II SA/Bd 684/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 5 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Ż. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi W. Ż. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie uznania winnym popełnienia zarzucanego czynu i odstąpienia od ukarania postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu [...] stycznia 2013 r. Komendant Miejski Policji w [...] wydał orzeczenie nr [...]w przedmiocie uznania W. Ż. winnym popełnienia zarzucanego czynu i odstąpienia od ukarania. W dniu [...] lutego 2013 r. Komendanta Wojewódzki Policji w [...] wydał orzeczenie nr[...], którym uchylił orzeczenie z [...] stycznia 2013 r. oraz przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Orzeczenie z [...] lutego 2013 r. zostało doręczone W. Ż. w dniu [...] lutego 2013 r. Nie zawierało pouczenia o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W piśmie z [...] stycznia 2014 r. W. Ż. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na orzeczenie z [...]lutego 2013 r. nr[...]. W odpowiedzi na skargę z dnia 3 lutego 2014r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wskazał nadto, że skarga została wniesiona ze znacznym uchybieniem terminu. Postanowieniem z 5 marca 2014 r. (sygn. akt II SA/Bd 129/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: P.p.s.a.). Na powyższe postanowienie skargę kasacyjną wniósł W. Ż., reprezentowany przez radcę prawnego J. K. wskazując, na błędne przyjęcie, że "wydane przez dyscyplinarny organ Policji II instancji orzeczenie ostateczne nie ma charakteru orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne, od którego służy skarga do sądu administracyjnego. Zarzucił także błędną wykładnię art. 138 ustawy o Policji w zw. z art. 16 § kpa i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP polegające na przyjęciu, iż skarżącemu nie przysługuje prawo skierowania do sądu administracyjnego skargi na ostateczne orzeczenie dyscyplinarne tylko z tego powodu, iż nie rozstrzyga ono jego sprawy merytorycznie, co skutkuje przewlekłością postępowania dyscyplinarnego i występowaniem skutków wiążących się ze statusem obwinionego dyscyplinarnie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia [...] kwietnia 2014r. organ wniósł o jej oddalenie podkreślając, że skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, bowiem orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. uchylające orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w [...]z dnia [...] grudnia 2012 r. i przekazujące sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania nie kończy postępowania dyscyplinarnego, gdyż nie załatwia ostatecznie sprawy. Nadto organ podkreślił, że skarga została wniesiona długo po terminie, a skarżący nie wykazał aby zachował termin z art. 87 § 1 P.p.s.a. Do organu nie wpłynął także wniosek skarżącego o przywrócenie uchybionego terminu. Odpis odpowiedzi na skargę został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] maja 2014 r. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 129/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 marca 2014 r. wskazując, że przepis art. 138 ustawy o Policji należy interpretować w ten sposób, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje policjantowi od każdego orzeczenia wydanego w drugiej instancji, bez względu na to czy kończyło ono postępowanie dyscyplinarne. To czy dane rozstrzygnięcie kończyło postępowanie dyscyplinarne jest więc istotne jedynie w odniesieniu do postanowienia. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy powinien zbadać, czy skarga została wniesiona w terminie. Odpis ww. postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] czerwca 2014 r. W dniu [...]czerwca 2014 r. W. Ż. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na orzeczenie Komendanta Policji w[...]z dnia [...] lutego 2013 r. podkreślając, że zaskarżone orzeczenie nie zawierało pouczenia ani o terminie, ani o sposobie zaskarżenia orzeczenia, a skargę złożył osobiście działając bez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący podkreślił, że dopiero z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego dowiedział się, że skarga była dopuszczalna i należało ją wnieść w terminie 30 dni, od dnia doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego organu II instancji, które winno zawierać pouczenie, co do tej okoliczności. Tym samym skarżący podkreślił, że termin do wniesienia skargi nie został zachowany bez jego winy, zaś jego zdaniem, okoliczności usprawiedliwiające przekroczenie terminu ustały dopiero w dniu [...] czerwca 2014 r., to jest w chwili doręczenia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r. W odpowiedzi na wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi organ wniósł o jego odrzucenie podnosząc, że przedmiotowy wniosek nie został złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu jednakże sama data dowiedzenia się przez skarżącego o uchybieniu terminu nie jest znana ani możliwa do ustalenia przez organ to jednak w jego ocenie skarżący mógł mieć świadomość, że skargę składa z przekroczeniem terminu, bowiem jej złożenie nastąpiło po upływie blisko roku od doręczenia zaskarżonego orzeczenia skarżącemu. Nadto organ podkreślił, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który powziął wiedzę o uchybieniu terminu z dniem zapoznania się z aktami sprawy, które miało miejsce najprawdopodobniej w dniu udzielenia mu pełnomocnictwa – najpóźniej zaś w dniu sporządzenia skargi kasacyjnej. Ponadto organ podniósł, że zgodnie z art. 87 § 5 P.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych, a takie okoliczności nie zostały przez skarżącego powołane we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z późn.zm.), dalej w skrócie: P.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej przedmiotem (art. 54 § 1 P.p.s.a.). Przedmiot skargi W. Ż. z [...] stycznia 2014r. stanowi orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]nr [...] z dnia [...] lutego 2013r. o uchyleniu orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...]w przedmiocie uznania skarżącego winnym popełnienia zarzucanego czynu i odstąpienia od ukarania z jednoczesnym przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżone orzeczenie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] lutego 2013r. Orzeczenie to, co zasadnie podnosi skarżący, zawierało pouczenie, że nie przysługuje od niego odwołanie, nie zawierało także pouczenia o możliwości i terminie zaskarżenia do sądu administracyjnego. Oznacza to, że ustawowy trzydziestodniowy termin do zaskarżenia powyższego orzeczenia do sądu administracyjnego upłynął dla skarżącego z dniem [...]marca 2013 r. (art. 83 § 2 P.p.s.a.) Wskazać przyjdzie, iż prawo do zaskarżenia konkretnego rozstrzygnięcia kreują właściwe przepisy prawa, a nie zwarte w tym orzeczeniu pouczenie. Strona może domagać się uzupełnienia orzeczenia w zakresie pouczenia. Jednocześnie brak pouczenia nie uniemożliwia zaskarżenia orzeczenia do sądu administracyjnego, aczkolwiek może mieć wpływ przy ocenie skutków prawnych uchybienia wskazanemu wyżej ustawowemu terminowi do wniesienia skargi w okolicznościach danej sprawy. W. Ż. wniósł tymczasem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na przedmiotowe orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w dniu [...]stycznia 2014r. czyli ze znacznym uchybieniem ustawowego terminu (ponad [...] miesięcy). Wraz ze skargą skarżący nie wniósł o przywrócenie uchybionego terminu. Podkreślenia wymaga, iż na owo uchybienie zwracał uwagę organ w odpowiedzi na skargę, odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 czerwca 2014r. Zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Po myśli art. 86 § 1 ww. ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (§ 5). Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek podlega odrzuceniu (art. 88 P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności sąd zobowiązany jest zatem zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę terminie. Sąd zważył, że aczkolwiek zaskarżone orzeczenie nie zawierało pouczenia o możliwości i terminie zaskarżenia do sądu administracyjnego, lecz pouczenie o nieprzysługiwaniu odwołania, co do zasady, skarżący mógł wnieść skargę do sądu administracyjnego wcześniej skoro uczyniło to jednak po [...] miesiącach od jego otrzymania. Nadto wraz z wniesieniem skargi ustała przeszkoda w dokonaniu tej czynności procesowej. Wraz ze skargą, która nie wskazuje na nieporadność skarżącego, a przeciwnie na dobrą znajomość przepisów prawa, skarżący nie wskazał przyczyn wniesienia skargi dopiero po upływie tak znacznego terminu, nie wskazał również w żadnym z pism kiedy i w jaki sposób powziął wiedzę o możliwości jego zaskarżenia. Nadto Sądowi z urzędu znana jest okoliczność, iż W. Ż. zaskarżył w terminie do tutejszego sądu wiele orzeczeń i rozstrzygnięć organów Policji, zatem posiadał stosowną wiedzę co do ustawowego terminu zaskarżania ich do sądu administracyjnego. Podkreślenia wymaga także to, iż instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwa jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Mając także na uwadze pewność obrotu prawnego, nie można zatem wykładać jej rozszerzająco. Wniosek o przywrócenie terminu będzie skuteczny, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W okolicznościach niniejszej sprawy, rozpoznając wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2014r. o przywrócenie uchybionego terminu do zaskarżenia spornego orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2013r., miał na uwadze także to, że co do dopuszczalności przedmiotowej skargi istniał spór między organem a skarżącym, a tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 5 marca 2014r. sygn. akt II SA/Bd 129/14 odrzucił skargę podzielając stanowisko organu o jej przedmiotowej niedopuszczalności (nie badając w związku z tym kwestii terminowości skargi). Poglądu tego nie podzielił Naczelny Sąd Administracyjny uchylając powyższe postanowienie postanowieniem z dnia 5 czerwca 2014r. W ocenie Sądu, mimo zatem powyższego stwierdzenia, że przeszkoda do wniesienia skargi ustała w zasadzie z dniem jej wniesienia, w kontekście zawinienia skarżącego w uchybieniu terminu należało jednakże dodatkowo rozważyć czy i jakie okoliczności wskazują na datę, w której skarżący mógł przy zachowaniu należytej staranności dowiedzieć się, że wniesienie przez niego skargi z uchybieniem terminu powoduje bezskuteczność tej czynności i konieczne jest wniesienie wniosku o przywrócenie tego terminu przez sąd. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazał, że o uchybieniu terminu dowiedział się dopiero z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r., którego doręczenie nastąpiło pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...]czerwca 2014 r. i w jego ocenie przyczyna uchybienia terminu ustała właśnie w tym dniu, i od tego dnia zaczął biec siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego jakoby wiedzę, że skargę na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. wniósł z uchybieniem terminu powziął dopiero w chwili doręczenia postanowienia NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. pełnomocnikowi skarżącego, bowiem z akt sądowych wynika jednoznacznie, że taką informację ustanowiony przez skarżącego profesjonalny pełnomocnik uzyskał już w dniu [...]maja 2014 r., tj. w dniu w którym nastąpiło doręczeniu mu odpisu odpowiedzi organu na skargę kasacyjną, w której organ podkreślił, że "skarga została wniesiona długo po terminie, a skarżący nie wykazał, aby zachowany został termin określony przez ustawodawcę w art. 87 § 1 P.p.s.a.". Wskazać przyjdzie, iż w postępowaniu kasacyjnym skwarzący był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika – radcę prawnego, który przed sporządzeniem skargi kasacyjnej winien zapoznać się z aktami sprawy, proste porównanie daty skarżonego orzeczenia i daty skargi wskazuje na znaczne uchybienie terminu ustawowego, na co profesjonalny pełnomocnik mógł zwrócić uwagę. Nadto najpóźniej z dniem doręczenia zawodowemu pełnomocnikowi skarżącego odpisu odpowiedzi na skargę (tj. [...] maja 2014r.) miał on świadomość owego znacznego uchybienia, jak również niezłożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, przyczyna niezawinionego przez skarżącego uchybienia spornemu terminowi ustała najpóźniej w dniu [...]maja 2014 r. Od tego dnia liczyć więc należy siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a termin ten upływał w dniu [...] maja 2014 r. Błędne jest zatem stanowisko skarżącego, że przyczyna uchybienia terminowi ustała dla niego dopiero w dniu doręczenia pełnomocnikowi postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nadto wbrew twierdzeniom skarżącego w postanowieniu tym znalazło się jedynie stwierdzenie, że skarga została wniesiona po terminie i nie wynikają z niego informacje ani na temat ustawowego terminu jej wniesienia, ani też sposobu i terminu złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Skarżący złożył natomiast, za pośrednictwem organu, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w[...]z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], dopiero pismem z dnia [...]czerwca 2014 r., nadanym przesyłką pocztową w dniu [...] czerwca 2014 r. (data stempla pocztowego). W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z jego twierdzeniem, że przez cały okres od dnia upływu terminu do wniesienia przedmiotowej skargi doręczenia skarżonego orzeczenia (tj. [...] marca 2013r.), do chwili złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu (tj. [...]czerwca 2014r.) wraz ze skargą, uchybienie to było niezawinione przez skarżącego. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W istocie zatem, mimo iż pierwotnie istniały okoliczności mogące uprawdopodobnić brak winy skarżącego w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi, ustały one z chwila jej wniesienia. Nadto nawet przyjmując, że z uwagi na przebieg niniejszego postępowania skarżący dowiedział się o uchybieniu terminowi w tej sprawie dopiero w jego toku, po odrzuceniu skargi z innej przyczyny, jednakże skarżący nie dochował należytej staranności aby w terminie 7 dni od powzięcia stosownej informacji wnioskować o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Niezasadne było w tej sytuacji oczekiwanie na rozstrzygnięcie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, skoro skarżący w skardze kasacyjnej z[...]marca 2014r. zarzucał, że skarga jest dopuszczalna. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, iż podjął wszelkie możliwe starania aby dochować terminu do wniesienia skargi, a nadto aby następnie skutecznie złożyć wniosek o jego przywrócenia, mimo nawet braku pouczenia w skarżonym orzeczeniu. Niezależnie od powyższego, wskazać należy, zgodnie z dyspozycją art. 87 § 5 P.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. W niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi upłynął dla skarżącego z dniem [...] marca 2013r., a wniosek o przywrócenie tego terminu został złożony przez skarżącego w dniu [...]czerwca 2014r. Sąd podziela stanowisko Wojewódzkiego Komendanta Policji w[...]wyrażone w odpowiedzi na ten wniosek, iż skarżący nie wykazał, aby w niniejszej sprawie takie wyjątkowe okoliczności zaistniały. Z tych powodów należało odmówić przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi na orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]nr [...] z dnia [...] lutego 2013r. w przedmiocie uznania winnym popełnienia zarzucanego czynu i odstąpienia od ukarania.