II SA/Bd 723/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 listopada 2008r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie powołania kierownika urzędu stanu cywilnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. Rada [...] uchwałą z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] powołała M. M. na stanowisko Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...]. W skardze na powyższą uchwałę Wojewoda [...], wskazał, iż procedura powołania Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] nie została poprzedzona otwartym postępowaniem konkursowym wyłaniającym na to stanowisko, co stanowi naruszenie art. 3a ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1593; z późn. zm.). Wojewoda podniósł, iż kierownik urzędu stanu cywilnego jest pracownikiem zatrudnianym na podstawie mianowania (jeżeli tak określono w statucie gminy) bądź na podstawie umowy o pracę, dlatego też do jego zatrudnienia ma zastosowanie art. 3 a ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych. Strona skarżąca powołała się przy tym na rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 2005 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach, gminy, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz., U. Nr 146, poz. 1223; z późn. zm), w którym zalicza się kierownika urzędu stanu cywilnego i jego zastępcę do kierowniczych stanowisk urzędniczych. Wskazała także, iż uchwała rady gminy o powołaniu danej osoby na stanowisko kierownika urzędu stanu cywilnego stanowi jedynie upoważnienie dla wójta do zawarcia z tak powołanym kierownikiem umowy o pracę lub sporządzenia aktu mianowania, jeżeli tak stanowi statut gminy. Wojewoda podniósł również, iż obowiązek przeprowadzenia konkursu na stanowisko kierownika urzędu stanu cywilnego ma charakter bezwzględny. W odpowiedzi na skargę Rada [...] wniosła o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Wyjaśniła, iż zawarcie umowy z M. M. zostało poprzedzone naborem na wolne stanowisko urzędnicze do spraw ewidencji ludności i dowodów osobistych, dokonanym w trybie przewidzianym ustawą o pracownika samorządowych. Następnie w związku ze zmianami organizacyjnymi wyżej wymienionej powierzono także obowiązki z zakresu rejestracji stanu cywilnego. Rada [...] wskazała, iż to Wójt [...] zaproponował podjęcie uchwały o powołaniu M. M. na stanowisko Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego. Dodała również, iż w związku z podjęciem powyższej uchwały Wójt [...] zmienił M. M. zakres czynności. Odnosząc się do argumentacji strony skarżącej Rada [...] wskazała, iż bez względu na to, czy uchwała zostałaby podjęta przed czy po przeprowadzeniu ewentualnego postępowania konkursowego na stanowisko kierownika urzędu stanu cywilnego, miałaby ona taką sama treść. Rada [...] wywiodła ponadto, iż ze względu na fakt, iż uchwała ta daje wójtowi uprawnienie, nie zaś obowiązek, zawarcia umowy o pracę to okoliczności podjęcia uchwały, a w szczególności jej termin, są obojętne pod względem prawnym. Tym samym zdaniem Rady badanie przez sąd obojętnych pod względem okoliczności poprzedzających podjęcie uchwały nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Rada [...] zakwestionowała ponadto twierdzenie strony skarżącej, iż przepisy ustawy o pracownikach samorządowych nie pozwalają na zatrudnianie pracowników na stanowiskach kierowniczych bez przeprowadzania postępowania konkursowego Powołując się na przepis art. 7 a omawianej ustawy, Rada [...] podniosła, iż skoro ustawodawca dopuszcza możliwość zatrudnienia na wolne stanowisko przez pracodawcę samorządowego pracownika zatrudnionego u innego pracodawcy, to tym bardziej dopuszczalne jest zatrudnienie pracownika samorządowego zatrudnionego u dotychczasowego pracodawcy samorządowego na wolne stanowisko poprzez odpowiednią zmianę umowy o pracę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów, należało uznać, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestionowana uchwała została podjęta z naruszeniem prawa. W pierwszej kolejności należało odnieść się do wniosku Rady [...] o odrzucenie skargi Wojewody [...]. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001; Nr 142 poz. 1591; z późn. zm.) organ nadzoru po dokonaniu analizy sprawy może orzec o nieważności każdej uchwały, którą uzna za sprzeczną z prawem. Po upływie zaś terminu wskazanego w przywołanym przepisie organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy, ale może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W świetle powyższego przepisu Wojewoda może zatem zaskarżyć do sądu administracyjnego każdą uchwałę Rady [...], a więc również kwestionowaną w niniejszej sprawie uchwałę o powołaniu Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego. Odnosząc się do zarzutów Rady [...] co do zakresu kontroli sprawowanej przez sąd, podnieść należy, że skoro kontroli sądowej poddane zostały uchwały podejmowane przez radę gminy, to naturalne jest, iż proces ten obejmuje zarówno prawidłowość podjętej uchwały, jak i postępowanie, w którym została ona podjęta. Uchwała będąca w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia, została wydana na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1986 r Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2004r., Nr 161, poz. 1688; ze zm.). Zgodnie z tymże przepisem, rada gminy może powołać innego, niż wójt, burmistrz lub prezydent, kierownika urzędu stanu cywilnego i jego zastępcę (zastępców). Wskazać należy, w tym miejscu, iż przepis ten nie kreuje możliwości nawiązania z kierownikiem lub zastępcą kierownika urzędu stanu cywilnego stosunku pracy na podstawie powołania, gdyż stanowiska te nie zostały wymienione w przepisie art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 22 marca 1990r. o pracownikach samorządowych (tekst. jedn. Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1593; ze zm.), zawierającym zamknięty katalog stanowisk, na których nawiązanie stosunku pracy następuje na podstawie powołania. W świetle treści art. 2 ustawy o pracownikach samorządowych (cyt. wyżej) kierownik (zastępca kierownika) urzędu stanu cywilnego zatrudniany jest na podstawie umowy o pracę lub na podstawie mianowania - jeżeli taka podstawa została przewidziana w statucie gminy. W związku z tym do nawiązania z nim stosunku pracy zastosowanie będzie miał przepis art. 3a tejże ustawy, w myśl, którego nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze, w tym na kierownicze stanowiska urzędnicze, zatrudnianych na podstawie art. 2 pkt 2 (na podstawie mianowania) i 4 (na podstawie umowy o pracę), jest otwarty i konkurencyjny. Z jednoznacznej treści przepisu art. 3 a, od zastosowania, którego nie przewidziano wyjątków, wynika, iż uchwała rady gminy powołująca kierownika lub zastępcę kierownika urzędu stanu cywilnego, stanowiąca w istocie upoważnienie dla wójta (burmistrza lub prezydenta) do zawarcia z powołanym na wyżej wskazane stanowisko kandydatem umowy o pracę czy też sporządzenia aktu mianowania, musi być zawsze poprzedzona otwartym postępowaniem konkursowym wyłaniającym kandydata na to stanowisko. W świetle powyższego obowiązek przeprowadzenia otwartego konkursu, o którym mowa, w cyt. wyżej art. 3 a ustawy, zachodził również i w niniejszej sprawie. Dodać należy, iż wbrew argumentacji Rady, na istnienie tegoż obowiązku nie mógł mieć wpływu fakt, że osobą chętną do objęcia stanowiska kierownika urzędu stanu cywilnego, spełniającą ustawowe wymogi, był pracownik urzędu. Jak bowiem wcześniej wskazano ustawodawca nie przewidział wyjątków od zastosowania przepisu art. 3 a, w szczególności zaś by przepis ten odnosił się jedynie do kandydatów na stanowisko urzędnicze wywodzących się spoza danego urzędu. Podnieść należy, iż badając legalność zaskarżonej uchwały, Sąd stwierdził, że narusza ona prawo, gdyż podjęta została z pominięciem art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych. Tym samym zachodziła konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Stosownie bowiem to treści art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd na podstawie art. 147 § 1 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.