II SA/Bd 739/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] [...] w T. na decyzję Inne z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie opłaty zmiennej za usługi wodne 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Inne na rzecz [...] [...] w T. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Bd 739/19 UZASADNIENIE Informacją z dnia [...] 2019 r. nr [...] Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] (przedsiębiorstwo określane dalej w skrócie jako "PGWWP w [...]") ustaliło Rodzinnemu Ogrodowi Działkowemu [...] w oparciu o art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566 ze zm.; powoływanej dalej w skrócie jako "u.p.w.") opłatę zmienną za pobór wód powierzchniowych za II kwartał 2018 r. w wysokości [...] zł. W informacji zawarto pouczenie, że jeżeli podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty nie zgadza się z jej wysokością może w terminie 14 dni złożyć reklamację do Dyrektora Zarządu Zlewni PGWWP w [...]. Reklamacja, w której zakwestionowano wysokość ustalonej opłaty została wniesiona do Dyrektora Zarządu Zlewni PGWWP w [...] pismem z dnia [...] 2019 r., w którym jako osoba wnosząca reklamację wskazano Prezesa ROD [...] Na skutek nieuznania wniesionej reklamacji, Dyrektor Zarządu Zlewni PGWWP w [...] wydał w dniu [...] 2019 r. decyzję nr, [...] określając na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 1, art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2 u.p.w. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; powoływanej dalej w skrócie jako "k.p.a.") Rodzinnemu Ogrodowi Działkowemu [...]" opłatę zmienną za pobór wód powierzchniowych za II kwartał 2018 r. w wysokości [...] zł, to jest w takiej samej kwocie jaką podano w informacji. W decyzji zawarto pouczenie, że stosownie do art. 273 ust. 8 u.p.w. od wydanego przez Dyrektora Zarządu Zlewni PGWWP w [...] rozstrzygnięcia służy skarga do sądu administracyjnego. Powyższa decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni PGWWP w [...] zaskarżona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przez Polski Związek Działkowców - Rodzinny Ogród Działkowy [...]". Wnosząc o uchylenie wydanej decyzji strona skarżąca podniosła zarzuty błędnej wykładni i zastosowania: 1.przepisów postępowania, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu w sposób należyty istotnych dla sprawy okoliczności i w konsekwencji zaniechanie ustalenia, że PZD ROD [...]" korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania opłaty stałej i zmiennej za usługi wodne, ewentualnie w jakim zakresie i w konsekwencji zastosowanie w celu ustalenia opłaty zmiennej stawki na podstawie art. 274 pkt 2 lit. zj) u.p.w., zamiast art. 274 pkt 3 lit. b i c u.p.w. 2.prawa materialnego, a w szczególności: art. 270 ust 2 u.p.w. przez błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie zwolnienia ustawowego od opłaty za usługi wodne, art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług przez bezzasadne zastosowanie, względnie błędną wykładnię, art. 4 ustawy z dnia 13 grudnia 2014r. o rodzinnych ogrodach działkowych (dalej jako "u.r.o.d."), przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, art. 5 u.r.o.d.w zw. z art. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 5, art. 3 ust. 1 pkt 1), art. 4 pkt 6), art. 15 ust. 1, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, poprzez ich niezastosowanie, pomimo że przedmiotowe przepisy uzasadniają wniosek, iż pobór wód na potrzeby nawadniania gruntów i upraw na działkach w ROD mieści się w zakresie pojęcia "pobór wód na cele rolnicze". - art. 274 pkt 2 lit. zj) u.p.w. przez bezzasadne zastosowanie, * art. 274 pkt 3 lit. b i c u.p.w. w zw. z § 5 ust. 1 pkt 39 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne poprzez niezastosowanie i w konsekwencji ustalenie stawek opłaty zmiennej za pobór wód powierzchniowych, pomimo że pobór wód powierzchniowych na cele rolnicze nie jest obciążony obowiązkiem uiszczania opłaty w 271 ust.l pkt 2 u.p.w. przez bezzasadne zastosowanie, -§ 5 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia Rady Ministrów i dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne przez bezzasadne zastosowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że opłata ustalona w decyzji z dnia [...] 2019r. została naliczona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż narusza ona prawo w stopniu nakazującym stwierdzenie jej nieważności. W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości rzeczowej ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zakwestionowanego aktu. Należy w tym miejscu podkreślić, że z istoty kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny wynika, iż stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji administracyjnej czyni zbędną potrzebę dokonania merytorycznej oceny zarzutów podniesionych we wniesionej przez stronę skarżącą skardze. W przedmiotowej sprawie Sąd nie dokonywał zatem oceny zgodności z prawem nałożenia opłaty zmiennej na konkretny podmiot ani też tego czy opłata ta była określona w prawidłowej wysokości. Zgodnie z art. 14 ust. 2 u.p.w. do postępowań toczących się przed organami Wód Polskich stosuje się przepisy k.p.a. Przyjąć zatem należy, że ustalenie przez właściwy organ Wód Polskich oraz przekazanie podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne informacji w przedmiocie opłaty, o której mowa w art. 271 ust. 1 u.p.w. nie wszczyna postępowania administracyjnego. Do jego wszczęcia dochodzi dopiero z momentem złożenia reklamacji odpowiadającej warunkom z art. 273 ust. 1 u.p.w. oraz ogólnym warunkom podania określonym w k.p.a. Niewątpliwie zatem aby reklamacja mogła być merytorycznie rozpoznana, musi pochodzić od uprawnionego podmiotu i być przez ten podmiot podpisana (art. 63 § 2 i 3 k.p.a.). W przypadku podmiotu jakim jest stowarzyszenie oznacza to podpisanie reklamacji przez osoby, które na mocy przepisów powszechnie obowiązujących oraz wewnętrznych (statut i dalsze uchwały) uprawnione są do reprezentowania tej osoby prawnej w ściśle określony sposób. Zgodnie z art. 273a u.p.w. w zainicjowanym w ten sposób postępowaniu administracyjnym nie stosuje się art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 k.p.a. Na mocy wskazanego przepisu szczególnego organ nie ma zatem obowiązku zawiadomienia strony, że wniesiona reklamacja wszczęła postępowanie administracyjne, które w przypadku nieuwzględnienia zawartego w reklamacji żądania strony będzie zakończone wydaniem decyzji podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy uznać należy, że wniesiona reklamacja nie mogła zainicjować postępowania administracyjnego. Brak podpisów na reklamacji pochodzących od osób uprawnionych na podstawie §73 ust.1 statutu do reprezentowania ROD, przy równoczesnym braku podpisu osoby przez nich umocowanej powoduje brak uniemożliwiający wywołanie skutku prawnego wniesionej reklamacji. Konsekwentnie, taki brak formalny powoduje, że nie można uznać czynności strony za skutecznie wniesioną reklamację. Tak więc organ odwoławczy uznał za reklamację pismo niepodpisane przez osobę wnoszącą to pismo, co oznacza, że organ ten bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego. W przedmiotowej sprawie wniesiona reklamacja nie mogła bowiem zainicjować postępowania administracyjnego. W związku z tym decyzja organu odwoławczego jest dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Jak to już wyżej wspomniano, powyższe uchybienie organu odwoławczego uniemożliwia Sądowi odniesienie się co do meritum sprawy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z 209 p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ, mając na względzie uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu wyroku, podejmie czynności zmierzające do wyeliminowania wskazanych uchybień. Odnotować bowiem należy, że organ ten nie wezwał strony do uzupełnienia braków podania, do czego był obowiązany na mocy art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 u.p.w.