II SA/Bd 684/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia [...] Sędziowie : Sędzia [...] Sędzia [...] Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu [...] listopada 2008r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do zakładu opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego 509,80 (pięćset dziewięć 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. (nr[...]), na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzanie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie sposobu i trybu kierowania osób do zakładów opiekuńczo – leczniczych (Dz. U. Nr 166, poz. 1265) Starosta L. skierował W. S. na czas nieokreślony do Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej – Zakładu Opiekuńczo – Leczniczego Nr 1 w L. (zwanego dalej SPZOZ w L.), jednocześnie ustalając opłatę za pobyt w wysokości 310 zł, uiszczaną na konto ZPZOZ w L. Od powyższej decyzji odwołał się ZPZOZ w L. podnosząc, iż Starosta nieprawidłowo ustalił opłatę, gdyż stosownie do art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej zobowiązania alimentacyjne W. S. nie pomniejszają jego dochodu, a ponadto brak jest podstawy do skierowania go do Zakładu na czas nieokreślony, skoro posiadane przez niego orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ma charakter okresowy, tj. zostało wydane na okres do dnia 30 listopada 2008 r. Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. umorzyło postępowanie odwoławcze. Zdaniem Kolegium SPZOZ w L. nie ma przymiotu strony, gdyż podmiot ten jest tylko realizatorem zadań wynikających z art. 33 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Stwierdzenie to Kolegium poprzedziło rozważaniami, kto może być uznany za stronę postępowania. Przytaczając treść art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej "k.p.a."), Kolegium podniosło, że pojęcie strony wiąże się z interesem lub obowiązkiem wyprowadzonymi z konkretnie oznaczonego przepisu administracyjnego prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to znaczy ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu. Wskazując na konieczność istnienia interesu prawnego a nie faktycznego u podmiotu, aby mógł być on uznany za stronę, Kolegium podniosło, że istotą interesu prawnego jest związek z konkretną normą prawa materialnego polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację podmiotu w zakresie prawa materialnego. Organ podkreślił, że bezpośredniość związku normy prawa materialnego z sytuacją prawną podmiotu oraz indywidualny charakter interesu prawnego podmiotu oznacza jednocześnie, że ani interesu prawnego, ani przymiotu strony nie posiada podmiot uzasadniający swój udział w postępowaniu administracyjnym występowaniem w celu ochrony lub realizacji interesu publicznego. W skardze do Sądu SPZOZ w L. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium zarzucając jej naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, iż skarżący nie ma statusu strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w oparciu o § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 30 grudnia 1998 r. i z tego powodu nie ma uprawnień do złożenia środka zaskarżenia od decyzji wydanej na podstawie ww. przepisu. Skarżący podniósł, że błędny jest pogląd Kolegium ograniczający pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym jedynie do kręgu osób uprawnionych do wszczęcia tego postępowania. Stroną jest bowiem każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku "dotyczy postępowanie" Skarżący podniósł także, że ani w swoim odwołaniu ani na jakimkolwiek etapie postępowania nie powoływał się na przesłankę interesu publicznego. Uzasadnienie Kolegium odnoszące się do tej kwestii jest zatem chybione. Skarżący wskazał, że jego interes prawny w postępowaniu wynika z tego, że wskutek wydania decyzji o skierowaniu do zakładu opiekuńczo – leczniczego, na podstawie § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 30 grudnia 2198 r., po stronie tegoż zakładu (w niniejszej sprawie skarżącego) powstaje obowiązek przyjęcia osoby skierowanej, czego dowodzi treść § 3 rozporządzenia. Postępowanie prowadzone w oparciu o przepisy rozporządzenia "dotyczy" zatem uprawnienia osoby skierowanej i obowiązku zakładu opiekuńczo – leczniczego. Tym samym skarżący ma status strony w takim postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji konkretnym powodem, dla którego Kolegium uznało, że skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego, jest fakt, że jest on "jedynie realizatorem zadań wynikających z art. 33 ustawy o zakładach publicznych". Należy na wstępie zauważyć, że stwierdzenie to było poprzedzone rozważaniami, które jednakże nie zostały ściśle powiązane z powołanym konkretnym powodem odmowy uznania za stronę. W gruncie rzeczy nie wiadomo zatem, czy fakt udzielania przez publiczny zakład opieki zdrowotnej świadczeń zdrowotnych (o czym mowa w art. 33 powołanej ustawy) jest zdaniem Kolegium równoznaczny z możliwością występowania tylko w celu ochrony lub realizacji interesu publicznego, czy też z brakiem istnienia przepisu prawa pozwalającego skarżącemu żądać działania administracji, czy z brakiem wpływu stosowania normy, którego dokonał organ pierwszej instancji, z sytuacją skarżącego w zakresie prawa materialnego, czy też wreszcie z brakiem takiego wpływu o charakterze bezpośrednim. Zdaniem Sądu zwalczając to niezbyt precyzyjne stanowisko organu słusznie skarżący podnosi, iż kwestię wykazania interesu prawnego należy wiązać nie tylko z tym, że dany podmiot może żądać działania organu, ale także z tym, czy działanie organu może "dotyczyć" sfery praw i obowiązków danego podmiotu. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby nie tylko wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, ale także wtedy kiedy rozstrzygnięcie w tym postępowaniu o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc - przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 190891). W przedmiotowej sprawie decyzja wydana w stosunku do W. S. ma wpływ na uprawnienie skarżącego w postaci prawa do otrzymania opłaty w stosownej wysokości. Jak wynika z art. 34a ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89; z późn. zm.) osoba przebywająca w zakładzie opiekuńczo-leczniczym i pielęgnacyjno-opiekuńczym ponosi koszty wyżywienia i zakwaterowania. Opłata ta nie wynika z faktycznych kosztów wyżywienia i zakwaterowania, ale jest określana według sztywnych reguł wskazanych przez ustawodawcę we wspomnianym przepisie. Mianowicie opłatę tę ustala się w wysokości odpowiadającej 250 % najniższej emerytury, z tym że opłata nie może być wyższa niż kwota odpowiadająca 70 % miesięcznego dochodu, w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, osoby przebywającej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym i pielęgnacyjno-opiekuńczym. Skarżący zakład opieki zdrowotnej musi tak zorganizować swoją działalność, aby nie ponieść straty w związku z wydaniem decyzji, którą jest zobowiązany wykonać, a jednocześnie nie może żądać opłaty w wyższej wysokości, wynikającej z aktualnej sytuacji rynkowej, wpływającej na możliwość zapewnienia odpowiedniego wyżywienia (koszty zakupu żywności i jej przetworzenia) czy odpowiedniego standardu zakwaterowania (np. koszty sprzątania pomieszczeń). Nie bez znaczenia jest też forma prawna, w jakiej działa skarżący tj. samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej. Wyróżnikiem tego typu zakładu jest nie tylko to, że jest on osobą prawną (art. 35b ust. 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej), a tym samym jest oddzielony organizacyjnie od podmiotu, który go utworzył (w tym przypadku – Powiatu L.), ale także to, że jest on zobowiązany pokrywać we własnym zakresie ujemny wynik finansowy (art. 60 ust. 1 ustawy). Ujemny wynik finansowy może być konsekwencją decyzji tego rodzaju jak w przedmiotowej sprawie, o ile w decyzji zostanie ustalona opłata w niżej wysokości, niż spodziewał się otrzymać zakład w oparciu o treść przepisów prawa (tj. art. 34a ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej), a którą to prawidłową wysokość uwzględniał w swoich planach działalności. Brak możliwości takiego pokrycia może przesądzić o likwidacji zakładu bądź zmiany jego formy (art. 60 ust. 3 ustawy). W dalszym postępowaniu organ będzie zobowiązany prowadzić postępowanie z uwzględnieniem powyższego stanowiska Sądu. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm., zwanej "p.p.s.a.") należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a. O kosztach (pkt 3 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348; z późn. zm.), biorąc pod uwagę wysokość wniesionego wpisu i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.