II SA/Bd 684/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Stanisława B. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych uchybień oddala skargę SA/Bd 684/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], Nr [...], Okręgowy Inspektor Pracy w B., utrzymał w mocy nakaz Inspektora Pracy w B. z dnia [...], Nr [...]: 1. poddania szkoleniu wstępnemu - instruktażowi ogólnemu z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy pracownic B. S. - pomoc kuchenna, A. P. - kelner - pomoc kuchenna i O. O. - bufetowa kelner; 2. poddania szkoleniu wstępnemu - instruktażowi stanowiskowemu z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy pracownic B. S., A. P. i O. O; 3. poddania badaniu lekarskiemu wstępnemu pracownic: A. P. i O. O., w celu uzyskania aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na określonym stanowisku; 4. poddania badaniu lekarskiemu okresowemu pracownicy B. S., w celu uzyskania aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na określonym stanowisku. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności wskazując na względy ochrony zdrowia lub życia ludzkiego. Orzeczenie oparto na ustaleniu zawartemu w protokole kontroli przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji, że pracodawca przeszkolił pracowników w zakresie podstawowych przepisów bhp oraz ochrony przeciwpożarowej, a także zapoznał z instrukcją obsługi znajdujących się w zakładzie maszyn i urządzeń. Szkolenie przeprowadził uprawniony instruktor w oparciu o fachową literaturę; na dowód czego pracodawca przedstawił oświadczenia pracowników. Tym samym stwierdzono, że kontrolowany nie opracował programów poszczególnych szkoleń z zakresu bhp i nie przeszkolił podwładnych zgodnie z wymogami prawa pracy. Orzeczenie oparto również na ustaleniach w zakresie profilaktycznej ochrony zdrowia - braku przeprowadzenie badań lekarskich. Jedynie B. S. zatrudniona od 1 marca 1999r. została poddana badaniu lekarskiemu wstępnemu w celu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na określonym stanowisku w dniu 25 marca 1999r. Jednakże lekarz wyznaczył datę następnego badania na 25 marca 2002r., co nie zostało wykonane. W skardze, skarżący zarzucił decyzji nieważność, gdyż, jego zdaniem, nakaz nie został wydany w formie decyzji, a orzeczenia natychmiastowej wykonalności jest bezzasadne, ponieważ nie istnieje zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego. Ponadto wskazał, że po odwołaniu się od nakazu, Okręgowy Inspektor Pracy, polecił wydanie nowego nakazu, który to nakaz, datowany [...] 2004r., został [...] 2004r. uchylony do ponownego rozpatrzenia. Skarżący podniósł, że pracownicy byli przeszkoleni w zakresie bhp oraz, że nie naruszył przepisów w zakresie wymogów badań lekarskich - co potwierdzają protokoły szkolenia pracowników oraz protokół kontroli Sanepidu z dnia 16 czerwca 2004r. Wskazał, że opieka lekarska jest obowiązkiem Państwa i nie można mu nakazywać płacenia za badania lekarskie. Dalej, zarzucił oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym, gdyż inspektor żądał jedynie tych dokumentów, które pozwoliłyby na ustalenie nieprawidłowości w postępowaniu skarżącego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzj a nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa wart. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na początku należy wskazać, że nie ma racji skarżący zarzucając nakazowi obrazę art. 21 a ust 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcj i Pracy (Dz. U tj. z 2001r., Nr 124, poz.1362 ze zm.), zgodnie z którym nakazy usunięcia stwierdzonych uchybień w wypadku gdy doszło do naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, inspektor pracy wydaje w formie decyzji. Decyzja jest rezultatem procesu stosowania prawa w celu wywołania pewnego skutku prawnego, kiedy to administracja władczo wkracza w prawa lub obowiązki podmiotów jej nie podporządkowanych organizacyjnie. O tym czy dany akt jest decyzją przesądza jego treść, a nie nazwa. W sprawie, charakter nakazu wydanego przez Inspektora Pracy, jednoznacznie wskazuje na to, ze jest on decyzją - ustalając nie zastosowanie się przez adresata do wymogów prawa pracy, organ nakazał odpowiednie zachowanie się. Ponadto nakaz zawiera wszelkie elementy, o jakich mowa wart. 21a ust.2 cyt. ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Przechodząc do zarzutu w kwestii nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w ocenie Sądu określając termin realizacji decyzji poprzez nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności, organ nie przekroczył granic uznania, jakie umożliwia mu art. 108 kpa w zw. z art. 10 cyt. ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Zarówno przeciwwskazanie zdrowotne do pracy na określonym stanowisku jak i postępowanie pracownika niezgodne z zasadami związanymi z bezpieczeństwem pracy, w przypadku pracy w restauracji na stanowiskach związanych z obsługą maszyn i urządzeń oraz posługiwaniem się narzędziami, przy lekceważącym stosunku pracodawcy do takich sytuacji jak skaleczenie, oparzenie się czy poślizgnięcie na mokrej podłodze (takie stanowisko zawarł skarżący w zastrzeżeniach do protokołu z 15 maja 2004r.), stanowiło zagrożenie dla takich dóbr jak zdrowie, a nawet życie pracownika i organ nie "przesadził", jak chce tego skarżący, uznając, że zasadnym jest skrócenie terminu wykonania decyzji administracyjnej jaki wynika z art. 130 § 1 i 2 kpa. Nie ma również racji skarżący twierdząc, iż nakaz nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym i przepisach prawa. Stosownie do art. 11 cyt. ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, nadzorem i kontrolą Państwowej Inspekcji Pracy są objęci wszyscy pracodawcy oraz inne podmioty, na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne. Ustalenie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania przez podmiot kontrolowany prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz udokumentowanie dokonanych ustaleń, następuje w wyniku kontroli (art.19 a cyt. ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy). Natomiast zgodnie z art. 19b ust. 1 pkt 5) i art. 19 c cyt. ustawy o PIP, inspektor pracy ma prawo żądania od pracodawcy lub innego podmiotu kontrolowanego przedłożenia akt osobowych oraz dokumentów związanych z zatrudnianiem pracowników lub innych osób wykonujących pracę na rzecz podmiotu kontrolowanego na innej podstawie niż stosunek pracy, natomiast podmiot kontrolowany ma obowiązek zapewnić Inspektorowi Pracy warunki i środki niezbędne do sprawnego przeprowadzenia kontroli, a w szczególności niezwłocznie przedstawić żądane dokumenty i materiały, zapewnić terminowe udzielanie informacji przez wskazane prawem osoby, udostępnić urządzenia techniczne oraz, w miarę możliwości, oddzielne pomieszczenie z odpowiednim wyposażeniem. Wszelkie dokumenty skarżący mógł również przedstawić na etapie postępowania dowodowego, czego nie uczynił. W takim przypadku, Inspektor słusznie uznał, że przedstawione przez skarżącego dokumenty wystarczają do tego by podjąć decyzję, i prawidłowo wskazał to, jakie przepisy oraz w jaki sposób zostały naruszone. Niewątpliwie skarżący zapewniając pracownikom szkolenie bhp w zakresie udokumentowanym w sprawie, nie dopełnił obowiązków wynikających z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U Nr 62, poz. 285). Nie wykazanie przez pracodawcę tego, że jego pracownicy są przeszkoleni w zakresie bhp zgodnie z wymogami prawa, uprawniło Inspektora Pracy do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień. W skazanie sposobu realizacji nakazu - rodzaj szkolenia, jakie należy przeprowadzić, znajdują swą podstawę w §§ 9 i 11 cyt. rozporządzenia. Jednocześnie, organ prawidłowo orzekł w sprawie wykonanie przez skarżącego obowiązków pracodawcy, w zakresie art. 229 § 1, 2 i 4 kodeksu pracy. Zgodnie z tą normą, wstępnym badaniom lekarskim podlegają osoby przyjmowane do pracy, a ponadto pracownicy podlegają okresowym badaniom lekarskim. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Natomiast zakres i częstotliwość badań profilaktycznych określają wskazówki metodyczne w sprawie przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników lub lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne, który może wyznaczyć krótszy termin następnego badania, niż to określono we wskazówkach metodycznych, jeżeli stwierdzi, że jest to niezbędne dla prawidłowej oceny stanu zdrowia osoby przyjmowanej do pracy lub pracownika (§ 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U Nr 69, poz. 332 ze zm.). Stosownie do § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia, badanie profilaktyczne przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę. Sąd nie miał wątpliwości, iż również w tej kwestii, skarżący nie dopełnił obowiązków osoby zatrudniającej pracowników i organ prawidłowo nakazał usunięcie uchybień. Nie może zmienić tej oceny wskazanie, iż pracownicy legitymują się badaniami lekarskimi dla celów sanitarno - epidemiologicznych, gdyż zarówno jedne jak i drugie badania wymagane przez prawo, nie są konkurencyjnymi obowiązkami pracodawcy i wykonanie jednych nie zwalnia z obowiązku wykonania drugich. Poza sprawą pozostaje ocena zarzutu skarżącego, co do ponoszenia kosztów badań lekarskich, gdyż Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zgodnie z art. 229 § 6 kp, badania wstępne oraz okresowe pracowników są przeprowadzane na koszt pracodawcy. Co się tyczy powołania się skarżącego na wydanie nakazu z [...] 2004r. oraz decyzji z [...] 2004r., to te czynności administracyjne nie miały wpływu na zaskarżone orzeczenie, albowiem żadna z nich nie zmieniała orzeczenia, od którego złożono odwołanie będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Czynności te mogły być zweryfikowane w odrębnym postępowaniu. Mając na względzie powyższe okoliczności oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.