II SA/Bd 763/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania błędu w decyzji ustalającej prawo do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego postanowił: 1. oddalić wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika, 2. umorzyć postępowanie z wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 3. odmówić przedłużenia terminu w związku z wnioskiem skarżącej na podstawie przepisu art. 84 oraz art. 167a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718). I W dniu [...] marca 2017 r. (uzupełniony [...] kwietnia 2017 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Mają na utrzymanie dwoje dzieci – lat 5. Utrzymują się z wynagrodzenia ze stosunku pracy w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadają działkę budowlaną o powierzchni [...] m2. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Podała również, że na zobowiązania i stałe wydatki przeznacza ok. [...] zł miesięcznie (m.in. czynsz, media, leki, ubiór). Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że na dzień [...] kwietnia 2017 r. znajdowała się na nim kwota [...]zł. Z wyciągu tego wynika również, że rodzina skarżącej oprócz wyżej wymienionego dochodu uzyskuje świadczenie wychowawcze na łączną kwotę [...]zł miesięcznie oraz zasiłek rodzinny. Wnioskodawczyni nadmieniła przy tym, że na wskazanym rachunku bankowym znajdują się oszczędności rodziców jej męża w kwocie [...]zł na tzw. ,,czarną godzinę". Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: II Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. III W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżąca skarży decyzję w przedmiocie sprostowania błędu w decyzji ustalającej prawo do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego. W przedmiotowej sprawie zastosowanie będzie miał przepis art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, ponieważ jego rozpoznanie w niniejszej sprawie stało się zbędne. IV Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Należy zauważyć, że skarżąca wraz z rodziną utrzymuje się z dochodu z tytułu stosunku pracy oraz świadczenia wychowawczego i zasiłku rodzinnego, co daje łącznie kwotę ponad [...] zł netto miesięcznie. Ponadto skarżąca posiada wraz z mężem działkę budowlaną. Poza tym z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że na dzień [...] kwietnia 2017 r. znajdowała się na nim kwota [...]zł. Przy czym bez znaczenia jest twierdzenie, że na wskazanym rachunku bankowym znajdują się oszczędności rodziców jej męża w kwocie [...]zł, ponieważ dysponentem tych środków jest jej mąż. Posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości wyklucza w zasadzie możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt FZ 454/04, niepubl.), a na pewno w zakresie całkowitym. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy zdobycie przez stronę środków na koszty postępowania w inny sposób jest rzeczywiście (obiektywnie) niemożliwe. To, że strona korzysta z majątku nieruchomego w sposób nieprzynoszący dochodu, nie zmienia faktu, że może on być wykorzystany jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi brakuje pieniędzy na koszty postępowania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2012 r., I OZ 826/12, LEX nr 1247208). Mając powyższe na uwadze nie sposób uznać wnioskującej o przyznanie prawa pomocy za osobę ubogą tym bardziej, że posiada na rachunku bankowym stosowne zasoby, co miesiąc uzyskuje stały dochód oraz jest współwłaścicielem nieruchomości. Nie może być również tak, że osoba radząca sobie z utrzymaniem i posiadająca określony kapitał finansowy pragnie przerzucić ciężar finansowania sprawy przed sądem na pozostałych obywateli często znajdujących się w dużo gorszej sytuacji finansowej niż wnioskodawca. V Wniosek o przedłużenie terminu w celu złożenia brakujących dokumentów, rozpatrzono negatywnie ze względu na to, że w ocenie orzekającego przedłożone dokumenty uznano za wystarczające dla rozpoznania przedmiotowego wniosku. VI W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.