II SA/Bd 730/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia [...] Sędziowie: Sędzia [...] Sędzia [...] Protokolant [...] po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu [...] listopada 2008r. przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] sprawy ze skargi P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2007 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. P. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [....] utrzymującą w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w zw. z art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) decyzję Wójta Gminy A. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący złożył do organu I instancji wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Do wniosku załączył zaświadczenie Sądu Rejonowego w A. o ustanowieniu go opiekunem całkowicie ubezwłasnowolnionego R. T. urodzonego [...] Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia skarżącemu jako ustanowionemu opiekunowi prawnemu brata. Organ w uzasadnieniu powołał się na treść art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych i stwierdził, że skarżący nie spełnia przesłanki podmiotowej do przyznania świadczenia, gdyż nie jest rodzicem niepełnosprawnego dziecka oraz nie jest jego opiekunem faktycznym w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżący nie może przysposobić również niepełnosprawnego brata w świetle art. 114 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ponieważ przysposobić można jedynie osobę małoletnią. Skarżący natomiast jest opiekunem prawnym 24 letniego brata. W skardze do Sądu skarżący zarzucił niekonstytucyjność przepisom ustawy o świadczeniach rodzinnych, które w gorszej sytuacji stawiają opiekuna prawnego osoby niepełnosprawnej w stosunku do opiekuna faktycznego takiej osoby. Uważa, że należy sprawdzić, czy do ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zostały wprowadzone zmiany na skutek orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, które dawałyby prawo do zasiłku pielęgnacyjnego również opiekunom prawnym. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wraz z argumentacją zawartą w zaskarżonej decyzji. W toku postępowania sądowego Sąd ustalił, że WSA w Gdańsku oraz WSA w Łodzi wystąpiły z pytaniami prawnymi do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art. 193 Konstytucji RP, czy art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm. ) jest zgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim nie przyznaje prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko pełnoletnim członkiem rodziny legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wobec którego osobę tę obciąża obowiązek alimentacyjny. Na tej podstawie Sąd zawiesił postępowanie postanowieniem z dnia 27 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 63/08. Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt P 27/07 (Dz. U. Nr 138, poz. 872 ) orzekł, że art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) w zakresie w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. W tych okolicznościach sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 12 września 2008 r. podjął zawieszone postępowanie. Prokurator Prokuratury Okręgowej w B., który zgłosił udział w sprawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem w będącej przedmiotem zaskarżenia sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji sąd uwzględnił treść przywołanego powyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzającego niezgodność z przepisami Konstytucji RP przepisu stanowiącego prawną podstawę zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim wykluczył on możliwość uzyskania przez skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania. Art. 145 a §1 k.p.a. stanowi zaś, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Ponieważ stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to należy przyjąć zasadę, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału. Skoro zatem podstawą do wydania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie był między innymi przepis, którego niekonstytucyjność w części istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, to uznać należało, że zachodzą podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie i zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W wyniku uwzględnienia skargi sprawa będzie przez organ administracji ponownie rozpoznana. Przy tym ponownym rozpoznaniu organ administracji uwzględni stan prawny ukształtowany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, czyli przyjmie, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych umożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zdolnej do pracy, lecz niezatrudnionej z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny wobec którego obciąża ją obowiązek alimentacyjny.