II SA/Bd 76/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.D. i K.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I.D. i K.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanowił: oddalić wniosek. W dniu 28 maja 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) I.D. i K.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżące prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Dochód miesięczny gospodarstwa stanowią świadczenia emerytalne które łącznie wynoszą [...] zł netto. Są współwłaścicielami domu o powierzchni [...] m2. Oświadczyły, że nie posiadają oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Wnioskodawczynie podały, że powyższy dochód przeznaczają na bieżące utrzymanie oraz zakup leków. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W świetle przedstawionej przez zainteresowane sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazały one zasadności swojego wniosku. Z danych przedstawionych przez skarżące wynika, że miesięczny dochód gospodarstwa wynosi łącznie [...] zł netto, co w przeliczeniu na osobę stanowi [...] zł netto. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane, chociaż nie zostało przez nią wprost podane, wnioskodawczynie ograniczyły się bowiem tylko do stwierdzenia, że ponoszą duże wydatki na leczenie ([...] zł). Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 463/04 (niepubl.) podmiot dysponujący wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie spełnia przesłanek udzielenia mu prawa pomocy zawartych w art. 246 § 2 p.p.s.a. Skarżące jak podano wyżej posiadają stały miesięczny dochód zaś wpis sądowy został ustalony od przedmiotowej sprawy w wysokości 100 zł solidarnie. Zestawiając ze sobą kwotę dochodu gospodarstwa oraz wpisu należy uznać, iż jednorazowe uiszczenie tej należności nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny. Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.