II SA/Bd 693/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant asystent sędziego Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 listopada 2013 r. sprawy ze skargi D. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. II SA/Bd 693/13 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (SKO) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza N. z dnia [...], którą odmówiono D. N. - skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem M. N. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu [...] skarżąca wystąpiła do Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem M. N. legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Decyzją z dnia [...] - działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej: "kpa" oraz art. 13 ustawy z dnia 7.12.2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych ... (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548) i art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), dalej: "ustawa o śwd. rodz." – Burmistrz N. odmówił przyznania przedmiotowego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z przedłożonych dokumentów wynika, że mąż skarżącej obecnie, na podstawie orzeczenia z dnia [...] został uznany za niepełnosprawnego w stopniu znacznym w okresie od [...] do [...] oraz, że skarżąca od [....] wyrejestrowała się z Powiatowego Urzędu Pracy z powodu opieki nad mężem, którą nadal sprawuje i w okresie od [...] do [....] pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tego tytułu. Po przytoczeniu przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia organ stwierdził, że nie kwestionuje faktu sprawowania przez skarżącą opieki nad mężem, jednakże z uwagi na treść art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o śwd. rodz. mówiącym, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie może przyznać prawa do wnioskowanego świadczenia. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wskazała, że świadczenie pielęgnacyjne otrzymywała w okresie od [...] do [...] i że nadal opiekuje się mężem i robiła to także w czasie gdy nie miał ustalonego znacznego stopnia niepełnosprawności – nie podjęła wtedy pracy. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] - działając na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 i art.17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j.: Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), oraz art. 17 ust. 1, ust. 5 pkt 2a ustawy o śwd. rodz. i art. 138 § 1 pkt. 1 kpa - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji, organ odwoławczy przytaczając treść art. 17 ust. 1a, ust. 1b ustawy o śwd. rodz. oraz ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji w zakresie znacznego stopnia niepełnosprawności męża skarżącej datującej się od [...] skonstatował, że w sprawie nie została spełniona jedna z dwóch przesłanek ustawowych warunkujących przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, a mianowicie niepełnosprawność męża skarżącej nie powstała do ukończenia przez niego 25 roku życia, lecz dopiero po ukończeniu 45 roku życia. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Stwierdziła w niej, że zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością zajmowania się mężem, który wymagał stałej opieki po przeszczepie nerki. Obecnie przeszczep został odrzucony i mąż nadal wymaga stałej opieki. Ma też ustalony znaczny stopień niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać rozstrzygnięcie zapadłe w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami prawa procesowego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. W takiej sytuacji sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania, innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdza, że odpowiada ona prawu. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [....] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza N. z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem M. N. Z przedłożonych sądowi akt administracyjnych bezspornie wynika, że w dniu [...] skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem M. N. Do wniosku dołączone zostały dokumenty dotyczące zatrudnienia, z których wynika, że skarżąca była zatrudniona w okresie od [...] do [....] oraz od [...] do [....] (roboty publiczne), a w okresie od [...] do [...], z przerwami była zarejestrowana jako bezrobotna. Ponadto z akt wynika, że mąż skarżącej został uznany za niepełnosprawnego w stopniu umiarkowanym w okresie od [....] do [...], z tym ustaleniem, że niepełnosprawność istnieje od [...] (vide: orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. z dnia [...] k-9). W dniu [....] zaś wydane zostało orzeczenie o odmowie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w związku z wnioskiem męża skarżącej złożonym w dniu [....] (vide: orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. k-10). Orzeczeniem z dnia [...] Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. uchylił to orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. i zaliczył męża skarżącej do znacznego stopnia niepełnosprawności w okresie od [...] do [...] (k- 11). Podstawą materialnoprawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (cyt. na wstępie) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7.12.2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz.1548), która z dniem 1.01.2013 r. zmieniła kryteria przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 17 ust. 1 – 1a ustawy o śwd. rodz. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (ust. 1a). Nadto zgodnie z art. 17 ust. 1b świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Mając na uwadze właśnie przepis art. 17 ust. 1b ustawy o śwd. rodz. oraz przedstawione na wstępie rozważań dokumenty stwierdzić należy, że świadczenie pielęgnacyjne skarżącej nie przysługuje z powodu nie spełnienia przesłanki wynikającej z tego przepisu. Niepełnosprawność męża skarżącej urodzonego [...] powstała bowiem - co jest bezsporne - w [...], gdy miał on 45 lat. W tej sytuacji zaskarżone rozstrzygnięcie organu II instancji należy uznać za odpowiadające prawu. Dodatkowo należy wskazać, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, nie znajdują zastosowania przepisy przejściowe zamieszczone w ustawie zmieniającej z dnia 7.12.2012 r. (cyt. powyżej). Skarżąca nie była bowiem uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych okresie od [...] do [....], kiedy to u męża skarżącej ustalono umiarkowany stopień niepełnosprawności w związku z poprawą stanu zdrowia spowodowaną przeszczepem nerki, oraz świadczenia tego od [...] do chwili obecnej nie otrzymywała. Stosownie zaś do treści art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych. Mając na uwadze powyższe orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), jak w sentencji wyroku.