II SA/Bd 722/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. L., L. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości oddala skargę. Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta G. z dnia [...] w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że skarżący L i K. L. w dniu 11 września 2008 r. złożyli wniosek o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] wznowiono postępowanie. Następnie przeprowadzono analizę dokumentów złożonych przez geodetę K. S.. Wynika z nich, że zarówno skarżący, jak i inni uczestniczy postępowania rozgraniczeniowego brali czynny udział w tym postępowaniu, zostali zapoznani z przebiegiem granicy i przyjęli tą wiadomość bez zastrzeżeń i uwag, co potwierdzili podpisem w protokole granicznym sporządzonym przez geodetę w dniu [...]. Wobec tego, że nie znaleziono żadnych podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...], została w dniu [....] wydana decyzja o odmowie jej uchylenia, którą wskutek zaskarżenia organ II instancji – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. (SKO) uchyliło decyzję z dnia [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji wezwał skarżących do sprecyzowania żądania i do wskazania ewentualnych podstaw wznowienia postępowania. W piśmie, które wpłynęło od organu w dniu 27 lutego 2009 r. skarżący nie wskazali na żadną z przesłanek wznowieniowych, ale swoje żądanie określili jako wniosek o wznowienie postępowania. Wobec tego Prezydent G. ponownie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji rozgraniczeniowej. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucili organowi I instancji naruszenie szeregu przepisów proceduralnych: art. 7,8,9,10 i 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa i wnieśli o wznowienie postępowania administracyjnego i wydanie nowej decyzji rozgraniczającej ustalającej prawidłowy przebieg granic pomiędzy działkami. W uzasadnieniu odwołania wskazali, że dopiero w 2008 r. dowiedzieli się, że zostali w sprawie przebiegu granicy wprowadzeniu w błąd przez geodetów, którzy faktycznie wytyczyli linię graniczną około 70 cm od istniejącego płotu, co powoduje że granica przebiega przez postawioną w dobrej wierze altankę skarżących. Według skarżących dowody, na podstawie których zostały ustalone istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a ponadto wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, których skarżący nie znali w 2003 r., co uzasadnia wznowienie postępowanie w tej sprawie w trybie art. 145 kpa. Działając jako organ II instancji SKO w T. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta G. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w zebranym w sprawie materiale dowodowym brak jest stwierdzenia dokonanego przez sąd bądź inny uprawniony organ (np. prokuraturę), jakoby protokół sporządzony w 2003 r. przez geodetę z Urzędu Miejskiego w G., stanowiący podstawę do rozgraniczania nieruchomości dokonaną ostateczną decyzją z dnia [...] był sfałszowany. Nie zachodzi też "oczywistość" fałszerstwa, przez którą należy rozumieć przypadek, gdy przy prostym zestawieniu dowodu ze stanem faktycznym okazuje się, że dowód jest sfałszowany. Zdaniem SKO, gdyby fałszerstwo dowodu było oczywiste, to już przy sporządzeniu protokołu w 2003 r. byłoby to widoczne, a tymczasem strony postępowania podpisały ten protokół bez zastrzeżeń. SKO nie dopatrzyło się także naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania administracyjnego. Podkreślono, że w sprawie został zebrany cały niezbędny materiał dowodowy, organ I instancji dokonał całościowej jego oceny i dał temu wyraz w zaskarżonej decyzji. Strony były informowane o wszelkich okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W skardze na powyższą decyzją skarżący wnieśli o jej uchylenie, a także o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podnieśli, że organ I instancji nie dokonał żadnego zebrania materiału dowodowego, a tym bardziej nie dokonał jego całościowej oceny, ponieważ podstawą odmowy wznowienia postępowania było nie wskazanie przez skarżących na zaistnienie którejkolwiek z przesłanek wznowieniowych. Skarżący podali, że w ich ocenie wystarczającą podstawą wznowienia postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] było to, że w decyzji tej nie wspomniano, że granicą działek 20 i 22 będzie znajdujący się tam płot, co strony zgodnie ustaliły w oświadczeniu z dnia [...],o czym nie wspomina protokół graniczny będący podstawą rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto, zdaniem skarżących, na skutek przystąpienia w 2008 r. do wytyczenia granic przyszłego budynku na sąsiedniej działce, wyszły na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji w sprawie rozgraniczenia, nie znane organowi, które wydał decyzję. Okazało się bowiem, że płot ustanowiony granicą dwóch działek nie przebiega w linii prostej pomiędzy wykopanymi w 2003 r. dwoma kamieniami granicznymi i posiada stosunkowo dużą wypukłość, której nie uwzględnienie w pomiarach działki skarżących oznacza pozbawienie ich 102 m² działki. W tej sytuacji, w ocenie skarżących wznowienie postępowania w sprawie rozgraniczenia i zmiana (względnie uchylenie) wydanej w jego efekcie decyzji poprzez wyraźnie wskazanie, że granicą działek 20 i 22 jest stojący między nimi płot, jest celowe i uzasadnione. Skarżący zarzucili organom, że nie uwzględniały ich wyjaśnień co do okoliczności faktycznych sprawy, że nie wezwano do złożenia wyjaśnień świadków - uczestników ówczesnych i teraźniejszych zdarzeń i że w żaden sposób nie odniesiono się do zebranej w sprawie dokumentacji. Skarżący poddali pod ocenę sądu to, czy organy administracji podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela oraz czy sposób prowadzonego postępowania pogłębiał zaufanie do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że rozpatrując skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego, nie wkraczając przy tym w uprawnienia organów administracji do orzekania bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie jest także władny dokonywać kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Ponadto Sąd ocenia zaskarżone orzeczenie biorąc pod uwagę stan prawny oraz stan faktyczny sprawy taki, jaki istniał w chwili orzekania przez poszczególne organy. Oceniając zatem zaskarżoną decyzję, a także poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, w zakresie w jakim sąd władny jest to uczynić, stwierdzić należy, że nie uchybiają one przepisom prawa w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia. Podkreślić na wstępie należy, że niewątpliwie skarżący pismami z dnia 13 sierpnia 2008 r. i z dnia 10 września 2008 r. uzupełnianymi następnie na wezwanie organu I instancji pismem z dnia 26 lutego 2009 r. wnieśli o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta G. z dnia [...]. Postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego zostało wydane przez organ I instancji już po pierwszych pismach skarżących – w dniu [...]. Stwierdzić należy także, że skarżący zachowali miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania wynikający z art. 148 § 1 kpa. Przyjąć bowiem należy, zgodnie z oświadczeniem skarżących zawartym w piśmie z dnia 26 lutego 2009 r. (k- 16), że o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dowiedzieli się "pod koniec lipca 2008 r.", a za wniosek o wznowienie postępowania należy uznać pierwsze pismo skarżących w sprawie wznowienia z dnia 13 sierpnia 2008 r. (k-7). Wobec powyższego organ I instancji przeprowadził postępowanie co do przyczyn wznowienia (art. 149 § 2 kpa). W efekcie tego postępowania organ I instancji ustalił, że wydanie decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...] nie poprzedzały żadne naruszenia, które mogłyby stanowić postawę wznowienia postępowania. Strony czynnie uczestniczyły w postępowaniu, były poinformowane o przebiegu granicy – w linii prostej między punktami granicznymi, przyjęły taki przebieg granicy bez uwag i zastrzeżeń, potwierdzając to podpisami w protokole granicznym z dnia [...]. Ponadto skarżący na tym etapie postępowania nie wskazali żadnej konkretnej przesłanki wznowieniowej. Dopiero w odwołaniu z dnia 24 kwietnia 2009 r. skierowanym do SKO skarżący wskazali na podstawy wznowieniowe postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Przy czym, z tego powodu postępowania może być wznowione już przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu, tylko wtedy jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla usunięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 kpa). Jak wynika z treści odwołania z dnia 24 kwietnia 2009 r. dowodem, który został sfałszowany jest według skarżących protokół graniczny z dnia [...] sporządzony przez geodetę prowadzącego postępowanie rozgraniczeniowe K. S., a jego sfałszowanie polega na tym, że granicę miedzy działkami 20 i 22 poprowadzono w linii prostej pomiędzy punktami granicznymi znajdującymi się na początku i na końcu płotu, podczas gdy skarżący byli przekonani, że będzie ona biegła wzdłuż płotu. Zgodzić się należy z organem II instancji, że zgromadzony przez organy administracji obu instancji materiał dowodowy nie potwierdza zaistniałej przesłanki wznowieniowej. Niewystarczające jest bowiem przy tak sformułowanej przesłance, subiektywne przekonanie skarżących o sfałszowaniu protokołu granicznego. Koniecznym jest stwierdzenie sfałszowania tego protokołu orzeczeniem sądu lub innego organu i przedłożenie orzeczenia przez stronę organowi administracji, do czego w niniejszej sprawie nie doszło, i czego skarżący nie negują. Podkreślić należy, że nie jest rzeczą organu administracji uzyskanie takiego orzeczenia we własnym zakresie. Nie można także uznać, że sfałszowanie protokołu jest oczywiste (art. 145 § 2 kpa). Przez oczywistość fałszu dowodu należy bowiem rozumieć przypadki, gdy z prostego zestawienia dowodu ze stanem faktycznym wynika, bez potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego, że jest on np. podrobiony (vide: wyrok NSA z dnia 2 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 418/06, System Informacji Prawnej Lex nr 255973), przerobiony, ewentualnie jego treść została sfałszowana lub poświadcza on nieprawdę. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia o oczywistości sfałszowania protokołu w powyżej przedstawionym rozumieniu tego słowa. Wskazać należy, że sfałszowany dowód to nie może być dowód, z którym skarżący się nie zgadzają bo okazało się, że nie odpowiada on ich wyobrażeniu o rzeczywistości. Analiza pism skarżących prowadzi do wniosku, że protokół graniczny uważają oni raczej za sporządzony przy błędnym założeniu, że płot pomiędzy działkami 20 i 22 jest pobudowany w linii prostej. Co do drugiej przesłanki wznowieniowej wskazanej przez skarżących, z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, to stwierdzić należy że istnienia jej skarżący także nie wykazali. Nie można bowiem uznać, że nową okolicznością faktyczną lub nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji rozgraniczającej, nie znanym organowi I instancji, jest to, że geodeta P. M. przyznał się do błędu polegającego na tym, że dokonał rozgraniczenia na niekorzyść skarżących. Po pierwsze dla tego, że to nie geodeta P. M. był autorem protokołu granicznego zawierającego szkic obrazujący przebieg granicy pomiędzy działkami 20 i 22, lecz geodeta K. S., co wyraźnie w protokole zaznaczono, więc nie może to być okoliczność istotna dla sprawy. Po drugie zaś dlatego, że okoliczność faktyczna- przyznanie się przez geodetę do błędu miało miejsce, jak twierdzą skarżący w 2008 r., a więc nie zaistniało w dniu wydania decyzji rozgraniczającej tj. [...], co jest koniecznym warunkiem uwzględnienia przesłanki. Reasumując podkreślić należy, że art. 145 § 1 i 145a § 1 kpa zawierają wyczerpujące wyliczenie podstaw wznowienia postępowania. Oznacza to niedopuszczalność wznowienia postępowania na podstawie nie wyliczonej w tych artykułach. Poza tym art. 16 § 1 kpa ustanawia zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych, następstwem czego jest zarówno niedopuszczalność wznowienia postępowania w oparciu o wadliwość nie wyliczono, w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa, jak i rozszerzająca wykładania podstaw wyliczonych w tych artykułach. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wobec braku podstaw z art. 145 § 1 i 145 a § 1 kpa do uchylenia decyzji rozgraniczeniowej, prawidłowo organy administracji odmówiły jej uchylenia. Z tego względu Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku o oddaleniu skargi.