II SA/Bd 80/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant: Przemysław Rauchut po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 lipca 2010 r. sprawy ze skargi H. i A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu pierwotnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adw. A. L. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia {...] listopada 2009 r. (Nr [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] października 2009 r. (Nr [...]), którą nakazano skarżącym H. i A. B. przywrócenie do stanu poprzedniego części korytarza w budynku wielorodzinnym przy ul. P. w S. Organ pierwszej instancji wskazał, że skarżący bez wymaganego pozwolenia na budowę dokonali przebudowy części korytarza, będącego częścią wspólną nieruchomości w budynku wielorodzinnym przy ul. P. w S. Przebudowa polegała na postawieniu ścianki działowej przesłaniającej otwór drzwiowy (wejście główne) do lokalu mieszkalnego nr 7, stanowiącego własność K. G., znajdującego się w wyżej wymienionym budynku. Skarżący są właścicielami lokalu mieszkalnego nr 6 w tymże budynku, przy czym już w tym miejscu podkreślić należy, że lokal ten położony jest na piętrze i składa się z czterech pokoi i kuchni oraz łazienki. Część pomieszczeń wchodzących w skład tego lokalu znajduje się po jednej stronie spornego korytarza, a część po drugiej. W trakcie przeprowadzonych w dniu 10 września 2009 r. oględzin robót budowlanych wykonanych przez inwestora – małżeństwo B. pracownicy nadzoru budowlanego stwierdzili, że wejście główne do nieruchomości lokalowej nr 7, stanowiącej odrębną własność K G. z korytarza stanowiącego część nieruchomości wspólnej nieprzeznaczoną do wyłącznego użytku właściciela lokalu mieszkalnego nr 6, przesłania ściana wykonana z pustaków gazobetonowych. Biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonych oględzin, oraz fakt wykonania przebudowy bez wymaganego pozwolenia na budowę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. nakazał przywrócić stan poprzedni części korytarza poprzez rozbiórkę samowolnie pobudowanej ścianki działowej, aby umożliwić dostęp do nieruchomości lokalowej nr 7. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podnieśli, że już podczas toczącego się w 1995 r. przed Sądem Rejonowym w S. postępowania o zniesienie współwłasności uczestnicy uzgodnili, że dokonana zostanie przebudowa budynku przy ul. P. w ten sposób, aby umożliwić alternatywny dostęp do lokalu nr 7. Gdyby prace takie zostały wykonane przed śmiercią poprzedniego właściciela lokalu nr 7, to obecnie nie byłoby potrzeby wykonywania przez skarżących żadnych robót budowlanych. Wskazali również, że gdyby właścicielka lokalu nr 7 nie zlikwidowała schodów prowadzących z lokalu nr 4 do lokalu nr 7 (zamiast tego wstawiając drzwi wejściowe do lokalu nr 7 w korytarzu), to postanowienie Sądu dotyczące podziału budynku na samodzielne lokale mieszkalne byłoby wykonane. Po rozpatrzeniu odwołania, organ nadzoru budowlanego II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i wskazał, że bezsporny jest fakt wykonania przebudowy w budynku wielorodzinnym przy ul. P., przez co nastąpiła zmiana funkcji istniejącego korytarza z części wspólnej na cześć przynależną do lokalu mieszkalnego nr 6. W związku z wykonaniem przedmiotowych robót budowlanych bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę uzasadniona jest decyzja o treści przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej jako: "Prawo budowlane"). Dołączone do odwołania dokumenty mające potwierdzać wykonanie robót budowlanych zgodnie z prawem nie uzasadniają, w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stanowiska, że poprzedni właściciel lokalu nr 6 uzyskał zgodę w Urzędzie Miasta i Gminy S. na wykonanie spornej ścianki działowej. W skardze do sądu administracyjnego H. i A. B. stwierdzili, że w uzasadnieniu decyzji błędnie przyjęto, że jedyne wejście do lokalu mieszkalnego nr 7 prowadzi od strony spornego korytarza. Istnieje bowiem przebicie w stropie pomiędzy lokalem na parterze a lokalem nr 7 na piętrze, należącym do K. G. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) pod względem zgodności z prawem. Zatem kognicja sądów administracyjnych została zawężona przez ustawodawcę do kryterium legalności. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zaznaczyć przy tym należy, że ocena zgodności zaskarżonej decyzji z prawem dokonywana jest biorąc pod uwagę stan sprawy w chwili jej rozstrzygania przez organy administracji publicznej. Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organy nadzoru budowlanego wyczerpująco i z zachowaniem reguł określonych w art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) przeprowadziły postępowanie dowodowe i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Organ zasadnie ocenił, że w badanej przez niego sprawie doszło do przebudowy, na którą skarżący powinny uzyskać stosowne pozwolenie na budowę. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 7a) Prawa budowlanego przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Niewątpliwie wykonanie robót budowlanych, w wyniku których część wspólna budynku staje się częścią wyodrębnionego lokalu mieszkalnego (nr 6), z jednoczesnym pozbawieniem możliwości wstępu do innego wyodrębionego lokalu mieszkalnego (nr 7) zmienia parametry użytkowe obiektu budowlanego jakim jest budynek mieszkalny, poprzez uniemożliwienie korzystania z części budynku (korytarz będący drogą dojścia i ewakuacji, wyodrębniony lokal nr 7) zgodnie z jego przeznaczeniem. Ponieważ przebudowa objęta jest pojęciem robót budowlanych (art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego), wykonanie przebudowy wymaga pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego). Wobec ustalenia, że skarżący nie posiadali pozwolenia na budowę w formie dokonanej przebudowy, zasadnie organ rozstrzygnął w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z treścią tego przepisu, stosowanego odpowiednio także kiedy roboty budowlane zostały już zakończone (art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego) organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przebudowa części korytarza, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, została już zakończona i nie zachodzi konieczność wydawania postanowienia o wstrzymaniu prowadzonych robót, o którym mowa we wstępnej części art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Z racji funkcjonalnych właściwości spornego korytarza (dojście do lokalu mieszkalnego) niecelowe i prawnie nieskuteczne byłoby podejmowanie prób legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych w ramach prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego postępowania. W ramach postępowania legalizacyjnego organy nadzoru budowlanego nie są bowiem władne nakazać wykonania nowych robót budowlanych, tj. w postaci wykonania alternatywnego dojścia do lokalu nr 7. Nakaz ten nie mógłby ponadto być skierowany do inwestorów ubiegających się o legalizację wykonanych prac, ale do osoby trzeciej – właścicielki lokalu nr 7 – ku czemu brak podstaw prawnych w obrębie przepisów Prawa budowlanego. Wobec tego zgodnym z prawem rozwiązaniem zaistniałego stanu jest nakazanie inwestorowi przywrócenia stanu poprzedniego w taki sposób aby umożliwić nieskrępowany dostęp do lokalu nr 7. Powoływane przez skarżących zarzuty co do treści decyzji są, w ocenie Sądu, nieuzasadnione. Abstrahując od oceny, czy nabywając sporny lokal od poprzedniego właściciela zdawali sobie sprawę z jego stanu, tj. z konieczności zachowania funkcji części wspólnego korytarza rozdzielającego poszczególne pomieszczenia lokalu nr 6, podkreślić należy, że niewykonanie określonych w ugodzie sądowej z 1995 r. prac remontowych nie ma żadnego znaczenia dla kwalifikacji wykonanych przez inwestora robót budowlanych z punktu widzenia prawa administracyjnego. Prawo budowlane w sposób jednoznaczny określa, że co do zasady, rozpoczęcie robót budowlanych możliwe jest po uzyskaniu pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego) albo po upływie terminu na zgłoszenie sprzeciwu przez właściwy organ (art. 30 Prawa budowlanego). Wykonanie wszelkich robót budowlanych, co do których ustawa nakłada obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, bez zachowania tych warunków następuje w warunkach tzw. samowoli budowlanej. Skarżący uchybili obowiązkom, jakie na inwestora nakłada Prawo budowlane. Zgodnie z prawem w tej sytuacji organy administracji nakazały przywrócenie stanu poprzedniego przez dokonanie rozbiórki ścianki działowej. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, orzekł jak w sentencji, stosownie do art. 151 ustawy p.p.s.a. O kosztach należnych pełnomocnikowi skarżących, Sąd orzekł stosownie do art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c), § 19 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348), mając na uwadze, że wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu należne jest od Skarbu Państwa niezależnie od wyniku sprawy, a jedynie po stwierdzeniu, że pomoc prawna rzeczywiście była świadczona i nie została w żadnej części opłacona przez stronę, dla której pełnomocnika z urzędu ustanowiono (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2009r., sygn. akt II OSK 1333/08 oraz LEX nr 555299 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 listopada 2008 r. sygn. akt III SA/Kr 199/04, Lex nr 504493).