II SA/Bd 695/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanowił: oddalić wniosek. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu [...] lipca 2017 r. wpłynął wniosek (formularz PPF) Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Posiada dom. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz papierów wartościowych. Wskazał, że posiada samochód. Wraz z żoną utrzymują się ze świadczenia rentowego w wysokości [...] zł miesięcznie. Żona nie posiada żadnego dochodu. Wnioskodawca podał, że jego miesięczne zobowiązania i stałe wydatki wynoszą – leki ok. [...] zł oraz podatek na kwartał ok. [...] zł. Zarządzeniem z dnia 24 lipca 2017 r. zobowiązano skarżącego do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową i finansową. Wezwanie zostało doręczone w dniu 31 lipca 2017 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga, że zarządzeniem z dnia 24 lipca 2017 r. zobowiązano skarżącego do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową i finansową. Skarżący przy piśmie z dnia 9 sierpnia 2017 r. nadesłał jedynie kserokopie: rocznych obliczeń podatku przez organ rentowy PIT-40A za 2015 r. oraz 2016 r., w których uwidoczniono dochód w wysokości odpowiednio [...] zł i [...] zł oraz odcinek świadczenia za kwiecień 2016 r. zaś pozostałych dokumentów zarówno w zakreślonym terminie jak i do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżący nie przedłożył. W piśmie z dnia 9 sierpnia 2017 r. oświadczył m.in., że nie posiada rachunków bankowych zaś już wcześniej złożył do tut. Sądu kilka oświadczeń i ,,że już zaczyna być to męczące". Należy uznać, że skarżący nie wykonał zobowiązania, zatem nie było możliwości dokonania całościowej oceny materiału. Z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, a to znaczy że przepis ten nakłada na wnioskującego obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Nadto to wnioskujący ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji opisanej w przedmiotowym przepisie, która uniemożliwia poniesienie mu jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania (np. postanowienia NSA: z dnia 30 lipca 2009 r., I FZ 171/09, LEX nr 552205, oraz z dnia 9 lipca 2009 r., I OZ 713/09, LEX nr 552394). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał w orzecznictwie, że z punktu widzenia art. 246 § 1 p.p.s.a. wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy należy do obowiązku ubiegającego się o przyznanie tego prawa (np. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 101/09, LEX nr 550317). W orzecznictwie prezentowane jest jednoznaczne stanowisko, że brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (np. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 91/09, LEX nr 550327). Należy również zaznaczyć, że przyznając prawo pomocy ocenia się aktualną sytuację majątkową oraz finansową skarżącego a nie bazuje na złożonej poprzednio do innych spraw. Prawo pomocy nie jest przyznawane automatycznie w oparciu o gołosłowne twierdzenia wnioskodawcy oraz w oparciu o fakt, że w poprzednio prowadzonych przez niego sprawach zostało jemu przyznane prawo pomocy. To nie zwalnia wnioskodawcy od rzetelnego przedstawienia swojej sytuacji materialnej w każdej sprawie. Tym bardziej wówczas, gdy są one wnoszone w pewnym odcinku czasowym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.