II SA/Bd 749/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta B., działając na podstawie art.140 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) orzekł o cofnięciu R. R. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. A, B (Nr [...]) wydanego dnia [...] przez Prezydenta Miasta w B., nadając tej decyzji na podstawie art.108 § 1 K.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wskazał, że Komendant Wojewódzki Policji w B. wniósł o sprawdzenie kwalifikacji R. R. do kierowania pojazdami z powodu przekroczenia 24 punktów karnych za naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, z którym to wnioskiem zainteresowany zapoznał się w dniu [...] odbierając decyzję przywracającą cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami. W związku z tym, że strona nie wniosła zastrzeżeń do zasadności w/w wniosku, organ na podstawie art. 114 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym wydał skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wyznaczając termin przystąpienia do egzaminu do [...].Pomimo pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych, decyzji tej nie zaskarżono, lecz po upływie wyznaczonego terminu do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami ustalono w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w B., że nie tylko R. R. nie poddał się egzaminowi, ale nawet nie zapisał się na niego w jakimkolwiek terminie. Na tę okoliczność sporządzono notatkę służbową. Wobec potwierdzenia, że nie został spełniony obowiązek określony w skierowaniu, zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a w dniu [...] Prezydent Miasta B. wydał decyzję [...] cofającą uprawnienia do kierowania pojazdami kat. AB. Rozstrzygnięcie to jednak zostało uchylone na skutek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, bowiem w dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydało decyzję nr [...], w której uznało zasadność zarzutu dotyczącego terminu przystąpienia do egzaminu co mogło uniemożliwić wypełnienie ciążącego obowiązku. Po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy organ I instancji stwierdził, że wydając skierowanie uwzględnił lokalne moce przerobowe [...] Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego i wyznaczył dłuższy bo półtoramiesięczny termin do poddania się egzaminowi (przedtem wyznaczane były terminy miesięczne), co dawało obiektywną możliwość spełnienia nałożonego obowiązku, co jednakowoż potwierdza pismo Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w B. znak: [...] z dnia [...], w którym stwierdzono, że zapisanie się na egzamin na początku października tj. niezwłocznie po otrzymaniu skierowania, dawało gwarancję dopełnienia terminu określonego w skierowaniu. Ponadto stwierdzono, że z notatki sporządzonej w dniu 16 listopada 2007 r. jak i pisma WORD jednoznacznie wynika, iż od [...], tj. wydania skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do dnia wydania niniejszej decyzji, zainteresowany nie zapisał się na żaden termin egzaminu, a przedłożona kopia wpłaty potwierdza jedynie wniesienie w dniu [...] należności za egzamin i nie może być traktowana jako próba zapisania się na egzamin, gdyż Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w B. nie mógł dokonać tej czynności bez okazania skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, które nastąpiło w dniu [...] W odwołaniu od powyższej decyzji zainteresowany podniósł, iż w jego ocenie zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa, albowiem organ I instancji przed jej wydaniem nie podjął niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak też nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, czym naruszył art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., a w szczególności nie poczynił żadnych ustaleń co do przyczyn nie zapisania się przez niego na egzamin kontrolny w okresie od dnia [...] do dnia wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, tj. do dnia [...] Zdaniem odwołującego organ I instancji przyjął założenie, iż było to wyłącznie efektem jego złej woli, nie oceniając należycie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie. Przyznał też, że w dniu [...] doręczono mu skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami mechanicznymi, w związku z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] o sprawdzenie tychże kwalifikacji. W przekonaniu odwołującego organ I instancji całkowicie pominął w swoich ustaleniach fakt, iż następnie, w dniu [...] otrzymał pocztą decyzję Prezydenta Miasta B. z tego samego dnia, znak: [...], przywracającą mu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi. W związku z powyższym zainteresowany uznał, iż kwestia przystąpienia do egzaminu sprawdzającego stała się bezprzedmiotowa, skoro uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi zostały mu przywrócone i oczekiwał na wydanie mu dokumentu prawa jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego twierdzenia zainteresowanego, iż wyznaczony w skierowaniu termin był zbyt krótki aby go dopełnić nie zostały potwierdzone przez WORD w B. w piśmie z dnia [...]., jak również przeprowadzona przez organ I instancji analiza zdawalności innych skierowanych w tym okresie czasu, która wykazała, że wyznaczony półtoramiesięczny termin do poddania się egzaminowi był realny do spełnienia, gdyż osoby te dopełniły ciążącego na nich obowiązku i są po egzaminie. Zauważono również, że R. R. nie zgłaszał w organie I instancji, że z przyczyn od niego niezależnych nie może dochować określonego terminu. Odnosząc się zaś do podnoszonego zarzutu, iż w dniu [...] istniały w obrocie prawnym dwie sprzeczne decyzje co spowodowało dezorientację odwołującego, organ podniósł, iż kwestia ta była już wyjaśniana w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], kiedy wyjaśniono, iż decyzja Prezydenta Miasta B. z tego samego dnia, znak: [...], przywracająca uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, po ich wcześniejszym cofnięciu, nie ma nic wspólnego z przedmiotem obecnego postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy R. R. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego, zarzucając wydanie jej z naruszeniem przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b), art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz § 5 ust. 1 pkt 3 i § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.), a także art. 7 i 77 K.p.a. Skarżący podniósł, że w jego ocenie zaskarżona decyzja narusza prawo, wobec czego powinna zostać uchylona, bowiem cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o ruchu drogowym, bowiem w dniu złożenia wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji liczba posiadanych przez niego punktów nie przekraczała 24 punktów karnych. Jego zdaniem organ II instancji niesłusznie uznał, iż prawomocne orzeczenie sądu, zapadłe po upływie roku "rozliczeniowego", może decydować o ilości punktów przyznanych w dniu naruszenia przepisów ruchu drogowego uzasadniającego przyznanie tych punktów. Skarżący zwrócił uwagę, że podstawą skierowania do sprawdzenia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi z dnia [...] było uzyskanie łącznie 35 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, z czego 26 punktów dotyczyło wykroczenia z dnia 20 czerwca 2005 r., za co został ukarany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...]. W związku z tym, w jego przekonaniu, stosownie do przepisu art. 130 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jak też § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, wpis tymczasowy 26 punktów za w/w wykroczenie powinien zostać wykreślony z dniem 21 czerwca 2006 r. bowiem w tym okresie nie dopuścił się naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punkty, ponieważ po dniu 21 czerwca 2006 r. w mojej ewidencji widniało jedynie 9 punktów karnych, co nie uzasadniało skierowania w dniu [...] przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. na sprawdzenie moich kwalifikacji do kierowania pojazdami mechanicznymi, a konsekwencji nie uzasadniało cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymując dotychczasową argumentację, przywołał szczegółowe, merytoryczne uzasadnienie, które zostało już zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie podkreślić należy, iż postępowanie w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na podstawie art.140 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym w następstwie uprzedniego skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Zatem przedmiot niniejszego postępowania ograniczony jest do tego drugiego etapu, będącego konsekwencją postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i tylko w tym zakresie rozpatrzeniu podlegać mogą wszelkie podnoszone przez stronę zarzuty, pozostałe zaś uznać należy jako bezskuteczne. Skoro bowiem ustawodawca dokonał rozdzielenia dwóch postępowań, tj. skierowania na badania oraz cofnięcia uprawnienia, to zarówno organy administracyjne, jak i sąd administracyjny, nie są uprawnione do uchylenia tego rozgraniczenia. Zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4lit. a) ustawy - Prawo o ruchu drogowym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie nie poddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b cyt. ustawy, który nakłada obowiązek kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji na osobę posiadającą uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowaną decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy. Natomiast stosownie do unormowania zawartego w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Zgodnie zaś ze wskazanym art. 130 ust. 1 - "Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji." Jak wynika z powyższego - jedyną przesłanką wydania decyzji kierującej na badanie psychologiczne na podstawie ww. art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b) jest stwierdzenie, iż kierujący pojazdem silnikowym przekroczył liczbę 24 punktów odnotowanych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, iż skarżący we wspomnianej ewidencji przekroczył liczbę 24 punktów karnych. Ponadto zwrócić należy uwagę, że Komendant Wojewódzki Policji w B. wniósł o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami z powodu przekroczenia 24 punktów karnych za naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, z którym to wnioskiem zainteresowany zapoznał się w dniu [...] odbierając decyzję przywracającą cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami. W związku z tym, że strona nie wniosła zastrzeżeń do zasadności w/w wniosku, organ na podstawie art. 114 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym wydał w dniu [...] skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wyznaczając termin przystąpienia do egzaminu do 16 listopada 2007 r. Pomimo pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych, decyzji tej nie zaskarżono, lecz po upływie wyznaczonego terminu do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami ustalono w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w B., że nie tylko R. R. nie poddał się egzaminowi, ale nawet nie zapisał się na niego w jakimkolwiek terminie. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest więc okoliczność, iż zainteresowany nie zapisał się na żaden termin egzaminu, a przedłożona kopia wpłaty potwierdza jedynie wniesienie w dniu 17 sierpnia 2007 r. należności za egzamin i nie może być traktowana jako próba zapisania się na egzamin, gdyż Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w B. nie mógł dokonać tej czynności bez okazania skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, które nastąpiło w dniu [...]. Przedstawione okoliczności potwierdzają niezbicie wypełnienie dyspozycji normy prawnej wynikającej z treścią przepisu art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym wobec nie poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, co na podstawie cyt. przepisu stanowiło wystarczającą podstawę do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami i nie mają tutaj znaczenia kwestie związane z błędnym przekonaniem o braku obowiązku czy też brakiem zawinienia w jego niewykonaniu. Strona co prawda kwestionuje zasadność poddania jej kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, lecz na obecnym etapie kontrola taka jest spóźniona. Decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji była ostateczna i skarżący temu sprawdzeniu nie poddał się, co w konsekwencji nakazywało cofnąć stronie prawo do kierowania pojazdami silnikowymi w ruchu drogowym. Punktem wyjścia dla postępowania poprzedzającego cofnięcie uprawnienia w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) Prawo o ruchu drogowym było bowiem ustalenie faktyczne, że strona nie poddała się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, na które została skierowana decyzją ostateczną i nie wycofaną z obrotu prawnego. Ten fakt jest konieczną, ale - zarazem wystarczającą - przesłanką cofnięcia uprawnienia na mocy art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy - Prawo o ruchu drogowym, co jest przedmiotem kontroli w tym postępowaniu. Odrębną kwestią jest natomiast, czy wpisanie punktów do ewidencji nastąpiło w sposób prawidłowy. Czynności dotyczące prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (wpis, skreślenie) to tzw. czynności materialno - techniczne. Także takie czynności organu administracji podlegają kontroli sądowej. Strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji może zwrócić się o podjęcie określonego aktu i czynności do organu właściwego (Komendanta Wojewódzkiego - por. § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego), a w razie jego milczenia skorzystać ze skargi w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.; por. wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1087/05, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 275433). Ponadto zdaniem Sądu organy orzekające w przedmiotowej sprawie nie miały powodów, aby wskutek argumentacji skarżącego podjąć wątpliwości, czy rzeczywiście wpis w ewidencji został dokonany zgodnie z prawem. Słusznie bowiem zarówno organ I jak i II instancji uznał za błędne mniemanie skarżącego, iż ukaranie za popełnione przez niego wykroczenie na drodze sądowej tj. przed sądem grodzkim, eliminuje możliwość odnotowania punków w ewidencji. Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. "wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, jeżeli naruszenia zostaną stwierdzone prawomocnymi wyrokami sądów, postanowieniami sądu o warunkowym umorzeniu postępowania albo nakazami lub mandatami karnymi." Tak więc wyrok sądu, stwierdzający popełnienie wykroczenia nie znosi obowiązku odnotowania punktów w ewidencji, ale wręcz przeciwnie - jest podstawą dokonania wpisu w ewidencji. Ponadto podkreślić należy, że prawomocne orzeczenie sądu zapadłe po upływie roku "rozliczeniowego" nie może decydować o ilości punktów przyznanych w dniu naruszenia przepisów ruchu drogowego uzasadniającego przyznanie tych punktów. Zgodnie bowiem z § 4 ust. 2 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20.12.2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, przed wydaniem prawomocnego wyroku sądu dopuszcza się dokonanie wpisu tymczasowego do ewidencji przed wydaniem rozstrzygnięcia, jeżeli skierowano wniosek o ukaranie do sądu. Wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym po stwierdzeniu naruszenia odpowiednim rozstrzygnięciem sądu. Z powołanych wyżej przepisów wyraźnie wynika, że nie jest koniecznym, aby sąd w swoim orzeczeniu decydował o naliczeniu punktów karnych, a wystarcza jedynie samo stwierdzenie naruszenia przepisów ruchu drogowego. Z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym ze skutkami takimi, jak w chwili popełnienia wykroczenia. Ilość punktów w ewidencji nie zależy zatem od daty uprawomocnienia orzeczenia sądu, lecz od daty zdarzenia (naruszenia przepisów ruchu drogowego). Przepis § 5 powołanego wyżej rozporządzenia nie zezwala więc na wykreślenie z ewidencji wpisu tymczasowego po upływie roku od momentu naruszenia przepisów, jeżeli kierowca dopuścił się naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punkty. Utrzymanie więc w mocy decyzji organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. było zgodne z prawem. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny postępowania organu I instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - skargę oddalił.