II SA/Bd 692/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania oddala skargę W dniu [...] marca 2025r. A. P. ("Skarżący", "Strona") złożył w Urzędzie Marszałkowskim w T. wniosek o wydanie zezwolenia na odłów szczupaka w okresie od dnia [...] stycznia do dnia [...] kwietnia z wody stojącej położonej na działce nr [...] w K., gmina C., powiat chełmiński. Pismem z dnia [...] kwietnia 2025r. Marszalek Województwa [...] wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wyżej opisanego wniosku przez: 1) przedłożenie aktu własności dla działki nr [...] w miejscowości K. gmina C.; 2) dokonanie opłaty skarbowej od wydania zezwolenia; 3) sprecyzowanie okresu planowanych odłowów (brak podanego roku); 4) podanie planowanej ilości pozyskania tarlaków i sposobu ich zagospodarowania po pobraniu materiału płciowego; 5) podanie miejsca planowanej inkubacji ikry. Uzupełnienia podanych braków Strona miała dokonać w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący skierował do Marszałka Województwa [...] pismo z dnia [...] kwietnia 2025 r. wraz z załącznikami. Pismem z dnia [...] maja 2025 r. Marszałek Województwa [...] poinformował Skarżącego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Organ pierwszej instancji wskazał, że Skarżący nie uzupełnił braków wniosku w wyznaczonym terminie, w tym przede wszystkim nie przedłożył aktu własności lub umowy na użytkowanie rybackie wskazanej działki. Pismem z dnia [...] maja 2025 r. Strona wniosła odwołanie, w którym nie zawarła żadnych zarzutów. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2025r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu organ podał, że pismo Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2025r. o pozostawieniu wniosku Skarżącego bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków wniosku, nie jest decyzją administracyjną. Tym samym od przedmiotowego pisma nie przysługuje środek zaskarżenia w postaci odwołania. W tej sytuacji organ stwierdził niedopuszczalność odwołania z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a."). W skardze wniesiono o uchylenie w całości postanowienia SKO oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucono: 1. błąd w ustaleniach faktycznych i prawnych – SKO przyjęło, że Skarżący nie posiada legitymacji procesowej, ponieważ nie przedłożył aktu własności ani nie figuruje jako właściciel w księdze wieczystej; tego rodzaju wniosek jest niezgodny z obowiązującym prawem materialnym i orzecznictwem sądów administracyjnych (legitymacja procesowa zależy od interesu prawnego, a interes prawny nie jest tożsamy z wpisem w księdze wieczystej); 2. naruszenie przepisów postępowania – SKO pominęło istnienie decyzji administracyjnych, na mocy których prawo własności zostało przyznane dziadkowi, a następnie ojcu Skarżącego, co stanowi podstawę prawną roszczenia (następstwo prawne); 3. niewłaściwe rozumienie relacji decyzji administracyjnej i wpisu w księdze wieczystej – orzecznictwo NSA i sądów powszechnych wielokrotnie wskazuje, że rozbieżność między rzeczywistym stanem prawnym a treścią księgi wieczystej nie wyklucza z góry czynnej legitymacji procesowej podmiotu, którego prawo wynika z decyzji administracyjnej lub innego tytułu prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zaznaczyć też trzeba, że zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., na podstawie którego sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice sprawy z kolei wytyczone są aktem, który jest przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie jest to postanowienie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od pisma Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2025r. co za tym idzie, Sąd władny jest wyłącznie ocenić zasadność stwierdzenia niedopuszczalności tego odwołania. Uwzględniając, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów (art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.). Jak bowiem stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest więc uzależnione od wniosku strony. Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 134 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym ma obowiązek dokonać ustaleń, czy wniesione odwołanie jest dopuszczalne. Przyjmuje się przy tym, że przesłanki niedopuszczalności odwołania (zażalenia) obejmują przyczyny zarówno o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Podstawowe przyczyny niedopuszczalności odwołania (zażalenia) natury przedmiotowej to nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia (nieistnienie decyzji, postanowienia), niezaskarżalność określonych rodzajów decyzji (postanowień) administracyjnych wydawanych w postępowaniu jednoinstancyjnym czy też wyczerpanie toku instancji. Podmiotowy charakter mają natomiast przyczyny w postaci oczywistego braku po stronie określonego podmiotu legitymacji odwoławczej oraz niezdolności odwołującego się do czynności prawnych. W sytuacji zaś wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania (zażalenia) lub o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia, do czego zobligowany jest organ w przypadku stwierdzenia zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, merytoryczne rozpatrzenie odwołania (zażalenia) nie jest możliwe, prowadziłoby bowiem do wydania orzeczenia dotkniętego wadą nieważności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1805/22). W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, SKO trafnie przyjęło, że pismo Marszałka z [...] maja 2025r. nie miało charakteru decyzji ani postanoiwenia. Informowało jedynie Skarżącego, stosownie do pouczenia zawartego w wezwaniu z dnia [...] kwietnia 2025r. o pozostawieniu wniosku z dnia [...] marca 2025r. bez rozpatrzenia. Nie można zaś wnieść odwołania, czy innego środka zaskarżenia, od pisma niebędącego decyzją. Zachodzi więc, jak prawidłowo wskazało SKO, przesłanka stwierdzenia niedopuszczalności odwołania ze względu na brak przedmiotu zaskarżenia. Należy bowiem zauważyć, że akt administracyjny, jak decyzja administracyjna albo postanowienie, stanowi jednostronną czynność organu administracji publicznej mającą odpowiednią formę prawną i określającą konsekwencje stosowanej normy prawnej w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej. Zasadniczo, organ administracji publicznej, jak to wynika z treści art. 104 § 1 k.p.a., załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sparzę co do istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 k.p.a.). Jak zaś stanowi art. 123 § 1 k.p.a., postanowienia wydaje organ administracji publicznej w toku postępowania. Dotyczą one, zgodnie z § 2 poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. W każdym ze wskazanych przypadków treścią aktu administracyjnego, takiego jak decyzja administracyjna bądź postanowienie, jest ustalenie konsekwencji obowiązującej normy prawnej w stosunku do określonych podmiotów. Mogą to być konsekwencje wynikające z prawa materialnego, bądź przepisów postępowania. W wyniku wydania aktu administracyjnego, będącego decyzją administracyjną bądź postanowieniem, dochodzi zatem do wiążącego ustalenia określonej sytuacji prawnej lub wadliwości (niewadliwości) decyzji ostatecznej. Wskazanego rodzaju akt administracyjny zawiera więc, oprócz wypowiedzenia się organu administracji publicznej co do stanu faktycznego, będącego podstawą faktyczną rozstrzygnięcia, także oświadczenie woli tego organu skierowane na wywołanie określonych skutków prawnych wynikających z przepisów prawa materialnego albo przepisów postępowania. W odniesieniu do decyzji jak wynika z treści art. 107 k.p.a., ustawodawca sformułował określone wymagania formalne. Zgodnie bowiem przepisem § 1 tego artykułu, decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jej wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jej wydania, w przypadku decyzji w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sadu administracyjnego – pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty. Nie ma także wątpliwości, że akt, który ze względu na swą treść rozstrzygającą o obowiązkach lub uprawnieniach określonego podmiotu, zaliczyć należałoby do decyzji albo postanowień, nie traci tego charakteru w wyniku niezachowania wymagań formalnych. Odnosząc powyższe do treści pisma Marszałka zauważyć trzeba, że organ ten stosownie do pouczenia zawartego w wezwaniu z dnia [...] kwietnia 2025r. wobec nieuzupełnienia braków wniosku z dnia [...] marca 2025r. poinformował Skarżącego o pozostawieniu jego wniosku bez rozpatrzenia. W treści tego pisma Marszałek nie rozstrzygał o prawach lub obowiązkach Skarżącego wynikających, czy to z prawa materialnego, czy z przepisów postępowania. Dodać należy, że pismu temu nie nadał formy postanowienia albo decyzji. Nie zawiera ono oznaczenia, jak decyzja bądź postanowienie, a oprócz tego, że nie zawiera rozstrzygnięcia o prawach bądź obowiązkach Strony, nie zawiera również pouczenia o odwołaniu. Zasadnie zatem SKO w T. ze względu na brak przedmiotu zaskarżenia, na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Końcowo już wyjaśnić należy, że mając na uwadze treść przywołanego wyżej art. 134 p.p.s.a. Sąd nie mógł odnieść się do zarzutów skargi albowiem dotyczą one bezpośrednio wydania pozwolenia a zaskarżony akt tej kwestii nie rozstrzygał. Wniosek dowody Skarżącego zawarty w skardze został oddalany przez Sąd, co zostało udokumentowane w treści protokołu z posiedzenia niejawnego. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.