II SA/Bd 771/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2021-11-03

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Jerzy Bortkiewicz, Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych, mimo braku spójnego uzasadnienia prawnego i faktycznego oraz nieodniesienia się do zarzutów strony?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, oceny dowodów, prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady dwuinstancyjności postępowania. Organ odwoławczy nie odniósł się do ustaleń organu I instancji ani do stanowiska skarżącej zawartego w odwołaniu, a jego uzasadnienie jest niespójne co do stosowanych przepisów prawnych i definicji nienależnie pobranego świadczenia. W związku z tym, decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych. Organ pierwszej instancji uznał świadczenia za nienależnie pobrane z uwagi na opiekę naprzemienną nad dziećmi, stwierdzoną wyrokiem sądu. Skarżąca w odwołaniu podniosła, że połowę świadczenia przekazywała ojcu dzieci i nie była świadoma obowiązku informowania organu o zmianach. Kolegium utrzymało decyzję w mocy, jednak jego uzasadnienie było niespójne co do stosowanych przepisów i definicji nienależnie pobranego świadczenia. Skarżąca wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych uchyla zaskarżoną decyzję 1. Decyzją z dnia [...] lutego 2021r. Prezydenta M. T. na podstawie art. 1 ust. 2 i 3, art. 2 pkt 5,13,14,16,20, art. 4, art. 5, art. 8, art. 25 ust. 2 pkt 1, art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2019r., tj. Dz. U. z 2018, poz. 2134) w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (tj. Dz. U. z 2019r. poz. 924) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm. – dalej "k.p.a.") orzekł, że kwota wypłacona M. K. (skarżąca) na rzecz dzieci A. K. i G. K. w okresie od [...] grudnia 2017r. do [...] września 2018r., w kwocie [...]zł miesięcznie była nienależnie pobranym świadczeniem i zobowiązał do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie należnymi do czasu całkowitej spłaty zadłużenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że na mocy decyzji z dnia [...] września 2017r. na wniosek skarżącej przyznano jej świadczenie wychowawcze na rzecz dwójki dzieci w okresie od [...] października 2017r. do [...] września 2018r., w kwocie po [...] zł miesięcznie gdyż spełnione były przesłanki ustawowe pozwalające na przyznanie świadczenia. Natomiast [...] września 2018r. do organu wpłynął wyrok Sądu Okręgowego Wydziału I Cywilnego w T., w którym zatwierdzono ugodę mediacyjną zawartą w dniu [...] czerwca 2017r., w treści której zadecydowano o opiece naprzemiennej nad dziećmi. Z uwagi na tą zmianę sytuacji rodzinnej organ stwierdził, że od [...] grudnia 2017r. do [...] września 2018r. skarżąca nie była uprawniona do pobierania świadczeń wychowawczych w pełnej wysokości, gdyż wyrok sądu regulujący wykonywanie władzy rodzicielskiej oraz kwestie zamieszkania dzieci uprawomocnił się [...] listopada 2017r. Odwołująca się pomimo pouczenia jej o warunkach przysługiwania świadczeń wychowawczych i obowiązku powiadomienia organu o zmianach mających wpływ na prawo do przyznanych świadczeń nie dopełniła tego obowiązku, co uzasadnia wydanie decyzji o uznaniu pobranych świadczeń za nienależenie pobrane i zobowiązaniu do zwrotu. 2. W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że w okresie od [...] grudnia 2017r. do [...] września 2018r. każdorazowo połowę świadczenia przekazywała ojcu dzieci. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji i umorzenie konieczności zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. 3. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2021r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ powołując się na art. 4 pkt 2 oraz art. 5 ust. 2a oraz art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tj. Dz. U. z 2019, poz. 2407) stwierdził, że skarżąca od dnia [...] listopada 2017r. czyli od dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego w Wydziału I Cywilnego w T. w którym zatwierdzono ugodę mediacyjną zawartą w dniu [...] czerwca 2017r. o sprawowaniu opieki naprzemiennej nad dziećmi nie spełnia warunków do pobierania świadczenia w pełnej wysokości na dzieci, w okresie od [...] grudnia 2017r. do [...] września 2018r., co w konsekwencji prowadzi do uznania świadczenia wypłaconego w tym okresie za nienależnie pobrane w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i zgodnie z art. 25 ust. 1 tej ustawy, osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Odnosząc się do podnoszonej przez stronę okoliczność przekazywania połowy kwoty świadczenia wychowawczego na konto ojca dzieci organ stwierdził, że w świetle przytoczonych unormowań powyższe pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. 4. W skardze do Sądu strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz umorzenie konieczności zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w okresie od [...] grudnia 2017r. do [...] września 2018r. każdorazowo połowę świadczenia przekazywała ojcu dzieci, co udowadniają załączone potwierdzenia wpłat. Strona wyjaśniła, że różnice w kwotach wynikają z faktu, iż comiesięczny przelew stanowił okazję do rozliczenia się z bieżących kosztów, takich jak wydatki szkolne, odzież, wizyty lekarskie, które zawsze były współdzielone przeze ze nią oraz ojca dziecka po połowie. Z tego powodu kwoty przelewów nie zawsze są równe kwocie świadczenia tj. [...] zł. Jednak data tych wpłat wskazuje na fakt, iż były one wykonywane bezpośrednio po otrzymaniu świadczenia. Na potwierdzenie swojej argumentacji skarżąca przedłożyła potwierdzenia przelewów oraz oświadczenie ojca dzieci. Końcowo skarżąca oświadczyła, że nie była świadoma oraz poinformowana o konieczności do informacji TCŚR po rozwodzie, także dlatego, iż pouczenie do świadczenia nie wskazuje wprost takiej okoliczności jak sytuacja rozwodu. Zapewniła, że wszystkie środki były uczciwie podzielone między obojgiem rodziców oraz w całości wykorzystywane na potrzeby naszych dzieci. 5. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 czerwca 2021r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. 7. Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta M. T. z dnia [...] lutego 2021r. w której orzeczono, że kwota wypłacona skarżącej na rzecz dzieci A. K. i G. K. w okresie od [...] grudnia 2017r. do [...] września 2018r., w kwocie [...]zł miesięcznie była nienależnie pobranym świadczeniem i zobowiązał do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie należnymi do czasu całkowitej spłaty zadłużenia. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i stosownie do treści art. 80 k.p.a. dopiero całokształt zebranego materiału dowodowego może stanowić podstawę oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Wykonanie wymogów wynikających z przywołanych przepisów jest konieczne dla prawidłowego ustalenia normy prawnej znajdującej zastosowanie w danej sprawie, a w konsekwencji, ustalenia sytuacji prawnej stron postępowania, zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Jednym z podstawowych warunków prawidłowego zastosowania normy prawnej jest ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i skonfrontowanie go ze stanem faktycznym opisanym w danej normie w celu ustalenia ich zgodności. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie winno zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, skonstruowanym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. i z zachowaniem zasady zawartej w art. 11 k.p.a. Powyższe zasady, na mocy art. 140 k.p.a. znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym. Postępowanie administracyjne jest bowiem postępowaniem dwuinstancyjnym, co oznacza, że każda sprawa będąca przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przed organem pierwszej instancji podlega, na skutek złożenia środka zaskarżenia, ponownemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu w pełnym zakresie przed organem drugiej instancji. Istotą postępowania odwoławczego jest zatem ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w środku odwoławczym. Wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencje do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej. 8. Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że decyzja organu odwoławczego narusza powyższe przepisy postępowania administracyjnego, albowiem organ odwoławczy nie odniósł się do ustaleń organu I instancji ani w zasadzie do stanowiska skarżącej zawartego w odwołaniu. Jak wynika z akt sprawy na mocy decyzji z dnia [...] września 2017r. na wniosek skarżącej przyznano jej świadczenie wychowawcze na rzecz dwójki dzieci w okresie od [...] października 2017r. do [...] września 2018r., w kwocie po [...] zł miesięcznie na dziecko. W dniu [...] września 2018r. do organu wpłynął wyrok Sądu Okręgowego Wydziału I Cywilnego w T., w którym zatwierdzono ugodę mediacyjną zawartą w dniu [...] czerwca 2017r., w treści której zadecydowano o opiece naprzemiennej nad dziećmi. Mając na uwadze powyższe ustalenia decyzją z dnia [...] lutego 2021r. Prezydent M. T. w oparciu m.in. o przepis 25 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia [...] lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w brzmieniu obowiązującym do [...] czerwca 2019r. w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw orzekł, że kwota wypłacona skarżącej na rzecz dwójki dzieci w okresie od [...] grudnia 2017r. do [...] września 2018r., w kwocie [...]zł miesięcznie była nienależnie pobranym świadczeniem i zobowiązał skarżącą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie należnymi do czasu całkowitej spłaty zadłużenia. Uzasadniając powyższą decyzję organ pierwszej instancji przywołał przepis art. 5 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci regulujący kwestię opieki naprzemiennej oraz wskazał, że nienależne pobrane świadczenie zgodnie z art. art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2019r. oznacza świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania. Zatem organ I instancji stwierdzając, że pobrane przez skarżącą świadczenie było nienależne oparł się na przepisie art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2019r. uznając, że skarżąca pobrała nienależnie świadczenia wychowawcze, a to z uwagi na pouczenie jej o utracie prawa do świadczenia wychowawczego w przypadku naprzemiennej opieki nad dziećmi, co w przedmiotowej sprawie uregulował wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia [...] listopada 2017r. zatwierdzający m.in. ugodę mediacyjną. Skarżąca w odwołaniu od powyżej decyzji wskazała m.in., że "nie byłam świadoma oraz poinformowana o konieczności do informacji TCŚR po rozwodzie, także dlatego, iż pouczenie do świadczenia nie wskazuje wprost takiej okoliczności jak sytuacja rozwodu. Utrzymując w mocy powyższą decyzję Prezydenta T. z dnia [...] lutego 2021r. Kolegium w podstawie prawnej powołało z kolei m.in. art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tj. Dz. U. z 2019, poz. 2407), a zatem w ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w wersji po nowelizacji. Dalej organ odwoławczy przywołał treść art. 4 pkt 2 i art. 5. ust. 2a ww. ustawy oraz wskazał, że na mocy wyroku Sądu Okręgowego Wydziału I Cywilnego w T., w którym zatwierdzono ugodę mediacyjną zawartą w dniu [...] czerwca 2017r. skarżąca sprawuje opiekę naprzemienną wraz z ojcem dzieci od dnia uprawomocnienia się wyroku tj. [...] listopada 2017r. i stwierdził, że tym samym skarżąca nie spełniała warunków do pobierania tego świadczenia w pełnej wysokości. W tym zakresie Kolegium wskazało cyt. "Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy, osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Przepis art. 25 ust. 2 pkt 1 - pkt 5 ustawy zawiera legalną definicję świadczenia nienależnie pobranego. Zdaniem organu I instancji, w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 6, zgodnie z którym, za nienależnie świadczenie wychowawcze uważa się świadczenie wychowawcze wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia. Biorąc pod uwagę ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny oraz powołane wyżej przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, należy stwierdzić, iż Pani M. K., która uzyskała Wyrok Sądu Okręgowego Wydziału I Cywilnego w T., w którym zatwierdzono ugodę mediacyjną zawartą w dniu [...].06.2017 r., w treści której zadecydowano o opiece naprzemiennej nad dziećmi, który uprawomocnił się w dniu [...].11.2017 r. nie była uprawniona do pobierania świadczenia wychowawczego w pełnej wysokości na dzieci, w okresie od [...].12.2017 do [...].09.2018, co w konsekwencji prowadzi do uznania świadczenia wypłaconego w tym okresie za nienależnie pobrane w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 5 cyt. ustawy i zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu." Odnosząc się do tak skonstruowanego uzasadnienia organu odwoławczego w pierwszej kolejności wskazać należy, że wbrew temu co wskazuje Kolegium organ pierwszej instancji stwierdzając, że świadczenia pobrane przez skarżącą były nienależne swoje rozstrzygnięcie oparł na przesłance o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci sprzed nowelizacji (po nowelizacji powyższy przepis został uchylony), a nie na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 6 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, który został dodany po nowelizacji. Z treści cytowanego uzasadnienia wynika również, że organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie pobrane świadczenia były nienależne w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 5 ustawy (nie wiadomo czy sprzed czy po nowelizacji), tymczasem w podstawie prawnej decyzji Kolegium wskazuje art. 25 ust. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w brzmieniu po nowelizacji. Podkreślenia wymaga, że powołany przez organ odwoławczy przepis art. 25 ust. 2 pkt 5 ustawy czy to sprzed czy po nowelizacji odnosi się do sytuacji gdzie świadczenie wychowawcze zostaje wypłacone osobie innej niż osoba "która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze (...)" - brzmienie sprzed nowelizacji, "której świadczenie zostało przyznane (...)" – brzmienie po nowelizacji. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie sposób wywieść na jakiej podstawie organ odwoławczy postawił tezę, że w przedmiotowej sprawie pobrane świadczenia były nienależne w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 5 skoro na mocy decyzji z dnia [...] września 2017r. skarżącej przyznano świadczenie wychowawcze na rzecz dwójki dzieci w okresie od [...] października 2017r. do [...] września 2018r., w kwocie po [...] zł miesięcznie. W kontekście powyższych uwag stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja zawiera wprawdzie sentencję formalnie skonstruowaną prawidłowo, ale brak w niej spójnego uzasadnienia. Tymczasem obligatoryjne części składowe decyzji wymienia art. 107 § 1 pkt 1-8 k.p.a. Stosownie do art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym według wymogów art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna bowiem pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa bowiem na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 lutego 2019 r. IV SA/Wr 525/18 LEX nr 2641614). Co więcej, uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie – jak w sprawie niniejszej - milczeniem niektóre twierdzenia strony lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy lub twierdzenia uważane przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. Bezwzględnym wymogiem jest, aby uzasadnienie decyzji korespondowało z treścią rozstrzygnięcia. W razie braku takiej wewnętrznej spójności istnieją podstawy do uznania, że decyzja jest wadliwa w stopniu niepozwalającym na poznanie jej rzeczywistej treści, czego konsekwencją jest konieczność jej usunięcia z obrotu prawnego. Mając wszystko to na uwadze, zaskarżoną decyzję należało uznać za co najmniej przedwczesną, a na pewno nienależycie umotywowaną. Brak jednoznacznego wskazania czy w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci sprzed czy po nowelizacji czy po nowelizacji, bark odniesienia się do zarzutu strony dotyczącego braku poinformowania organu o opiece naprzemiennej oraz brak ustosunkowania się do ustaleń organu I instancji powoduje, że niejasna jest sytuacja prawna strony co wiąże się z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. Charakter oraz liczba błędów, które zawiera uzasadnienie zaskarżonej decyzji, nie pozwalają uznać, że są one jedynie wynikiem niestarannej redakcji tekstu decyzji, lecz świadczy o tym, że w istocie organ odwoławczy nie dopełnił obowiązku ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, który to obowiązek stanowi rdzeń zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Mając na uwadze wskazane powyżej naruszenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło