II SA/Bd 8/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant: Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2007 r. sprawy ze skargi K. W. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie związku schorzenia ze służbą wojskową postanawia: odrzucić skargę. II SA/Bd 8/07 Uzasadnienie Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] 2006 r. działając na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595) ustaliła występowanie u st. szer. rez. K. W. w punkcie: 1/ zastarzałego zwichnięcia stawu barkowo – obojczykowego prawego, leczonego operacyjnie - do usunięcia popręgu Webera (§ 77 pkt 2 rozporządzenia) oraz 2/ przewlekłego zwykłego nieżytu gardła (§ 27 pkt 1 rozporządzenia). W związku z powyższym rozpoznaniem TWKL uznała wyżej wymienionego za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej na okres 12 miesięcy z kategorią zdrowia B. W punkcie 11 orzeczenia Komisja stwierdziła, że schorzenia określone w punktach 1 i 2 orzeczenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową. K. W. w odwołaniu zaskarżył orzeczenie nr [...] z dnia [...] 2006 r. w części stwierdzenia braku związku ze służbą wojskową schorzenia wymienionego w punkcie 1 rozpoznania. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] 2006 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie TWKL w K. Organ zwrócił uwagę, że odwołanie nie dotyczyło orzeczenia w części dotyczącej zdolności do służby wojskowej oraz przyznanej kategorii zdrowia. W pouczeniu orzeczenia RWKL w B. poinformowała K. W., że tylko od orzeczenia w zakresie zdolności do czynnej służby wojskowej i przyznanej kategorii przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast w części dotyczącej orzeczenia w zakresie związku schorzenia ze służbą nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Pomimo pouczenia RWKL w B., K. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na orzeczenie z dnia [...]2006 r.w zakresie związku schorzenia ze służbą. W uzasadnieniu skargi podniósł, że od dnia 5 lipca 2005 r. odbywał zasadniczą służbę wojskową . Po przybyciu do jednostki zgłosił fakt, iż 3 lipca 2005 r. uległ wypadkowi i potrzebuje pomocy lekarskiej. Dopiero 16 grudnia 2005 r. został zdiagnozowany. W dniu 28 czerwca 2006 r. zakończył służbę wojskową, a 30 marca 2006r. przeprowadzono jemu zabieg operacyjny. Był niewłaściwie traktowany w trakcie pełnienia służby wojskowej z uwagi na dolegliwości uszkodzonego barku. Nie zapewniono mu pomocy medycznej w odpowiednim czasie. W tych warunkach służba wojskowa przyczyniły się do obecnego stanu zdrowia. Nadto w skardze skarżący zarzucił Komisji wydanie orzeczenia w oparciu o niepełną dokumentację medyczną oraz , to że nieprzeprowadzono jemu dodatkowych badań. Skarżący wniósł o uchylenie orzeczeń I i II instancji z uwagi na ich sprzeczność z § 7 ustawy w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib i zasięgu działania i właściwości oraz § 16 i § 27 ustawy z dnia 18 września 2003 r. w sprawie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz związku śmierci żołnierzy ze służbą wojskową w skutek wypadku i chorób. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na to, iż sądy administracyjne nie są właściwe do orzekania w przedmiocie związku schorzenia ze służbą wojskową. W dniu rozprawy skarżący do protokołu potwierdził, że przedmiotem skargi jest związek schorzenia ze służbą wojskową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył ,co następuje: Skarga K. W. na orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2006 r., Nr [...] w części dotyczącej ustalenia braku związku schorzenia ze służbą wojskową jest niedopuszczalna na mocy art. 58 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.). Granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji RP. Z przepisu tego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych organów administracji rządowej. Z treści art. 184 Konstytucji RP wypływa wniosek, iż sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej należy do sądów administracyjnych, a nie do innych sądów. W tym należy upatrywać sens przyjętego w Konstytucji modelu sądownictwa, polegającego na wyodrębnieniu dwóch niezależnych od siebie pionów sądownictwa: jednego obejmującego sądy powszechne i sądy wojskowe z Sądem Najwyższym na czele oraz drugiego - obejmującego sądy administracyjne z Naczelnym Sądem Administracyjnym na czele. Szczegółowe unormowanie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych zawierają przepisy art. 1-5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi definiuje pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej /sprawa z zakresu kontroli działalności administracji publicznej podlegająca rozpoznaniu w postępowaniu sądowym na podstawie tej ustawy lub inne sprawy, do których procedura ta ma zastosowanie z mocy ustaw szczególnych/. Przepis art. 3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 i § 3 zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. W art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawarto wyjaśnienie, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1/ decyzje administracyjne; 2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4/ inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5/ akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6/ akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7/ akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8/ bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Przepis § 3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Wskazane wyżej wyznaczniki kognicji sądów administracyjnych pozwalają przejść do zagadnień związanych z konkretną sprawą rozpoznawaną przez sąd administracyjny. Za utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić przede wszystkim należy, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dzielą się na dwie odmienne grupy. Pierwsza, obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do tej służby. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla innych organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub zwolnieniu z tej służby i podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego por. art. 29 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP –( Dz. U. z 2004, Nr 241poz.2416), por. też § 2 do § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach - Dz. U. nr 57 poz. 278 ze zm./. Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby i ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP /por. ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2003, Nr 83, poz.760). Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy /wojskowy organ emerytalny lub ZUS/. Orzeczenie organu wojskowego ma tu wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wyjaśnieniom tej kwestii może służyć uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. /III ZP 9/99 - OSNAPU 2000 nr 5 poz. 167/. Pogląd ten został powtórzony w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. /OSA 1/00 - ONSA 2001 Nr 2 poz. 47/, gdzie przyjęto, iż "od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 30a ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej /Dz. U. 2002 nr 21 poz. 205 ze zm./, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego /rentowego/, skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje". Zatem podstawą odrzucenia skargi przez sąd jest wyznaczony przepisami prawa zakres kognicji sądu administracyjnego. W świetle powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia.