II SA/Bd 803/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków Ochotniczej Straży Pożarnej w Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu postanowił: oddalić wnioski. W dniu 3 kwietnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPPr) Ochotniczej Straży Pożarnej w Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika zaś 29 kwietnia 2015 r. wpłynął kolejny wniosek (formularz PPPr) o przyznanie prawa pomocy całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Strona skarżąca wskazała, że prowadzi działalność m.in. w zakresie zapobiegania pożarom, udział w akcjach ratowniczych, ochrony środowiska oraz wspomaganiu rozwoju społeczności lokalnych. Strona podała, że wysokość majątku lub środków trwałych wynosi [...] zł, wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu [...] zł zaś na koncie bankowym zostało zgromadzonych [...] zł. Strona oświadczyła, że nie korzysta z żadnych dotacji z gminy i zarządu miejsko – gminnego. Strona podała, że przeprowadza remont budynku remizy. Budynek remizy utrzymuje z dochodów z zawartych umów najmu, składek członkowskich i darowizn. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) następuje w sytuacji, jeżeli osoba prawna wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca nie wykazał, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżący w oświadczeniu o majątku i dochodach podał, że wprawdzie za ostatni rok obrotowy uzyskał stratę, jednakże obecnie ma dodatnie saldo na rachunku bankowym. Natomiast to na wnoszącym wniosek spoczywa wykazanie, że nie posiada środków bądź też ma jakieś problemy finansowe. W przedmiotowej sprawie ta przesłanka nie zachodzi, gdyż w uzasadnieniu wniosku strona wskazała, iż nie tylko ma środki, ale również prowadzi dynamiczną działalność. Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 463/04 (niepubl.) podmiot dysponujący wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie spełnia przesłanek udzielenia mu prawa pomocy zawartych w art. 246 § 2 p.p.s.a. Poza tym wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych tym bardziej wówczas, gdy posiada ona środki pieniężne. Skarżące Stowarzyszenie (oznaczenie rodzaju organizacji wskazane w KRS) we wniosku o prawo pomocy wskazało, iż prowadzi działalność m.in. w zakresie zapobiegania pożarom, udział w akcjach ratowniczych, ochrony środowiska oraz wspomaganiu rozwoju społeczności lokalnych. Poza tym prowadzi Muzeum Pożarnictwa. W takim wypadku, należy mieć na uwadze, że skoro Stowarzyszenie chce aktywnie powyższe cele realizować, winno liczyć się ze związaną z tym koniecznością ponoszenia kosztów. W szczególności w sytuacji, gdy zdecydowało się skorzystać z drogi sądowoadministracyjnej, powinno przeznaczyć środki na pokrycie kosztów sądowych. Nawet jeśli Stowarzyszenie jest organizacją typu non profit, nie podlega ono zwolnieniu od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej (zob. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II OZ 317/06 oraz postanowienie NSA z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt II OZ 263/08). Przerzucanie ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Państwo przez uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych powoduje, że faktycznie działalność Stowarzyszenia finansowana jest ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że Stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku (zob. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 491/11). Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji.