II SA/Bd 700/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-09-21
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Jerzy Bortkiewicz, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o udostępnieniu nieruchomości na cele remontu linii napowietrznej, może ustalić początek biegu terminu udostępnienia od daty uprawomocnienia się decyzji, czy też powinien on być liczony od dnia zajęcia nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej uchybiły prawu procesowemu, nie rozważając w sposób należyty interesu wnioskodawcy w zakresie sposobu i terminu wykonania prac remontowych. Choć decyzja o udostępnieniu nieruchomości może być wydana bez zgody właściciela, organ powinien wyważyć interesy obu stron. W przypadku braku możliwości przeprowadzenia rokowań, organ powinien wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania terminu zajęcia nieruchomości, zamiast przedwcześnie rozstrzygać sprawę.Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję o udostępnieniu nieruchomości na cele remontu linii napowietrznej, ustalając okres udostępnienia na 5 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca spółka domagała się, aby okres udostępnienia nieruchomości był liczony od dnia zajęcia nieruchomości, a nie od daty uprawomocnienia się decyzji. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...] listopada 2015 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz [...] S.A. w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...], Starosta [...] na podstawie art. 124 ust 4, art. 124b i art. 128 ust. 4 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn. Dz. U. 2015 r. poz. 1774, dalej zwana u.g.n.) orzekł o udostępnieniu nieruchomości położonej w gminie A. K., obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w A. K. jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej własność nieżyjącego M. G., celem wykonania czynności związanych z remontem linii napowietrznej [...], polegających na wymianie przewodów istniejącej linii napowietrznej. Organ wskazał jednocześnie, że udostępnieniu podlega obszar o łącznej powierzchni [...] m2 z powierzchni [...] m2 całej nieruchomości wymienionej w pkt 1 decyzji, w pasie szerokości [...] m i długości [...]m. W pkt 3 decyzji Starosta ustanowił obowiązek udostępnienia nieruchomości wymienionej w pkt 1 decyzji, na okres 5 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. Inwestor zobowiązany został do przywrócenia nieruchomości wymienionej do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu remontu, organ wskazał również na kwestie ewentualnego odszkodowania, zwracając ponadto uwagę, że obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej.
Organ wskazał w uzasadnieniu, że nie udało się uzyskać wyraźnej zgody właściciela nieruchomości w przedmiocie jej udostępnienia. W związku z czym zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] z nieuregulowanym stanem prawnym nieruchomości organ zwrócił się do Urzędu Gminy w A. K. o ustalenie osoby, która obecnie reguluje podatki za przedmiotową nieruchomość. W odpowiedzi Urząd Gminy poinformował, że użytkownikiem działki jest M. P..
Jak wyjaśnił organ, uzyskał z Sądu Rejonowego w [...] I Wydziału Cywilnego informację, że od 2003 tj. od chwili powstania Sądu Rejonowego w A. K. nie toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po M. G. i dlatego też umieszczono w prasie ogólnopolskiej Monitorze Urzędowym nr [...], na stronie internetowej Starostwa [...], na tablicy ogłoszeń oraz na stronie bip na okres 2 miesięcy informacji o zamiarze wydania decyzji w sprawie zobowiązania właściciela, użytkownika wieczystego lub osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej dla nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.
Starosta ustalił, że roboty budowlane opisane we wniosku inwestora oraz dokumentach załączonych do wniosku stanowią faktycznie remont istniejących ciągów energetycznych w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, nie stanowią natomiast przebudowy istniejącej sieci. Zakres planowanych robót jednoznacznie wskazuje na remontowo-konserwacyjny ich charakter, co ma istotne znaczenie dla prawidłowego zastosowania art. 124b.
Z art. 124b ust. 3 wynikają również czasowe granice udostępnienia nieruchomości, gdyż obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Starosta jako realny termin niezbędny na wykonanie czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii, ustalił na okres 5 miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Termin ten związany jest z okresem zbiorów rolniczych i ustalony został w celu uniknięcia strat w zbiorach płodów rolniczych. Okres 5 miesięcy jest wystarczający do wykonania wymiany samych przewodów przebiegających nad powierzchnią działki.
We wniesionym odwołaniu od powyższej decyzji, S.A., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej okresu udostępnienia nieruchomości i zobowiązanie do udostępnienia przedmiotowej nieruchomości na okres 6 miesięcy liczony od dnia zajęcia nieruchomości. Zdaniem odwołującej się, zawarte w decyzji stanowisko odnośnie daty początkowej udostępnienia nieruchomości nie jest trafne. Okres udostępnienia nieruchomości nie powinien być liczony od dnia wydania decyzji, ani też uzyskania przez nią prawomocności, lecz od dnia zajęcia nieruchomości. Za tym stanowiskiem przemawiają względy wykładni systemowej, a także argumenty natury praktycznej. Jak wskazała odwołująca się, art. 124b u.g.n. nie zawiera wyżej wskazanego sformułowania, wskazując jedynie w ust. 3, że obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Nie wynika wprost z niego, że okres ten powinien być liczony od dnia uprawomocnienia się decyzji. W przedmiotowej sprawie doszło do rozdzielenia funkcji projektowania i pozyskiwania tytułu prawnego do nieruchomości od wykonawstwa robót. Pomiędzy pozyskaniem tytułów prawnych do dysponowania nieruchomościami na linii a przystąpieniem do wykonania do prac może upłynąć wiele miesięcy. Określony w przedmiotowej decyzji termin 5 miesięcy może się więc okazać zbyt krótki, a po jego upływie konieczne będzie wystąpienie z ponownym wnioskiem o zobowiązanie właściciela do udostępnienia nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 124b ust. 3 u.g.n., obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Wskazany przepis nie precyzuje, od kiedy ma być liczony ten okres. Biorąc pod uwagę względy wykładni systemowej, w szczególności zaś odwołując się do treści przepisu art. 126 ust. 1 u.g.n., organ zgodził się ze stanowiskiem odwołującej się, że termin udostępnienia nieruchomości może być liczony także od dnia zajęcia nieruchomości, a nie tylko od dnia uprawomocnienia się decyzji. Organ wskazał również, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie określił precyzyjnie terminu, w którym miałyby być wykonane prace, ograniczając się wyłącznie do wskazania, iż na wykonanie tych czynności niezbędne są 3 dni robocze.
Zdaniem Wojewody, nałożenie przez organ pierwszej instancji obowiązku udostępnienia przedmiotowej nieruchomości, na okres 5 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji, umożliwi ich wykonanie.
Wskazanie w decyzji, że obowiązek udostępnienia nieruchomości będzie liczony od dnia zajęcia nieruchomości, bez wskazania, kiedy to zajęcie nastąpi, oznaczałoby w istocie, że ten obowiązek ciążyłby na właścicielu nieruchomości przez nieokreślony czas, nawet wtedy, gdyby inwestor zrezygnował z prowadzenia inwestycji. Stanowiłoby to niczym nieuzasadnioną ingerencję w sferę własności i stałoby w sprzeczności z przepisem art. 124 ust. 3 u.g.n., gdzie wskazano, że obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy.
W skardze wniesionej do Sądu S.A. zarzuciła powyższej decyzji naruszenie art. 124b ust. 3 u.g.n.
Strona skarżąca podtrzymała stanowisko, że okres udostępnienia nieruchomości nie powinien być liczony od dnia wydania decyzji ani też uzyskania przez nią prawomocności, lecz od dnia zajęcia nieruchomości lub od dnia następującego po dniu uprawniającym organ architektoniczno-budowlany do wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia wykonania robót budowlanych. Przepis art. 124b ust. 3 nie zawiera doprecyzowania, od jakiego momentu ma być liczony czas obowiązywania decyzji, wskazując jedynie, że obowiązek udostępnienia nieruchomości nie może zostać ustanowiony na czas dłuższy niż 6 miesięcy. Zdaniem skarżącej, za takim sposobem liczenia okresu udostępnienia nieruchomości przemawiają zarówno względy wykładni systemowej, jak i argumenty natury praktycznej. Skarżąca podniosła, że przyjęcie sposobu liczenia czasu obowiązywania decyzji od jej uprawomocnienia prowadzić może do sytuacji, w której decyzja ta nie zostanie wykonana, tym samym nie będzie mogła spełnić swojej ustawowej funkcji.
Skarżąca podniosła, że Wojewoda częściowo przychylił się argumentacji zawartej w odwołaniu, stwierdzając jednocześnie, iż wnioskodawca powinien precyzyjnie określić datę rozpoczęcia prac. Okres obowiązywania decyzji powinien być liczony od tak wskazanej daty, a w przypadku braku jej wskazania okres 5 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji jest wystarczający do wykonania prac remontowych. Niemożliwe jest jednoznaczne sprecyzowanie daty, kiedy rozpoczną się prace na nieruchomości w celu wykonania remontu. Prace na urządzeniach przesyłowych muszą być realizowane na określonych odcinkach sieci, przy zachowaniu odpowiednich wymogów bezpieczeństwa. W celu przeprowadzenia remontu całej linii skarżąca musi uzyskać zgody właścicieli wszystkich nieruchomości, przez które przebiega linia lub pozyskać odpowiednie decyzje administracyjne umożliwiające dostęp do urządzeń przesyłowych, co również utrudnia wskazanie dokładnego terminu wykonania prac. Uzasadnione jest zatem zapewnienie możliwości legalnego dostępu do nieruchomości przed rozpoczęciem inwestycji, tak aby cały proces remontu linii elektroenergetycznej przebiegł sprawnie oraz jak najmniej uciążliwie dla właścicieli nieruchomości. Termin wskazany w decyzji skarżąca określiła jako nierealny, zasadnym jest jej zdaniem zobowiązanie do udostępnienia części nieruchomości na mocy art. 124b u.g.n. na okres liczony od dnia zajęcia nieruchomości bez konieczności jego wskazywania lub od dnia następującego po dniu do wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia wykonania robót budowlanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wraz z argumentacją zawartą w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", jak i poprzedzającej ją decyzji, potwierdza, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu procesowemu, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji.
Podstawę materialnoprawną wydania zarówno decyzji zaskarżonej, jak i decyzji jej poprzedzającej stanowi art. 124b u.g.n., zgodnie z ust. 1 którego, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Zgodnie z art. 124b ust. 3 zd. 1 u.g.n., obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy.
W sprawie niniejszej spór nie sprowadza się do ustalenia charakteru prowadzonych robót, te bowiem jednoznaczne uznane zostały przez prowadzące postępowanie organy za remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U.2013 poz. 1409 ze zm.), w związku z czym organy stwierdziły, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła merytoryczna przesłanka do udostępnienia przedmiotowej nieruchomości na cel wskazany we wniosku złożonym przez inwestora. Okoliczność ta nie była kwestionowana i Sąd w pełni podziela poglądy organów w tym zakresie. Oś sporu stanowi natomiast pkt 3 decyzji organu I instancji, w którym Starosta ustanowił obowiązek udostępnienia nieruchomości na okres 5 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji, natomiast skarżąca prezentuje stanowisko, że termin ten powinien być liczony od daty zajęcia nieruchomości.
Zwrócić uwagę należy, że art. 124b ust. 3 u.g.n. wskazuje jedynie, iż obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy, przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio – nie podając żadnego początkowego terminu, od kiedy liczony ma być okres udostępnienia. W związku z taką konstrukcją przepisu, skoro ustawodawca wprost nie uregulował w nim, od kiedy winien być liczony czas udostępnienia nieruchomości, stwierdzić należy, że organ dysponuje w tym względzie uznaniem administracyjnym, nie jest bowiem związany żadnym konkretnym przepisem prawa. Tak należy odczytać intencję ustawodawcy. Uznanie administracyjne, jak przyjmuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, nie oznacza dowolności. Decyzja oparta na uznaniu administracyjnym jest decyzją, która musi być uzasadniona w sposób szczególnie wnikliwy i przekonywający stronę do argumentów, którymi kierował się organ. Decyzję opartą na uznaniu administracyjnym podejmuje się w oparciu o zasady słuszności, sprawiedliwości czy logiki. Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie organ mógł oprzeć decyzję na uznaniu administracyjnym jedynie w części dotyczącej ustalenia terminu okresu udostępnienia nieruchomości, bowiem sama kwestia udostępnienia nie podlega uznaniu. Spełnienie ustawowych przesłanek zawartych w art. 124b ust. 1 u.g.n. implikuje wydanie decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości.
Zwrócić uwagę należy, że orzecznictwie brak jest jednolitego stanowiska, które wskazywałoby na ustalony sposób określania początku biegu terminu do udostępnienia nieruchomości w związku z wystąpieniem okoliczności, o których mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n. Można zauważyć zarówno decyzje administracyjne, w których starosta ustalał początek biegu terminu od daty wydania decyzji (vide np. wyroki WSA w sprawach II SA/Bk 755/15 z [...].02.2016 r., II SA/Sz 809/14 z [...].01.2015 r.), od daty uprawomocnienia się decyzji (tak wyroki w sprawach II SA/Łd 1159/14 z [...].04.2015 r., II SA/Łd 352/15 z [...].09.2015 r., II SA/Bd 880/12 z [...].01.2013 r.) oraz od dnia zajęcia nieruchomości (tak np. wyrok w sprawie II SA/Po 33/16 z [...].04.2016 r.). Powyższe dowodzi, że organy w różny sposób ustalają początek biegu terminu, w oparciu o różne przesłanki.
Stwierdzić należy, że decyzja o udostępnieniu nieruchomości, wskazująca datę początkową okresu udostępnienia, winna zostać wydana z uwzględnieniem interesu obu stron postępowania, które co do zasady biorą w nim udział, czyli inwestora i właściciela nieruchomości, bądź też innej osoby posiadającej tytuł prawny do gruntu. Proces inwestycyjny winien być bowiem prowadzony z jak najmniejszą uciążliwością dla właściciela, jednakże wzięty pod uwagę powinien zostać również interes inwestora, który z uwagi na konieczność przeprowadzenia całego procesu inwestycyjnego, musi zorganizować harmonogram prac prowadzonych na wszystkich odcinkach tego procesu. W sprawie niniejszej, z powodu śmierci właściciela przedmiotowej nieruchomości, co do której wydana została decyzja, wydanie decyzji możliwe było w oparciu o art. 124a u.g.n., zgodnie ze zdaniem pierwszym którego, przepisy art. 124 ust. 1-2 i 4-7, art. 124b oraz art. 125 i art. 126 stosuje się odpowiednio do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym oznacza nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe, a także nieruchomość, której właściciel lub użytkownik wieczysty nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe. Powyższa sytuacja wyklucza prowadzenie rokowań, które co do zasady prowadzone są pomiędzy właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, a osobą lub jednostką organizacyjną zamierzającą wystąpić z wnioskiem o zezwolenie na udostępnienie nieruchomości. Zamiast rokowań, o których mowa wyżej, informacja o zamiarze wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości podawana jest przez starostę do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz na stronach internetowych starostwa powiatowego, a także przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim. Jeżeli w terminie dwóch miesięcy od dnia ogłoszenia nie zgłoszą się osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, możliwe jest wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania – co w przedmiotowej sprawie miało miejsce. Jakkolwiek możliwe było zatem wydanie stosownej decyzji bez uwzględnienia stanowiska właściciela nieruchomości, to jednak nie oznacza to, że by organ był zwolniony od wyważenia interesu następcy prawnego zmarłego dotychczasowego nieruchomości oraz wnioskodawczyni.
W istocie organ oparł zaskarżoną decyzję o rozważania dotyczące interesu właściciela nieruchomości. Tymczasem, obowiązkiem organu było – zwłaszcza w aspekcie braku możliwości przeprowadzenia rokowań, o jakich mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. – rozważyć również interes i argumentację wnioskodawczyni, w zakresie sposobu i terminu, w którym mogłaby ona wykonać konieczne prace. Należy zauważyć, że strona skarżąca już we wniosku wszczynającym postępowanie wskazała, że okres dysponowania nieruchomością powinien być liczony od dnia jej zajęcia, albowiem zachodzi rozdzielenie funkcji projektowania i pozyskiwania tytułu prawnego do nieruchomości od wykonawstwa robót, w związku z czym pomiędzy pozyskaniem tytułu prawnego do dysponowania wszystkimi nieruchomościami na linii a przystąpieniem do prac może upłynąć wiele miesięcy, co spowodować może, że inwestor nie zmieści się w czasie przeznaczonym na wykonanie robót, mimo że, jak wynika z harmonogramu prac, mają trwać one jedynie 3 dni. W treści odwołania strona skarżąca powołała się na te same argumenty oraz na względy wykładni systemowej, przyrównując art. 124b u.g.n. do zbliżonego przepisu, jakim jest art. 126 ust. 1 cyt. ustawy. Powołany przepis in principio wskazuje, że w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości.
Bezspornym jest między stronami, że termin udostępnienia nieruchomości, w oparciu o przepis art. 124b u.g.n., może być liczony także od dnia jej zajęcia, a nie tylko od dnia uprawomocnienia się decyzji, co należy uznać za dopuszczalne. Nie można jednak uznać, że w ramach tego przepisu można w okolicznościach przedmiotowej sprawy wprost zastosować konstrukcji normatywnej przewidzianej w przepisie art. 126 u.g.n., albowiem potrzeba zajęcia nieruchomości nie wynika z okoliczności nadzwyczajnych, lecz planowanych prac. Dlatego rację ma organ odwoławczy, uznając za konieczne określenie ram czasowych zajęcia nieruchomości, co w konsekwencji winno było doprowadzić go do wezwania wnioskodawcy o ich określenie. W innym przypadku, mogłoby dojść do określenia obowiązku udostępnienia nieruchomości w sposób taki sam, jak przewiduje to szczególna regulacja przepisu art. 126 ust. 1 u.g.n., a więc udostępnienia nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości bez określenia jakichkolwiek dodatkowych warunków. Sytuacja taka nie może mieć jednak zastosowania na gruncie przepisu art. 124 b u.g.n., z tego względu, że art. 126 u.g.n., przewiduje uregulowanie konieczności zajęcia nieruchomości z uwagi na zaistnienie zdarzeń nadzwyczajnych (siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody), które ze swej istoty występują nagle, co powoduje, że zajęcie nieruchomości również zachodzi adekwatnie szybko, co nie stwarza takiego zagrożenia w ograniczeniu prawa własności nieruchomości, że jest ona obciążona prawem zajęcia przez długi, nieokreślony czas. W przypadku natomiast regulacji objętej przepisem art. 124 b u.g.n., okoliczności nadzwyczajne nie są objęte hipotezą tej normy, która dotyczy zwykłej, planowanej potrzeby zajęcia nieruchomości w związku z wykonaniem planowanych wcześniej prac. Dlatego też niedopuszczalne dla takich sytuacji – projektowanych wcześniej prac - byłoby obciążenie nieruchomości obowiązkiem udostępnienia, dla którego brak jest określenia norm czasowych, wyrażonych w sposób zdecydowanie bardziej konkretny, niż wynika to z art. 126 u.g.n., zwłaszcza kiedy wnioskodawca sugeruje bardzo długi okres przygotowawczy do zajęcia nieruchomości. W konsekwencji, wobec argumentacji wnioskodawczyni w zakresie długiego oczekiwania na możliwość gotowości do podjęcia remontu linii energetycznej, z jednej strony, a z drugiej strony wobec niezasadności zastosowania w warunkach przedmiotowej sprawy, postulowanego przez nią rozwiązania, które przewiduje przepis art. 126 u.g.n., obowiązkiem organu było zobowiązanie strony skarżącej do przedstawienia terminu, w którym będzie zdolna wejść na teren nieruchomości, tj. działki nr [...] celem wykonania czynności związanych z remontem linii napowietrznej [...], w zakreślonym przez organ terminie. Dopiero strona pouczona o braku warunków do zastosowania postulowanego przez nią rozstrzygnięcia opartego na konstrukcji art. 126 u.g.n., który nie przewiduje wskazania jakichkolwiek terminów prac, miałaby świadomość konieczności wskazania okresu z podaniem konkretnych dat, potrzeby zajęcia nieruchomości, jak i konsekwencji zaniechania tej czynności. Bezskuteczny upływ tego terminu, dawałby więc organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy z uwzględnieniem wszystkich dotychczas podanych przez wnioskodawczynię informacji w ramach uznania administracyjnego, instytucji wprowadzonej przez ustawodawcę w art. 124b ust. 3 u.g.n. W ocenie Sądu, organ tymczasem przedwcześnie rozstrzygnął sprawę bez wezwania wnioskodawczyni do skonkretyzowania terminu potrzeby wejścia na omawianą nieruchomość i wzięcia pod uwagę ewentualnych jej merytorycznych argumentów.
Należy dodać, że brak wiedzy wnioskodawczyni w zakresie możliwości określenia czasu zajęcia nieruchomości nie może usprawiedliwiać jej w braku określenia terminu jej udostępnienia. Podmiot występujący z żądaniem opartym na przepisie art. 124 b u.g.n., winien określić przynajmniej przewidywany okres zajęcia nieruchomości, skoro postuluje jej zajęcie, a w przypadku, kiedy nie zdoła zrealizować postulowanego zamierzenia w terminie określonym w decyzji, może wnieść o jej zmianę w oparciu o art. 155 k.p.a. Obciążanie bowiem nieruchomości bezterminowym obowiązkiem jej zajęcia w ramach art. 124 b u.g.n., a więc w sytuacji innej niż konieczność natychmiastowych na niej prac w oparciu o art. 126 u.g.n., stanowiłoby zbyt daleko posuniętą i nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, w ocenie Sądu doszło do naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 ust. 1 k.p.a. W tym zakresie uzasadnienie organów obu instancji również nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Stwierdzić należy, że organ powinien sporządzić uzasadnienie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 k.p.a.). Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni wnioski wynikając wprost z rozważań zawartych w niniejszym uzasadnieniu. Z powyżej wskazanych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uwzględnił skargę.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr z 2015 r. poz. 1804) z uwzględnieniem uiszczonych przez skarżącą wpisu w kwocie 200 zł (§ 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło