II SA/Bd 701/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Asesor WSA Grzegorz Saniewski ( spr.) Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 19 października 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania samochodu osobowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] 2005 r. Starosta Ż. odmówił M. S. zarejestrowania samochodu osobowego marki V[...], nr silnika [...], rok produkcji [...]. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że jak wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] 2004 r. o umorzeniu jako bezprzedmiotowe postępowania w sprawie nadania przeznaczenia celnego ww. samochodu, dokumenty w postaci zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym oraz identyfikacja pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą są dokumentami podrobionymi. Przy pierwszej rejestracji pojazdu posłużono się również fakturą VAT oraz świadectwem pochodzenia pojazdu wystawionymi przez Izbę Celną w T., co do których ustalono, iż są nieautentyczne. Ponadto przeprowadzone w trakcie postępowania prokuratorskiego badania kryminalistyczne pojazdu wskazały, iż jego numery identyfikacyjne zostały przerobione. Zdaniem Starosty zostało zatem ujawnione, że zarówno numery identyfikacyjne pojazdu, jak też dokumenty przedstawione przy pierwszej rejestracji pojazdu są nieautentyczne. Mając to na uwadze Starosta stwierdził, iż strona nie posiada dowodu własności pojazdu w rozumieniu § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U Nr 133, poz. 1123; z późn. zm.) a jedynym dokumentem ma podstawie którego w tej sytuacji może zostać ustalone prawo własności jest prawomocne orzeczenie sądu. Nie można uznać, tak jak chce tego wnioskujący, za tożsamą z takim orzeczeniem ww. decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...]2004 r. Skarżący odwołał się od tej decyzji wskazując na przepis § 6 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 kwietnia 1993 r. w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 37, poz. 164; z późn. zm.) oraz treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 października 1995 r. syg. akt U/8/94 (OTK z 1995 r. nr 2, poz. 9) a także na przepis art. 174 Kodeksu cywilnego, jako podstawy do czasowej rejestracji pojazdu na okres łącznie nie przekraczający lat trzech w związku z koniecznością ustalenia, na drodze postępowania administracyjnego prawa własności pojazdu. Wydaną w dniu 12 maja 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję Starosty Ż.. Powołując się na art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym Kolegium stwierdziło, że podstawą rejestracji mogą być wyłącznie dowody własności i dowód rejestracyjny autentyczny oraz zawierający dane identyfikacyjne pojazdu zgodnie z jego tabliczką znamionową zainstalowaną fabrycznie przez producenta lub zmienioną zgodnie z prawem. W sprawie jest bezsporne, że zgłoszony do rejestracji pojazd posiada przerobione numery identyfikacyjne. Prowadzi to zatem do wniosku że M. S. posiada wprawdzie pojazd, lecz nie dysponuje dowodem jego własności. Według Kolegium z przepisów prawa o ruchu drogowym wynika, że w wypadku niespełnienia przewidzianych prawem warunków (w tym nieprzedłożenia wymaganych dokumentów), nie może nastąpić rejestracja pojazdu. Dokumenty te nie mogą budzić uzasadnionych wątpliwości co do ich zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy i powinny być sporządzone przez powołane do tego organy. Nie może być uznane za dopełnienie powyższych warunków przedstawienie, jako dowodu własności pojazdu umowy sprzedaży, sporządzonej przez sprzedawcę posługującego się sfałszowanymi dokumentami, nawet jeżeli nabywca zawierając umowę sprzedaży działał w dobrej wierze i składając wniosek o rejestrację pojazdu był przekonany o prawidłowości przedkładanych dokumentów. Z uwagi na to, że rejestracja pojazdu odbywa się wyłącznie na podstawie dokumentów, organ administracyjny nie ma podstawy do zarejestrowania pojazdu, jeżeli dokumenty okażą się nieprawdziwe. Kolegium powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 1995r., (sygn. akt III ARN 5/95, opubl. w OSNAPiUS 1995 nr 19 poz. 236) zwróciło uwagę, że sprawy, których przedmiotem jest rozstrzygnięcie o prawie własności pojazdu, jako sprawy cywilne, należą do właściwości sądów powszechnych (art. 189 kp.c.), natomiast w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym dotyczącym rejestracji pojazdu samochodowego, organ administracyjny ani sąd administracyjny nie są właściwe do ustalenia na podstawie art. 169 kodeksu cywilnego prawa własności pojazdu samochodowego nabytego od osoby nieuprawnionej. Organ drugiej instancji podkreślił, że decyzja Starosty została wydana w czasie, gdy obowiązywała ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 58 z 2003, poz. 515), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. W obecnie obowiązującym stanie prawnym - odmiennie niż pod rządem przepisów ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym, problematyka czasowej rejestracji pojazdów została uregulowana bezpośrednio w ustawie, a nie w przepisach wykonawczych do niej. Zgodnie z art. 74 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. czasowej rejestracji dokonuje się na okres nie przekraczający 30 dni. Termin ten może być jednorazowo przedłużony o 14 dni w celu wyjaśnienia spraw związanych z rejestracją pojazdu. Jak z powyższego wynika, w ustawie tej nie przewidziano czasowej rejestracji pojazdu w razie konieczności ustalenia prawa własności pojazdu na drodze postępowania sądowego. Taka możliwość przewidziana była w § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 kwietnia 1993 r. w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 37, poz. 164 ze zm.) wydanego z upoważnienia ustawowego zawartego w art. 63 ust. 1 pkt 1 i 3, poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie jednak z art. 151 cyt. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. powołany przepis § 6 ust. 3 z dniem 1 stycznia 1998 r. utracił moc jako sprzeczny z obecnie obowiązującą ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu o drogowym. A zatem od dnia 1 stycznia 1998 r. nie istnieją przepisy prawa, na podstawie których może być dokonana czasowa rejestracja pojazdu z przyczyn innych niż wymienione w ww. art. 74 ust. 2. Kolegium podniosło też, że rozporządzenie z 14 kwietnia 1993 r. zostało z dniem 22 maja 1998 r. uchylone rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 25 marca 1998 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz. U. Nr 57 z 8 maja 1998 r). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. powtarzając swoje stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji Starosty Ż. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; dalej powoływany jako kpa) organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza, iż działanie musi być oparte o normy prawa, które obowiązują w momencie, kiedy organ podejmuje działania. Jedną z form działania administracji jest wydawanie decyzji administracyjnych. Wydając zatem decyzję organ administracji jest obowiązany oprzeć swoje rozstrzygnięcie o przepisy prawa obowiązujące w momencie wydania tej decyzji. Wobec tego skarżący bezpodstawnie zarzuca skarżonej decyzji naruszenie przepisu § 6 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 kwietnia 1993 r. w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 37, poz. 164; z późn. zm.). Jak słusznie zauważyło Kolegium przepis ten utracił moc obowiązującą stosownie do art. 151 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908; z późn. zm.), zgodnie z którym do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w tej ustawie, nie dłużej jednak niż przez okres 18 miesięcy od dnia wejścia jej w życie, zachowują moc przepisy wydane na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1992 r. Nr 11, poz. 41; z późn. zm.), jeżeli nie są sprzeczne z nową ustawą. Niewątpliwie zachodzi sprzeczność pomiędzy regulacją § 6 ww. rozporządzenia z 14 kwietnia 1993 r. a art. 74 ustawy z 20 czerwca 1997 r., gdyż odmiennie od przepisu rozporządzenia regulujący tą samą materię tj. kwestię rejestracji czasowej pojazdu przepis ustawy nie zezwala na rejestrację czasową dłuższą niż łącznie 44 dni (art. 74 ust. 3) nawet ze względu na konieczność ustalenia prawa własności pojazdu na drodze postępowania, jak to przewidywał § 6 ust. 3 i 4 rozporządzenia. Wobec tego wspomniany przepis rozporządzenia stracił moc z dniem wejścia w życie nowej ustawy Prawo o ruchu drogowym tj. z dniem 1 stycznia 1998 r. (art. 152 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r.), a więc przed dniem wydania skarżonej decyzji. Słusznie zauważyło też Kolegium iż całe ww. rozporządzenie z dnia 1 lutego 1983 r. zostało uchylone rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 25 marca 1998 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz. U. Nr 57, poz. 365), a konkretnie na mocy § 38 tegoż rozporządzenia, który większość przepisów rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1993 r. uchylił z dniem 24 maja 1998 r., natomiast pozostałe – z dniem 30 czerwca 1999 r. W dniu wydania zaskarżonej decyzji tj. w dniu 12 maja 2005 r. podstawą rozstrzygania o rejestracji pojazdu mogły być tylko przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r. Stosownie do art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy dla dokonania rejestracji wymagany jest dowód własności pojazdu. Żaden przepis tej ustawy, a zwłaszcza jej art. 74 – w przeciwieństwie do ww. § 6 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 kwietnia 1993 r. – nie przewiduje możliwości rejestracji, nawet czasowej, pojazdu co do którego nie ustalono prawa własności, a ma być ono ustalone w przyszłości w wyniku wydania orzeczenia sądowego. Trzeba przy tym zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wskazywanego przez skarżącego orzeczeniu z dnia [...]1995 r. (sygn. akt [...], opubl. [...]) na tle nieobowiązujących obecnie ustawy – Prawo o ruchu drogowym z dnia 1 lutego 1983 r. oraz rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1993 r. podkreślał istnienie generalnego wymogu dowodzenia przez wnioskującego o rejestrację pojazdu kwestii stanu prawnego pojazdu tj. jego własności oraz niemożności rejestracji bez ustalenia prawa własności. Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 174 Kodeksu cywilnego. Przepis ten bowiem rozstrzygając jedynie kwestię nabycia na własność rzeczy ruchomej przez posiadacza rzeczy nie będącego jej właścicielem, nie zwalnia wnioskującego o rejestrację pojazdu od wykazania prawa własności w sposób określony przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) Sąd oddalił skargę.