II SA/Bd 707/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P. T. na postanowienie Inspektor Sanitarny z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę W dniu [...] lipca 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. wystosował do P. T. (skarżący) upomnienie nr [...] wzywające zobowiązanego do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym poddania szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince oraz rożyczce dziecka – H. T. urodzonej w dniu [...] lipca 2019 r. W związku z niezrealizowaniem szczepień ochronnych u małoletniej w dniu [...] lipca 2024 r. wierzyciel złożył do Wojewody [...] wniosek o egzekucję obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym, zgodnie z treścią obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] lipca 2024 r. Wojewoda [...] w dniu [...] marca 2025 r. wydał postanowienie nakładające na zobowiązanego grzywnę celem przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego w wyżej wymienionym tytule wykonawczym. W związku z powyższym skarżący w dniu [...] marca 2025 r. zgłosił zarzut do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. dotyczący braku wymagalności obowiązku szczepień. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2025 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. oddalił wniesiony zarzut. W wyniku wniesionego zażalenia postanowieniem z dnia [...] lipca 2025 r. Inspektor Sanitarny utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że delegacją ustawową uprawniającą Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych jest art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (dalej: "u.z.z.z.ch."). Przepisy rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych konkretyzują obowiązek szczepień ochronnych, poprzez uszczegółowienie jego zakresu podmiotowego i przedmiotowego, a więc kręgu podmiotów zobowiązanych do poddania się temu obowiązkowi oraz katalog chorób, przeciwko którym stosowane są szczepienia. Ponadto, w ocenie organu, nie istnieją żadne przesłanki pozwalające na stwierdzenie, że wydane wskazane rozporządzenie w sprawie szczepień nie uwzględnia jakichkolwiek danych epidemiologicznych. Rekomendacje, dotyczące obowiązkowych szczepień ochronnych w Polsce, wynikają z analizy krajowych danych o zachorowaniach na poszczególne choroby zakaźne i zakażenia. Uwzględniają również zalecenia i raporty Komitetu Doradczego do spraw Szczepień Europejskiego Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Ponadto, projekt rozporządzenia w sprawie szczepień został przekazany do konsultacji publicznych i opiniowania, m.in.: Naczelnej Izbie Lekarskiej, Narodowemu Instytutowi Zdrowia Publicznego PZH-PIB, krajowym konsultantom w dziedzinie chorób zakaźnych i epidemiologii, Polskiemu Towarzystwu Pediatrycznemu, Polskiemu Towarzystwu Wakcynologicznemu, Polskiemu Towarzystwu Pediatrycznemu Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych, a więc specjalistom z zakresu zdrowia publicznego, epidemiologii oraz wakcynologii, posiadającym aktualną wiedzę medyczną. Poza tym organ podkreślił, że obowiązek szczepień ochronnych jest środkiem ochrony zdrowia publicznego, zgodnym z przepisami Konstytucji RP. W ocenie Inspektor Sanitarny, argumentacja strony dotycząca zagadnień związanych z bezpieczeństwem preparatów szczepionkowych, rejestrowaniem niepożądanych odczynów poszczepiennych czy też programami szczepień ochronnych obowiązującymi w innych krajach europejskich, pozostaje bez wpływu na wymagalność obowiązku szczepień u małoletniej H. T.. Obowiązkowe szczepienia ochronne w Polsce wynikają z przyjętej strategii ochrony zdrowia, której celem jest zapobieganie epidemiom oraz ochrona populacji - obowiązek ma więc charakter prewencyjny i opiera się na zasadzie odpowiedzialności zbiorowej. Inspektor Sanitarny podkreślił, że H. T., urodzona [...] lipca 2019 r., nie została poddana szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince oraz rożyczce, za co odpowiedzialność ponosi skarżący. Zobowiązany nie stawił się z małoletnią córką w podmiocie leczniczym, celem przeprowadzenia lekarskiego badania kwalifikacyjnego i ewentualnego szczepienia. Jednocześnie w toku całego postępowania zobowiązany nie przekazał wierzycielowi dokumentacji potwierdzającej wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko chorobom zakaźnym wskazanym w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] lipca 2024 r. w innym podmiocie leczniczym. Nie dostarczył również aktualnego zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, uzasadniającego czasowe lub stałe przeciwwskazania do realizacji szczepień ochronnych u dziecka lub stwierdzającego przeciwwskazania do przeprowadzenia obowiązkowych szczepień dające podstawy do długotrwałego odroczenia wykonania szczepień i skierowania na konsultację specjalistyczną dziecka H. T.. Organ zaznaczył, że w rozpoznawanej sprawie, poza sporem pozostaje fakt, że choroby objęte tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] lipca 2024 r., są objęte obowiązkowym szczepieniem ochronnym, a córka skarżącego, jako osoba małoletnia, podlega obowiązkowi tych szczepień. W ocenie Inspektor Sanitarny, działania skarżącego, świadczą o tym, że z pełną świadomością uchyla się od poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym, przez co pozbawia swoje dziecko prawa do korzystania ze świadczeń zdrowotnych, mających na celu zapobieganie chorobom zakaźnym. Odnosząc się do treści zażalenia organ odwoławczy zauważył, że powinno ono odnosić się do treści rozstrzygnięcia oraz jego uzasadnienia, czyli oceny podniesionych przez zobowiązaną zarzutów. Dopuszczalne jest poruszanie zarówno kwestii materialnoprawnych, jak i proceduralnych, o ile pozostają one w bezpośrednim związku ze sposobem rozpoznania zarzutów. Nieadekwatne jest natomiast wykorzystywanie zażalenia do kwestionowania samej zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym lub przebiegu postępowania, w oderwaniu od przedmiotu zaskarżonego postanowienia. Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że ewentualne wyjście poza granice zarzutów rozpoznawanych przez wierzyciela, przy procedowaniu sprawy przez organ II instancji, jest niedopuszczalne. W opinii Inspektor Sanitarny, wierzyciel wydając postanowienie z dnia [...] czerwca 2025 r. nie naruszył wskazanych przez skarżącego w punktach 2 i 3 zażalenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a."), albowiem w sposób obszerny i merytoryczny odniósł się do zarzutu braku wymagalności obowiązku, rozpoznając wyczerpująco materiał dowodowy i uwzględniając przy tym zasady ogólne postępowania administracyjnego oraz indywidualną sytuację zobowiązanego. Kwestia dotycząca braku wymagalności obowiązku z uwagi na naruszenie przepisów Konstytucji RP, poruszona w części punktu 5. zażalenia, została wniesiona przez stronę w dniu [...] marca 2025 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T., który rozpatrzył ją, wydając postanowienie z dnia [...] czerwca 2025 r. Natomiast, Inspektor Sanitarny, w sposób obszerny odniósł się do niej w przedmiotowym postanowieniu. Z kolei zarzuty określone w punktach 1. i 4. zażalenia, zobowiązany wniósł po raz pierwszy na etapie zażalenia. Organ wskazał, że skarżący zarzut braku wymagalności (art. 33 § pkt 6 lit. c u.p.e.a.) zgłosił, co prawda już w piśmie z dnia [...] marca 2025 r., zawierał on jednak inne uzasadnienie faktyczne. Mając na uwadze art. 66 k.p.a, Inspektor Sanitarny poinformował, że zgodnie z art. 33 § 1 oraz § 5 pkt 2 u.p.e.a., zobowiązanej przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela (Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T.), za pośrednictwem organu egzekucyjnego (Wojewody [...]) zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (w tym przypadku: brak wymagalności z uwagi na nieustalenie Indywidualnego Kalendarza Szczepień; brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepień; nieprawidłowe uznanie przez wierzyciela, że obowiązek jest wymagalny z uwagi na osiągnięcie przez małoletniego "przedziału wiekowego") do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym. W skardze do tut. Sądu skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu: I. naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: 1. naruszenie art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. w zw. z rozporządzeniem w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez wyprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia Ministra Zdrowia, mimo że zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, jak również poprzez prowadzenie egzekucji, mimo że obowiązek wygasł, 2. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1b u.z.z.z.ch. w zw. z § 3 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego, mimo iż rozporządzenie Ministra Zdrowia zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej. 3. naruszenie art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniej przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej, 4. naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącego prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz utrzymującego go w mocy postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w całości oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego. Ponadto skarżący wniósł o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. jako niezgodnego z art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3, oraz art. 68 ust. 1, 2, 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP oraz wydanego z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczeniu chorób zakaźnych u ludzi, ewentualnie o zwrócenie się Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Wskazać należy, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019r., sygn. akt II OSK 1867/17). Dlatego Sąd oddalił wniosek strony o przeprowadzenie rozprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Inspektor Sanitarny utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. oddalające wniesiony przez skarżącego zarzut egzekucyjny. Zarzut ten został wniesiony w związku z prowadzoną wobec [...] egzekucji - na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2024 r., nr [...] - dotyczącą wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj. poddania córki – H. T. (ur. [...] lipca 2019 r.) obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Powodem wystawienia tego tytułu przez wierzyciela - Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T., był fakt uchylania się zobowiązanego od wykonania tego obowiązku. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia legalności Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa. Wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a., b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a., c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawy zarzutów stanowią katalog zamknięty. Zobowiązany może więc wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w tym przepisie. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrywania zarzutów. Zarzuty są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Skarżący w piśmie z dnia [...] marca 2025 r. wniósł zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.). Podkreślił, że przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, naruszają zasadę proporcjonalności i nie uwzględniają zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia, wskazał na dobrowolność szczepień w innych państwach, jak również brak prawidłowej rejestracji niepożądanych odczynów poszczepiennych. Stwierdził też, że przepisy dotyczące obowiązkowych szczepień ochronnych naruszają prawo do prywatności. Argumentację tę strona, co do zasady, powtórzyła w skardze. Wskazać należy, że podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z.ch., który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 u.z.z.z.ch., w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. dziecka) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę, albo jej opiekun faktyczny (zwykle są to rodzice). Natomiast z art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch. wynika obowiązek poddania się przez określone osoby obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Z kolei art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch. stanowi, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5). Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Realizacja tego obowiązku obciąża zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu (zob. wyroki NSA z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3322/17, II OSK 43/18). Jednocześnie w art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. przewidziano, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. Wskazać należy, że w wyroku z dnia 9 maja 2023 r., SK 81/19 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Co istotne, na dzień wystawienia tytułu wykonawczego obowiązywało już, jako akt powszechnie obowiązujący, podjęte w wyniku powołanego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (dalej: "rozporządzenie"), które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch. Przepis ten stanowi, że minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: 1) wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, 2) osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, 2a) schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia, 3) kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne, 4) sposób przeprowadzania szczepień ochronnych, 5) tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5, 6) wzory zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4, książeczki szczepień oraz karty uodpornienia, 7) sposób prowadzenia dokumentacji, o której mowa w ust. 8 pkt 1, i jej obiegu, 8) wzory sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz tryb i terminy ich przekazywania, 9) papierową lub elektroniczną formę raportu o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych oraz terminy i sposób jego przekazywania - uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch.), skonkretyzowany został w ww. rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze nie ma podstaw do kwestionowania legalności tego rozporządzenia, z uwagi na przekroczenie przez Ministra Zdrowia delegacji ustawowej przez określenie w nim terminów wymagalności szczepień oraz przedziałów wiekowych podania szczepionek. Wskazać bowiem należy, że na podstawie delegacji zawartej w art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch. Minister Zdrowia został upoważniony do określenia osób lub grupy osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych (pkt 2), a także schematu szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmującego liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a). Nie istnieją też żadne przesłanki uzasadniające twierdzenie, że wydane rozporządzenie nie uwzględnia jakichkolwiek danych epidemiologicznych. Rekomendacje, dotyczące obowiązkowych szczepień ochronnych w Polsce, wynikają z analizy krajowych danych o zachorowaniach na poszczególne choroby zakaźne i zakażenia. Uwzględniają również zalecenia i raporty Komitetu Doradczego do spraw Szczepień Europejskiego Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Przepisy rozporządzenia nie naruszają też zasady proporcjonalności. Należy zauważyć, że w § 2 rozporządzenia wskazano, że obowiązkiem szczepień ochronnych są objęte następujące choroby zakaźne: błonica; gruźlica; inwazyjne zakażenie Haemophilus influenzae typu b, inwazyjne zakażenia Streptococcus pneumoniae, krztusiec, nagminne zakażenie przyusznic (świnka), odra, ospa wietrzna, ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis), różyczka, tężec, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wścieklizna, zakażenia wywołane przez rotawirusy. W rozporządzeniu tym wskazano również, w jakim okresie życia dzieci i młodzież podlegają szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie. Z kolei w § 3 ust. 1 rozporządzenia określone zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Te grupy to: 1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15 roku życia – szczepieniom przeciwko gruźlicy, 2) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19 roku życia – szczepieniom przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, 3) dzieci i młodzież od ukończenia 6 tygodnia życia do ukończenia 19 roku życia - szczepieniom przeciwko: błonicy, krztuścowi oraz tężcowi, 4) dzieci i młodzież od ukończenia 6 tygodnia życia do ukończenia 19 roku życia - szczepieniom przeciwko ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12 miesiąca życia do ukończenia 19 roku życia - szczepieniom przeciwko: odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince) oraz różyczce. Podkreślenia wymaga, że skarżący, mimo kierowanej do niego korespondencji oraz upomnienia, nie zgłosił się z dzieckiem na badanie kwalifikacyjne do przychodni lekarskiej. Jednocześnie w toku całego postępowania zobowiązany nie przekazał wierzycielowi dokumentacji potwierdzającej wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko chorobom zakaźnym wskazanym w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] lipca 2024 r. w innym podmiocie leczniczym. Nie dostarczył również aktualnego zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, uzasadniającego czasowe lub stałe przeciwwskazania do realizacji szczepień ochronnych u dziecka lub stwierdzającego przeciwwskazania do przeprowadzenia obowiązkowych szczepień dające podstawy do długotrwałego odroczenia wykonania szczepień i skierowania na konsultację specjalistyczną dziecka. Nie budzi więc wątpliwości, że małoletnia H. T. powinna zostać poddana szczepieniom ochronnym przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym. Powodem wszczęcia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego był właśnie brak wykonania tych szczepień. Terminy wymagalności poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych wskazuje przywołany § 3 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym wymagalność obowiązkowych szczepień ochronnych brakujących u H. T. wygasa z chwilą ukończenia 15-tego bądź 19-tego roku życia. W świetle powyższego w dacie wystawienia tytułu wykonawczego wszystkie wymienione w jego treści szczepienia były w stosunku do dziecka skarżącego wymagalne, zatem wynikający z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. zarzut jest nieuzasadniony. Mając na uwadze treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Organ w sposób wyczerpujący i zarazem poprawny wyjaśnił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody. Wyniki ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego postanowienia, odnosząc się do kwestii wymagalności obowiązku. W szczególności zaskarżonym postanowieniu prawidłowo wskazano i zinterpretowano przepisy prawa, z których wynika wymagalność obowiązku podania dziecku szczepionek. Nie można także podzielić argumentacji, że doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 31 ust. 1 w związku z art. 47 w związku z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. W ocenie Sądu, chroniona Konstytucją wolność decydowania o swoim życiu osobistym nie ma charakteru absolutnego i doznaje stosownych ograniczeń m.in. ze względu na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji RP). Nie wymaga pogłębionych wyjaśnień, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje także to, że - jak stanowi art. 95 § 3 k.r.o. - władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z.ch., i równocześnie, by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska, o czym stanowi art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3542/15). Nadto, jak już wyżej wskazano, ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie można przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności obywatelskich (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 389/16). Wskazać również należy, że w wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sprawa nr 47621/13 - Vavřička i inni), zapadłym na tle stosowania czeskich przepisów dotyczących szczepień ochronnych Trybunał wskazał, że obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. Zdaniem jednak Trybunału ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa. Wskazano, iż ustawowy obowiązek szczepień stanowczo poparły w pozwanym państwie wszelkie autorytety medyczne, a obowiązkowe szczepienia mogą zostać uznane za prawidłową reakcję organów państwowych wobec pilnej potrzeby ochrony zdrowia publicznego i indywidualnych osób przed ciężkimi chorobami. Trybunał podkreślił również, że w przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka. Celem polityki szczepień jest ochrona każdego dziecka - czy to zaszczepionego indywidualnie, czy w drodze odporności "stadnej" - przed poważnymi chorobami. Tym samym ingerencja w prawo do poszanowania prywatności skarżących nie mogła zostać uznana za naruszoną ze względu na ważne interesy społeczne, które realizowała. Nie doszło zatem do naruszenia art. 8 Konwencji (por. K. Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., nr 47621/13, System Informacji Prawnej LEX/el 2021). W rezultacie Sąd nie znalazł też podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego, ewentualnie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, z pytaniami prawnymi o treści wskazanej w skardze i oddalił w tym zakresie wniosek strony. Zdaniem Sądu prawidłowości podjętego przez organ rozstrzygnięcia nie podważają także rozważania strony na temat dobrowolności szczepień w innych państwach, zasadności wprowadzenie obowiązkowych szczepień ochronnych, jak również rejestracji niepożądanych odczynów poszczepiennych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.