II SA/Bd 682/19
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-09-23
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uchylić decyzję organu odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji, zgodnie z art. 138 § 2 KPA. Jeśli organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną, organ odwoławczy ma prawo wydać decyzję kasacyjną. W takim przypadku sprzeciw strony od tej decyzji jest bezzasadny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej współwłaścicielom usunięcie nieprawidłowości w przewodach wentylacyjnych wspólnej ściany granicznej budynków. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę sporządzenia ekspertyzy technicznej dotyczącej zmian w budynkach i liczby wymaganych przewodów. Strona H. L. wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając nieuzasadnione przedłużanie postępowania i legalizację samowoli budowlanej.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw jako bezzasadny.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 23 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu H. L. od decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala sprzeciw.
II SA/Bd 682/19
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 2019 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...], działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202) nakazał współwłaścicielom działki nr ewid.[...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...] tj. H. L. i K. L. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez:
1) wykonanie odgruzowania kominów przewodów wentylacyjnych nr [...] (licząc od strony ulicy [...]) we wspólnej ścianie granicznej między budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi przy ul. [...] i [...];
2) uszczelnienie w/w przewodów kominowych, celem ich prawidłowego funkcjonowania.
Jednocześnie organ wskazał, że prace te należy wykonać do dnia [...] 2019r., powiadamiając organ o ich zakończeniu i przedkładając opinię kominiarską, potwierdzającą działanie tych przewodów wentylacyjnych.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania K. L. i H. L. od powyższej wskazanego rozstrzygnięcia, decyzją z dnia [...] 2019 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ nadzoru budowlanego I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z dokumentów badanej sprawy wynika, iż już na etapie budowy wspólnej ściany pomiędzy budynkami nr [...] nie wykonano komina z dostateczną liczbą przewodów, tj. wykonano 4 sztuki zamiast projektowanych 5. Nadto w obydwu obiektach dokonano zmian w układzie poszczególnych pomieszczeń (m.in,. pokoi, kuchni), w budynku nr [...] dodatkowo zamontowano kominek, a w budynku nr [...] instalację gazową, czego pierwotny projekt budowlany nie przewidywał. Wobec powyższego wymagana liczba przewodów wentylacyjnych jak i dymowych mogły ulec zmianie.
W świetle powyższego, zdaniem organu II instancji, wskazane byłoby sporządzenie ekspertyzy technicznej dot. obydwu budynków w zakresie dokonywanych zmian w rozmieszczeniu poszczególnych pomieszczeń oraz urządzeń w nich się znajdujących, usytuowanych przy wspólnej ścianie granicznej, jednoznacznego wskazania liczby wymaganych przewodów dymowych i wentylacyjnych, a w razie braku dostatecznej ich liczby, wskazania możliwości innych rozwiązań. Organ odwoławczy podniósł przy tym, że stronami zobowiązanymi do przedstawienia wyżej wskazanej ekspertyzy powinni być współwłaściciele przedmiotowej ściany czyli właściciele budynku nr [...] WINB wskazał następnie, że dopiero na bazie tej ekspertyzy, organ I instancji może wydać stosowne rozstrzygnięcie, ustalając uprzednio, czy w rozpatrywanym przypadku będą miał zastosowanie przepisy art. 51 czy art. 66 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do treści odwołania WINB wskazał, że jest ono uzasadnione w części dotyczącej potrzeby sporządzenia dodatkowej wspólnej ekspertyzy technicznej w sprawie wykonanych przewodów kominowych we wspólnej ścianie granicznej. Natomiast wniosek o "odłączenie źródła gazu od przewodów wentylacyjnych" odwołujących jest w ocenie organu II instancji nieuzasadniony, gdyż z dokumentów sprawy nie wynika jednoznacznie, które przewody powinny przynależeć do danego obiektu, tym bardziej, że jest ich mniej niż projektowanych. Tę sprawę powinna rozstrzygnąć wspólna ekspertyza techniczna. Organ odwoławczy dodał przy tym, że przewody wykorzystywane przez właścicieli budynku nr [...] są odpowiednio uszczelnione, co wynika z "opinii technicznej" z dnia [...].2018 r. sporządzonej przez mgr inż. M. W..
W sprzeciwie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy od powyższej decyzji H. L. zarzucił organom nieuzasadnione przedłużanie postępowania, oparcie się na nieprawdziwych informacjach i matactwo pracowników organu prowadzące do legalizacji samowoli budowlanej z 2005 r., polegającej na wkuciu się do kanału przewodu wentylacyjnego nr [...] oraz przewodu kominowego nr [...], sprowadzające na rodzinę skarżącego bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty zdrowia i życia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przed przystąpieniem do oceny prawidłowości decyzji stanowiącej przedmiot sprzeciwu w niniejszej sprawie wyjaśnienia wymaga, że zakres kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny określony został w art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 1302; w skrócie "p.p.s.a."), który stanowi, że rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r. poz. 1202 ze zm.) – dalej jako k.p.a., tj. decyzji uchylającej decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji wraz z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, określanej mianem decyzji kasacyjnej.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji. Natomiast konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyroki NSA z 14 lutego 2017r., II OSK 1386/15 oraz z dnia 15 grudnia 2016 r., II OSK 1427/16 dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wyraźne ograniczenie zakresu kontroli jedynie do zasadności wydania tego konkretnego rozstrzygnięcia procesowego oznacza, że poza zakresem kontroli sądowoadministracyjnej w tym postępowaniu pozostają kwestie właściwego rozumienia przepisów prawa materialnego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył w żadnym zakresie regulacji zawartej w art. 138 § 2 k.p.a. i trafnie ocenił wadliwość postępowania przed organem I instancji jako istotną.
Organ II instancji zasadnie zwrócił uwagę na istotne braki w materiale dowodowym i istniejące w związku z tym wątpliwości co do prawidłowości wydanie przez PINB decyzji w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2018r., poz. 1202 ze zm.). Przepis powyższy stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Jak słusznie zwrócił uwagę organ II instancji, z zebranego materiału dowodowego wynika, że już na etapie budowy wspólnej ściany pomiędzy budynkami nr [...] nie wykonano komina z dostateczną liczbą przewodów, tj. wykonano 4 sztuki zamiast projektowanych 5. Nadto w obydwu obiektach dokonano zmian w układzie poszczególnych pomieszczeń, w budynku nr [...] dodatkowo zamontowano kominek, a w budynku nr [...] instalację gazową, czego pierwotny projekt budowlany nie przewidywał. Wobec czego wymagana ilość przewodów wentylacyjnych i dymowych mogła ulec zmianie.
W świetle powyższego, trafnie organ II instancji wskazał na konieczność sporządzenia ekspertyzy dotyczącej obydwu budynków w zakresie zmian dokonanych w rozmieszczeniu poszczególnych pomieszczeń oraz urządzeń w nich się znajdujących, usytuowanych przy wspólnej ścianie granicznej, jednoznacznego wskazania ilości wymaganych przewodów dymowych i wentylacyjnych, a w razie braku dostatecznej ich ilości, wskazania możliwości innych rozwiązań.
Zgodzić należy się również z organem odwoławczym, że organ I instancji powinien rozważyć, czy w niniejszej sprawie nie będzie miał zastosowania przepis art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane dotyczący sytuacji, gdy doszło do realizacji robót budowlanych bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub przepisach.
W ocenie Sądu, opisanych braków postępowania prowadzonego przez organ I instancji nie mógł konwalidować organ odwoławczy w trybie art. 136 § 1 k.p.a., bowiem prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, określonej w art. 15 k.p.a., gdyż wiązałoby się to z przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego w całości przez organ II instancji.
Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja nie uchybia normie art. 138 § 2 p.p.s.a., na podstawie art. 151 a § 2 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu sprzeciwu jako bezzasadnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło