II SA/Bd 737/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia członków wspólnoty R. C. i B. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] września 2016 r. w sprawie ze skargi W. I. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości postanawia 1. odrzucić zażalenie, 1. zwrócić solidarnie ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz wnoszących zażalenie kwotę [...]([...]) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od zażalenia. Postanowieniem z dnia 8 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy umorzył postępowanie w sprawie ze skargi W. I. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Pismem z dnia [...] października 2016 r. zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. C. (członek zarządu W. I.) oraz B. M. niebędący członkiem zarządu skarżącej Wspólnoty. Żalący wnieśli o zmianę postanowienia poprzez uznanie cofnięcia skargi za niedopuszczalne bądź o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz uznanie członków wspólnoty R. C. i B. M. za strony niniejszego postępowania. Zdaniem żalących cofnięcie skargi przez zarząd Wspólnoty rażąco narusza interesy członków Wspólnoty, wykracza poza zakres czynności zwykłego zarządu, jak również decyzja zarządu o cofnięciu skargi jest sprzeczna z podjętą przez Wspólnotę uchwałą dotyczącego przedmiotowego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Zażalenie jest środkiem odwoławczym przysługującym od postanowień, w przypadkach określonych w ustawie (art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej: p.p.s.a. Zażalenie mogą wnieść tylko określone podmioty, to jest strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Rzecznik Praw Dziecka (art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do treści art. 12 p.p.s.a., ilekroć w ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Katalog uczestników postępowania wskazuje z kolei art. 33 § 1 p.p.s.a. Osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że stronami niniejszego postępowania jest skarżąca W. I. oraz organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Instytucja wspólnoty mieszkaniowej została wprowadzona do polskiego systemu prawnego w art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. 2000, Nr 80, poz. 903 ze zm.). Ustawodawca formułując wskazany przepis stwierdził, że ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości tworzy wspólnotę mieszkaniową. Konkretna wspólnota powstaje więc ex lege (z mocy prawa), z chwilą ustanowienia pierwszej własności lokalu w danej nieruchomości. O pozycji prawnej wspólnoty mieszkaniowej przesądził Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z dnia 21 grudnia 2007 r. (sygn.. akt III CZP 65/07, OSNC 2008/7-8/69, Prok. I Pr.-wkł. 2008/12/47, Biul.SN 2007/12/9, M.Prawn. 2008/15/813), stwierdzając że: "Wspólnota mieszkaniowa, działając w ramach przyznanej jej zdolności prawnej może nabywać prawa i obowiązki do własnego majątku" i nadał jej moc zasady prawnej. Oznacza to, że wspólnota mieszkaniowa jest jednostką organizacyjną wyposażoną w zdolność prawną, a zatem, w myśl art. 331 Kodeksu cywilnego, jest osobą ustawową, do której znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy o osobach prawnych. Zatem Wspólnota mieszkaniowa stanowi jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Gdy zarząd jest kilkuosobowy, oświadczenia woli za wspólnotę mieszkaniową składają przynajmniej dwaj jego członkowie (art. 21 ust. 2 ustawy o własności lokali). W przedmiotowej sprawie organem reprezentującym Wspólnotę przed Sądem jest Zarząd tej Wspólnoty. Uchwałą z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] ogół właścicieli powołał czteroosobowy Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej na dwu-letnią kadencję w osobach R. C., M. S., I. S., A. B.. W związku z powyższym, mając na względzie przytoczoną wyżej treść art. 21 ustawy o własności lokali, stwierdzić należy, że aby można było mówić o skutecznej reprezentacji Wspólnoty oświadczenie woli za wspólnotę mieszkaniową muszą złożyć przynajmniej dwaj członkowie Zarządu Wspólnoty. Tymczasem wniesione zażalenie zostało podpisane przez R. C. (członka zarządu W. I.) oraz B. M., który nie jest członkiem zarządu skarżącej Wspólnoty. Tym samym nie został spełniony warunek określony w art. 21 ust. 2 ustawy o własności lokali, a zatem nie mieli oni legitymacji prawnej do występowania w imieniu skarżącej Wspólnoty. Natomiast, jeśli chodzi o kwestię reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową - w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że w postępowaniu administracyjnym do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową - co do zasady legitymację ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni członkowie tej wspólnoty. Wynika to z art. 6 ustawy o własności lokali. Co prawda nie wyklucza to automatycznie udziału w tym postępowaniu poszczególnych członków wspólnoty samodzielnie, ale jak podkreślano to również wielokrotnie w orzecznictwie, jest to sytuacja wyjątkowa i uzależniona od wykazania przede wszystkim swojego własnego, indywidualnego interesu prawnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2047/10; z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 583/12). W sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej interes właściciela lokalu, jako członka wspólnoty mieszkaniowej jest chroniony przez wspólnotę mieszkaniową, działającą poprzez zarząd lub zarządcę ustanowionego w trybie art. 18 ust. 1 lub art. 18 ust. 3 ustawy o własności lokali. Z art. 6 i art. 21 ustawy o własności lokali wynika ponadto, że rozstrzygnięcia administracyjne załatwiające sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej, odnoszą się do praw i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej. Dotyczy to także spraw prowadzonych w oparciu o Prawo budowlane. W sprawach dotyczących natomiast wyodrębnionych lokali konieczne jest wykazanie interesu prawnego poszczególnych właścicieli. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2015 r. II OSK 2772/13 i z dnia 3 marca 2016 r. II OSK 1682/14, dostępne na stronie internetowej https://otrzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest wykluczony udział w postępowaniu administracyjnym obok zarządu wspólnoty także właścicieli poszczególnych lokali, jednak pod warunkiem, że wykażą własny zindywidualizowany interes prawny. Właściciel lokalu może, więc legitymować się przymiotem strony w rozumieniu art.28 ust.2, jeżeli wykaże, że jego lokal znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, co wiąże się z ustaleniem konkretnego przepisu, który ma wpływ na korzystanie z jego lokalu. Każdy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość może mieć swój własny interes prawny podlegający ochronie nie tylko w oparciu o przepisy prawa cywilnego (art.140 k.c), ale także na podstawie materialnoprawnych regulacji z zakresu prawa administracyjnego. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lutego 2016 r, https://otrzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też poszczególni właściciele lokali mogą zostać uznani za strony postępowania niezależnie od zarządu wspólnoty mieszkaniowej, gdy zostanie wykazane, że planowana inwestycja ingerować będzie w wykonywane przez nich prawo własności do lokalu, a w szczególności, że przedmiot ich własności (konkretny lokal mieszkalny) znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. W niniejszej sprawie, żalący się - domagając się uznania ich za strony postępowania - nie wykazali okoliczności uzasadniających przyznanie mu przymiotu strony w postępowaniu w niniejszej sprawie. Źródłem tego interesu nie może być sam sprzeciw wobec działań obecnego Zarządu Wspólnoty. Z powyżej wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.