II SA/Bd 725/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-07-27
Skład orzekający: Leszek Tyliński, Renata Owczarzak, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, której sąd powierzył tymczasowo opiekę nad dzieckiem w ramach zabezpieczenia postępowania cywilnego, przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej niezawodowej na podstawie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo umieszczenie dziecka u osoby sprawującej opiekę na mocy postanowienia o zabezpieczeniu postępowania cywilnego, wydanego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, nie jest równoznaczne z powierzeniem tej osobie funkcji rodziny zastępczej w rozumieniu ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy. W związku z tym, brak jest podstaw prawnych do przyznania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka na podstawie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej niezawodowej. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, co zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując, że sąd powierzył jej opiekę nad dzieckiem w ramach zabezpieczenia postępowania. Sąd administracyjny ocenił, że samo postanowienie o zabezpieczeniu nie jest równoznaczne z ustanowieniem rodziny zastępczej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2016 r. sprawy ze skargi D.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej niezawodowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] Zastępca Kierownika ROPS "F. ", działając z upoważnienia Prezydenta M. B. na wniosek D. M. (zwana dalej skarżącą) odmówił świadczenia na pokrycie koszów utrzymania dziecka małoletniej S. W. w B. w rodzinie zastępczej niezawodowej.
W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 80 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Zdaniem pełnomocnika organ bezpodstawnie uznał, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia finansowego za sprawowanie opieki nad małoletnią S. W.. Postawił także zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 107 i art. 7 Kpa wskazując, iż naruszenie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W jej uzasadnieniu SKO uznało, że poza sporem pozostaje fakt, że w wyniku wniosku skarżącej, Sąd Rejonowy w B. V Wydział Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r., sygn. akt [...] udzielił zabezpieczenia poprzez umieszczenie na czas trwania procesu małoletniej S. W. u skarżącej. SKO zaznaczyło, iż proces dotyczył ograniczenia D. W. władzy rodzicielskiej nad małoletnią S. W..
Następnie pismem z dnia [...] września 2015r. skarżąca zwróciła się do Sądu Rejonowego w B. Wydział V Rodzinny i Nieletnich m.in. o umieszczenie S. W. do [...].09.2015r. w innej rodzinie zastępczej lub ośrodku. W konsekwencji tego wniosku ma mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2016r. sygn. akt V [...] oraz skierowania z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w trybie interwencyjnym S. W. została w dniu [...] stycznia 2016r. przyjęta do Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej typu Interwencyjnego i Socjalizacyjnego przy ul. [...] w B..
SKO podało, że w okresie do [...] stycznia 2016r. S. W. pozostawała pod opieką skarżącej. Fakt ten nie jest kwestionowany przez organ I instancji. Niemniej w postanowieniu dotyczącym udzielenia zabezpieczenia poprzez umieszczenie S. W. u skarżącej na czas procesu o ograniczenie ojcu dziecka władzy rodzicielskiej wydanym na podstawie art. 730 i 7561 Kodeksu postępowania cywilnego Sąd nie powierzył wnioskodawczyni tymczasowo funkcji rodziny zastępczej.
Zdaniem SKO stosownie do treści art. 90 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2015r., poz. 332 ze zm.) w przypadku osób lub małżonków niespełniających warunków dotyczących rodzin zastępczych w zakresie niezbędnych szkoleń, którym sąd powierzył tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie art. 109 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy przepisy art. 80-82, 86 i 87 stosuje się odpowiednio.
SKO stwierdziło, że w powołanej ustawie brak jest przepisu umożliwiającego przyznanie skarżącej świadczeń pieniężnych na pokrycie kosztów utrzymania S. W. za okres sprawowania opieki. Natomiast mimo uchybień w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji polegających na nie przedstawieniu sytuacji faktycznej strony SKO postanowiło utrzymać w mocy podjęte rozstrzygnięcie w sytuacji, gdy uzasadnienie niniejszej decyzji odpowiadające stanowi faktycznemu ze wskazaniem przepisów adekwatnych do sytuacji strony, zgodnie z art. 107 §1 i § 3 Kpa powoduje konwalidację decyzji organu I instancji.
Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jej uchylenie jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając przy tym naruszenie prawa materialnego, art. 90 w zw. z art. 80 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej poprzez uznanie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia finansowego za sprawowanie opieki nad małoletnią S. W. w okresie, w którym małoletnia została umieszczona na czas trwania postępowania, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w B., V Wydział Rodzinny i Nieletnich, z dnia [...].06.2015 r.
W odpowiedzi na skargę organ uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie w granicach tak określonej kognicji, Sąd uznał, że odpowiada ono prawu. Taka sama ocena dotyczy decyzji organu pierwszej instancji. W szczególności, w ocenie Sądu, organy odwoławczy w sposób dostatecznie wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonał prawidłowych ustaleń, co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą dalszych rozważań.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowił art. 90 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Zgodnie z tym przepisem w przypadku osób lub małżonków, niespełniających warunków dotyczących rodzin zastępczych w zakresie niezbędnych szkoleń, którym sąd powierzył tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie art. 109 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r. poz. 2082 oraz z 2016 r. poz. 406), przepisy art. 80-82, 86 i 87 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy rodzinie zastępczej na każde umieszczone dziecko przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż kwota 1000 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej niezawodowej. W myśl art. 87 ust. 1 ww. ustawy świadczenie, o którym mowa w art. 80 ust. 1, przyznaje się od dnia faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej, przy czym w przypadku, gdy świadczenie, o którym mowa w art. 80 ust. 1 ww. ustawy, przysługuje rodzinie zastępczej za niepełny miesiąc kalendarzowy, świadczenie wypłaca się w wysokości proporcjonalnej do liczby dni pobytu dziecka w danym miesiącu kalendarzowym.
W przedmiotowej sprawie zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w B. V Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...].06.2015r., sygn. akt V [...] (na które powołuje się skarżąca w swym wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r.) dziecko - S. W. została umieszczona na czas trwania procesu u skarżącej. Rozstrzygnięcie to zapadło na podstawie art. 730 i 7561 Kodeksu postępowania cywilnego tj. celem realizacji procesowych przesłanek udzielenia zabezpieczenia w sprawach pieczy.
Zatem, jak wynika z powyższego, Sąd nie powierzył wnioskodawczyni tymczasowo funkcji rodziny zastępczej. Aby tak się stało musiałoby zapaść rozstrzygnięcie na podstawie art. 109 § 2 pkt 5 ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Tymczasem, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, do takiej sytuacji w niniejszej sprawie nie doszło, przy czym, co należy mieć na uwadze, sąd powszechny wydając orzeczenia w powyższych sprawach kieruje się odmiennymi przesłankami prawnymi (odpowiednio - art. 730ą § 2 kpc i art. 109 § 1 kr i o).
Podkreślenia wymaga, że wydane w sprawie postanowienie sądu w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia poprzez ustalenie na czas trwania postępowania miejsca pobytu małoletniej u skarżącej nie prowadzi w konsekwencji do ustanowienia rodziny zastępczej. Tym samym uznać należy, że brak jest podstaw do przyznania pomocy, o której mowa w art. 80 i art. 81 cyt. ustawy.
Na marginesie należy wskazać, że jak podały organy administracji, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...].01.2016r., sygn. akt V Nsm [...] dziecko - S. W. - została w trybie interwencyjnym umieszczona i nadal przebywa w B. Zespole Placówek Opiekuńczo-Wychowawczych przy ul. [...] w B..
Powyższe potwierdza prawidłowe rozstrzygnięcia organów, że brak jest podstawy prawnej umożliwiającego przyznanie skarżącej świadczeń pieniężnych na pokrycie kosztów utrzymania S. W. za okres sprawowania pieczy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło