SA/Bd 669/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2013 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokata D. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Bd 669/13 UZASADNIENIE Prezydent Miasta I. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...], wydaną w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o wymeldowaniu T. G. z miejsca pobytu stałego zgłoszonego pod adresem: ul. D. w I. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołując się na ustalenia poczynione w toku postępowania wskazał, że T. G. w związku z przeprowadzoną w dniu [...] września 2012 r. eksmisją nie przebywa w miejscu zgłoszonego pobytu stałego, a miejsce jego faktycznego pobytu stanowi pomieszczenie tymczasowe w lokalu nr [...] przy ul. K. w I. W świetle powyższego organ I instancji uznał, że T. G. opuścił miejsce pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, które skutkuje wydaniem decyzji orzekającej o jego wymeldowaniu. Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody K.-P. wniósł T. G. podnosząc, że został niesłusznie eksmitowany z lokalu przy ul. D. w I. i obecnie zmuszony jest zamieszkiwać w lokalu wskazanym mu jako pomieszczenie tymczasowe. Wskazał, iż wskutek awarii, ww. lokal został zalany wodą, co spowodowało jego zawilgocenie i niemożność zamieszkiwania w nim. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] Dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, działając z upoważnienia Wojewody K.-P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że ewidencja ludności służy do odzwierciedlenia stanu faktycznego i dostarcza wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli. Podstawą materialnoprawną decyzji wydawanych w sprawach o wymeldowanie stanowi art. 15 ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którym "organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". Następnie, przywołał brzmienie definicji "pobytu stałego". Zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zatem miejscem pobytu stałego osoby, jest miejsce (lokal), w którym znajduje się jej centrum życiowe. Zamieszkiwanie w danym lokalu polega zaś na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych i potrzeb socjalnych. Organ podał, że w przedmiotowej sprawie fakt opuszczenia przez T. G. miejsca pobytu stałego jest bezsporny. Jak wynika z akt sprawy (protokołu Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w I.), w dniu [...] września 2012 r., na podstawie tytułu wykonawczego tj. wyroku Sądu Rejonowego w I. z dnia [...] marca 2011 r., sygn. akt [...] zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia [...] stycznia 2012 r., dokonał on w sprawie egzekucyjnej [...] przeciwko T. G. oraz W. K. czynności przymusowego opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. D. w I. Ponadto, z pisma Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w I. z dnia [...] stycznia 2013 r. wynika, że T. G. został eksmitowany z przedmiotowego lokalu do lokalu przy ul. K. Fakt zamieszkiwania w nowym miejscu potwierdza T. G. w wyjaśnieniach zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W konsekwencji, organ odwoławczy stwierdził, że decyzja wydana przez organ I instancji jest zasadna. Skutkiem wykonania w drodze egzekucji wyroku orzekającego eksmisję danej osoby z lokalu jest ustanie pobytu tej osoby w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności (...). Z tych względów za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, należy uznać sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu w drodze egzekucji wyroku orzekającego eksmisję. W przedstawionym stanie rzeczy uznać należy, że opuszczenie przez stronę lokalu nr [...] przy ul. D. dostarczyło podstaw do jego wymeldowania z pobytu stałego. Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem, T. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny sprawy jest niesporny. Z zebranego przez organy administracji publicznej materiału dowodowego wynika, że z wnioskiem o wymeldowanie skarżącego wystąpiło Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. w I. Opuszczenie przez skarżącego miejsca stałego zameldowania nastąpiło w konsekwencji wyroku Sądu Rejonowego w I. z dnia [...] marca 2011 r., sygn. akt [...] zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia [...] stycznia 2012 r., postanowienie - Sądu Rejonowego w I. z dnia [...] stycznia 2012 r. sygn. akt [...], mocą którego nakazano skarżącemu opuszczenie lokalu. Tym samym na skutek przedmiotowego wyroku skarżący utracił prawo do przebywania w spornym lokalu. Należy w tym miejscu wskazać, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceniania prawomocnych wyroków wydanych przez sądy powszechne. Zgodnie zaś z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podkreślenia wymaga, że wyrok eksmisyjny zwykle związany jest z brakiem dobrowolności opuszczenia spornego lokalu. Dlatego też, nieistotne dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy w przedmiocie wymeldowania jest w takim przypadku badanie w toku postępowania administracyjnego woli, czy zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i opuszcza miejsce pobytu stałego wykonując prawomocny wyrok sądowy dobrowolnie lub na skutek podjętych czynności egzekucyjnych (jak w niniejszej sprawie). Orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowało pogląd, że w postępowaniu w sprawie o wymeldowanie osoby z pobytu stałego organy winny badać, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały oraz czy nastąpiło w sposób dobrowolny. Przedmiotowy nakaz nie odnosi się jednakże do sytuacji, gdy orzeczona została eksmisja z danego lokalu. W takiej sytuacji przyjmuje się bowiem, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję stanowi opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), a w konsekwencji uzasadnia wymeldowanie danej osoby z dotychczasowego miejsca pobytu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1369/11 dostępny w CBOSA). Nieprzebywanie w miejscu stałego zameldowania w związku z utratą uprawnień do przebywania w danym lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Stosownie zaś do art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Mając na uwadze ww. regulację normatywną, jak i stan faktyczny rozpatrywanej sprawy należy uznać, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych będąc związanymi faktem istnienia w obrocie prawnym prawomocnego wyroku eksmisyjnego oraz nie zamieszkiwaniem skarżącego w przedmiotowym lokalu. Odmienne orzeczenia organów administracji publicznej, których wydania domaga się skarżący niezamieszkujący w spornym lokalu doprowadziłyby w istocie do sytuacji, w której osoba eksmitowana ze swojego dotychczasowego miejsca pobytu pozostawałaby zameldowana w miejscu, w którym z oczywistych przyczyn przebywać nie może i tak, jak w niniejszej sprawie, nie przebywa. Takie rozwiązanie pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z charakterem regulacji prawnej zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W tym stanie sprawy, podnoszone przez skarżącego okoliczności nie mogą być brane pod uwagę w niniejszym postępowaniu. Sąd zwraca uwagę, że instytucje zameldowania oraz wymeldowania z lokalu mają charakter wyłącznie ewidencyjny i jako takie - nie mają wpływu na zakres uprawnień stron postępowania do lokalu, którego postępowanie dotyczy. Są to zatem wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. Co za tym idzie organy nie mogły też dokonywać oceny prawidłowości wykonanych przez komornika sądowego czynności egzekucyjnych, jak również oceny, czy zajmowany obecnie przez skarżącego lokal nadaje się do zamieszkiwania. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy kontrolując zaskarżoną decyzję nie dostrzegł uchybień, które uzasadniałyby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, a to skutkować musiało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).