II SA/Bd 751/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Lilianny C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę Na oryginale właściwe podpisy Decyzją Prezydenta Miasta B. z [...] 2004 r. nr [...] orzeczono o uznaniu Lilianny C. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od [...] 2003 r. w wysokości 498,20 zł miesięcznie. Zgodnie z decyzją z [...] 2004 r. nr [...] utrata nabytego prawa nastąpiła [...] 2003 r. W odwołaniu od decyzji z [...] 2004 r. skarżąca zakwestionowała wysokość przyznanego świadczenia przez pominięcie odsetek w kwocie 149,48 zł wyliczonych od [...] 2004 r. tj. przedstawienia organowi wyroku Sądu Okręgowego w B. z [...] 2003 r. sygn. akt [...] przyznającego świadczenie rentowe za okres od [...] 2002 r. do [...] 2003 r. Zdaniem skarżącej świadczenie mogło być wypłacone już [...] 2004 r. Drugi zarzut dotyczył pomniejszenia zasiłku z niewiadomej przez skarżącą podstawy. Jeżeli już stwierdzono konieczność pomniejszenia wypłaconej kwoty, to należało to uczynić od sumy wartości przyznanego świadczenia i odsetek. Decyzją Wojewody [...] z [...] 2004 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Ustosunkowując się zgłoszonych zarzutów wskazano, że zasiłek podlega opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych i wypłata przyznanego świadczenia została pomniejszona o zaliczkę na ten podatek, natomiast w sprawie odsetek winien wypowiedzieć się Prezydent Miasta B. jako organ I instancji. Odnosząc się do zarzutu opóźnienia wydania decyzji pomniejszającej prawo, organ podniósł, że decyzja została wydana niezwłocznie po otrzymaniu akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy tj. 25 czerwca 2004 r., a akta zostały zwrócone 24.06.2004 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca powieliła zarzuty zawarte w odwołaniu i wniosła o uznanie skargi za zasadną powołując się dodatkowo na zasady współżycia społecznego, zdrowego rozsądku i logiki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podkreślając, że organ I instancji wydał decyzję niezwłocznie po zwrocie akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, a przyznany zasiłek został pomniejszony o zaliczkę na podatek od osób fizycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wydana decyzja wprawdzie nie zawiera uzasadnienia w przedmiocie ustawowych odsetek od przyznanego zasiłku dla bezrobotnej, odsyłając skarżącą do Prezydenta Miasta B. w celu zajęcia stanowiska, to jednak ostatecznie odpowiada prawu. Problem prawny sprowadza się do rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia zasadności naliczania odsetek od chwili uzyskania przez organ danych umożliwiających ustalenie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca podniosła, że z dniem [...] 2004 r. tj. przedłożenia organowi wyroku Sądu Okręgowego w B. z [...] 2003 r. sygn. akt [...] przyznającego świadczenie rentowe za okres od[...] 2002 r. - [...] 2003 r. spełniła przesłanki wymagane do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych określone w art. 71 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z 2004 r.). W tej sytuacji należą się jej ustawowe odsetki za okres od spełnienia warunków do uzyskania świadczenia. Stanowisko skarżącej jest błędne i nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa obecnie obowiązującego. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie przewiduje uprawnienia do żądania ustawowych odsetek za opóźnienie ani od chwili uzyskania prawa do zasiłku ani wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie takiego prawa. Zasiłek dla bezrobotnych przyznawany jest w drodze decyzji administracyjnej, zatem nie ma on charakteru ogólnoprawnego w tej sprawie bez wyraźnej regulacji szczególnej w przepisach administracyjnych, w oparciu o które następuje ustalenie prawa i przyznanie świadczenia lub odwołaniu do przepisów kodeksu cywilnego odsetki nie przysługują. Niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązku wynikającego ze stosunku administracyjnego nie mieści się w kategoriach stosunku cywilnoprawnego nie staje się też zdarzeniem cywilnoprawnym nawet wtedy, gdy przedmiotem zobowiązania jest świadczenie pieniężne (por. uchwała //// 7 sędziów SN z 07.04.1993 r. III AZP 3/93 ONCP 1993 z 10, poz. 174. Prawo cywilne służy uregulowaniu stosunków majątkowych z tym jednak ograniczeniem, że działanie prawa cywilnego nie jest objęte dziedziną stosunków podlegających zakazowi działania władzy administracyjnej w sprawach wywodzących się ze stosunku administracyjnego. Charakter prawny, cywilny lub administracyjny nadaje stronom prawnym ustawa, na mocy której ten stosunek powstaje. Nie istnieje też ogólny obowiązek płacenia odsetek w każdym przypadku istnienia zobowiązania pieniężnego lub zobowiązania, w którym świadczenie uzyskiwało charakter pieniężny jako świadczenie zastępcze. Źródłem tego typu /////// musi być szczególny tytuł prawny. W stosunkach administracyjnych należą się odsetki, jeżeli konkretny przepis prawa tak stanowi lub odsyła w sprawach nieuregulowanych w ustawie do przepisów kodeksu cywilnego. Uwagi te odnoszą się też do innych kwestii, jak naruszenie zasad współżycia społecznego, na które powołała się skarżąca. Przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przewidują możliwość naliczania odsetek tylko w przypadkach, gdy powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionych osób nie dokonał wypłaty zasiłku w terminie (art. 72 ust. 12 ustawy). Pojęcie "wypłaty" nie może być utożsamiane z pojęciem nabycia prawa do zasiłku określonego w art. 71 ust. 1 cyt. ustawy. Obowiązek wypłaty powstaje po wydaniu decyzji administracyjnej, zatem w przypadku opóźnienia organu w wypłacie świadczenia uprawnionemu przysługiwałoby prawo do żądania odsetek. W poprzednio obowiązującym stanie prawnym zawarta była regulacja podobna do obecnej. W art. 24 ust. 8 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm. tekst jednolity - Dz. U. Nr 58, poz. 514 z 2003 r.) przyznano prawo do naliczania odsetek ustawowych, jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionych osób nie dokonał "wypłaty" m.in. zasiłku w terminie. Na tle brzmienia tego przepisu w wyroku II SA/Łd 979/97 z 11 maja 1999 r. Pr. Pracy 1999/11/41 wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że "przewidziane w art. 24 ust. 8 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.) prawo do ustawowych odsetek przysługuje z tytułu opóźnienia w wypłacie zasiłku dla bezrobotnych, a nie z tytułu opóźnienia w ustaleniu prawa do zasiłku". Prawidłowość dokonanej wykładni potwierdzają jeszcze wcześniejsze uregulowania tej kwestii. W nieobowiązującej ustawie z 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu (Dz. U. z 20.11.1991 r. Nr 106, poz. 457) w art. 21 ust. 9 przewidziano obowiązek wypłaty ustawowych odsetek uprawnionemu do zasiłku, jeżeli rejonowy urząd pracy od dnia złożenia przez uprawnionego wymaganych dokumentów - w terminach przewidzianych do przyznania lub wypłaty świadczeń - nie ustalił prawa do nich lub że nie dokonał wypłaty. Brzmienie tego przepisu wyraźnie wskazywało na różne terminy ///// roszczenia o zapłatę odsetek. Obecna regulacja ogranicza prawo do żądania odsetek od opóźnienia "wypłaty" świadczenia, stąd jak zaznaczono powyżej nie ma żadnych podstaw do utożsamiania pojęcia "wypłaty" z pojęciem "ustalenia", czy "przyznania" prawa do zasiłku. Oceniając zarzut pomniejszenia wypłaty zasiłku o należności w postaci zaliczki na podatek dochodowy należy wskazać, że znajduje on oparcie w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 26 lipca 1991 r. (tekst jednolity Dz. U. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), z których nie wynika, by przyznanie świadczenia podlegało wyłączeniu. Z tych względów skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak wyżej.