II SA/Bd 803/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant asystent sędziego Dawid Myszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody K.-P. z dnia ... 2015 r. nr ... w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zwrotu refundacji kosztów wyposażenia postanawia odrzucić skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].04.2015 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; z późn. zm.), dalej powoływanej w skrócie jako "kpa", art.10 ust.2 pkt 4, art.10 ust.7 pkt 2 art. 76 ust. 7 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 149 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. W. (skarżącego) od decyzji Starosty [...] z dnia [...].02.2015 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu zwrotu refundacji ze środków Funduszu Pracy kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanej osoby bezrobotnej w kwocie 12.931,51 zł i narosłych z tego tytułu odsetek, których wysokość na dzień wydania decyzji wynosi 3.558,33 zł. orzekł o utrzymaniu decyzji organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda przedstawił następujące okoliczności faktyczne: dnia 18.12.2012 r. M. W., właścicielka sklepu "[...]", zawarła umowę ze Starostą [...] w sprawie refundacji ze środków Funduszu Pracy kosztów doposażenia lub wyposażenia stanowiska pracy dla skierowanej osoby bezrobotnej. Na podstawie tej umowy M. W. zobowiązała się do zatrudnienia osoby bezrobotnej skierowanej przez PUP w I. przez co najmniej 24 miesiące. W akcie notarialnym M. W. i J. W. (mąż) oświadczyli, że co do obowiązku zapłaty zobowiązań przysługujących PUP w I. wynikających z niedotrzymania warunków umowy poddają się solidarnie egzekucji z całego swojego majątku (Akt Notarialny Repertorium A numer [...] z 2012 r.). Dnia [...].09.2013 r. M. W. zmarła. J. W. przyjął spadek po żonie z dobrodziejstwem inwentarza, natomiast córki spadek odrzuciły (Oświadczenie z 21.02.2014 r.). Dnia 14.10.2014 r. do PUP w I. wpłynął wniosek J. W. o umorzenie zadłużenia w całości, ponieważ znalazł się w trudnej sytuacji życiowej, ma na utrzymaniu dwie córki a z tytułu pracy otrzymuje tylko minimalne wynagrodzenie. Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...].02.2015 r. Starosta I. odmówił umorzenia należności z tytułu zwrotu refundacji ze środków Funduszu Pracy kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanej osoby bezrobotnej w kwocie 12.931,51 zł i narosłych z tego tytułu odsetek, których wysokość na dzień wydania decyzji wynosiła 3.558,33 zł Od tej decyzji J. W. wniósł odwołanie w którym wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, wychowuje dwie córki, z tytułu pracy uzyskuje dochód w wysokości 1200 zł. a po zmarłej żonie pozostały tylko długi bankowe. Ponadto odwołujący napisał, że ma zaległości w opłatach za czynsz, prąd i wodę. Do odwołania dołączył druk-opłaty za użytkowanie lokalu mieszkalnego, obowiązujące od 01.04.2015 r. oraz fakturę za zużycie i podgrzanie wody w okresie od 12.12.2014 r. do 12.02.2015 r. Rozpatrując sprawę organ odwoławczy wziął pod uwagę, że zgodnie z art.76 ust.7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3. albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek: - w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności; - zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wojewoda stwierdził, że z przepisu tego wynika, iż Starosta może umorzyć jednorazowo przyznane środki, jeżeli ustali, że wystąpiła przynajmniej jedna z w/wym. przesłanek uzasadniających umorzenie. Organ administracji podejmując decyzję działa w ramach uznania administracyjnego. Zatem nie ma ustawowego obowiązku umorzenia należności, ale przed podjęciem rozstrzygnięcia winien zasięgnąć opinii powiatowej rady. W związku z wnioskiem o umorzenie należności, organ I instancji - Starosta I. -zwrócił się do strony o dostarczenie oświadczenia o sytuacji materialnej. W odpowiedzi J. W. poinformował, że postępowanie spadkowe przed Sądem Rejonowym w I. nie zostało zakończone a jego miesięczny dochód wynosi 1200 zł. Ponadto, oświadczył, że po zmarłej żonie pozostały tylko długi. Starosta I. stosownie do obowiązujących przepisów wystąpił także do Powiatowej Rady Zatrudnienia o opinię w sprawie umorzenia. Opinia ta nie jest dla organu zatrudnienia wiążąca, jednakże stanowi ważny element przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie, ponieważ wyraża stanowisko podmiotu społecznego. W rozpatrywanej sprawie opinia Rady jest negatywna. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i uzyskaniu opinii Rady, organ I instancji odmówił umorzenia należności, ponieważ zgodnie z twierdzeniem strony postępowanie spadkowe przed Sądem Rejonowym w I. nie zostało zakończone. Zatem na tym etapie postępowania nie można jednoznacznie stwierdzić czy zmarła M. W. pozostawiła majątek z którego można dochodzić zwrotu należności. Organ dodatkowo wskazał, że skarżący posiada samochód, oraz przedmioty wyposażenia stanowiska pracy refundowane przez Urząd, które można sprzedać a uzyskane środki przeznaczyć na spłatę należności. Odnosząc się natomiast do argumentów podniesionych w odwołaniu wskazał, iż J. W. nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających zadłużenie z tytułu kredytów, czynszu, opłat za wodę czy prąd. Do odwołania dołączył tylko dokumenty określające wysokość opłat za mieszkanie i wodę. Nie przedstawił także dokumentów świadczących o sprzedaży działki letniskowej w P. Mając powyższe na uwadze brak jest zdaniem organu podstaw do umorzenia należności, decyzja Starosty I. o odmowie umorzenia należności z tytułu zwrotu refundacji nie przekracza granic uznania administracyjnego, a więc jest zgodna z prawem. W skardze na powyższą decyzję Wojewody skarżący stwierdził, że spełnia jedną z przesłanek umorzenia należności, a mianowicie w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wyjaśnił, że działka w P. została już sprzedana, tak jak meble z wyposażenia, a pieniądze ze sprzedaży zostały przeznaczone na spłatę długów. Samochód marki "[...]" jest nic nie wart, ponieważ wymaga wymiany silnika. Podał, że jest zadłużony w spółdzielni mieszkaniowej i w trzech bankach na kwotę około 300 000zł. Zarabia 1200zł. miesięcznie i ma na utrzymaniu dwie córki w wieku 22 i 18 lat. Podkreślił, że jego sytuacja jest bardzo trudna, nie ma majątku, z którego mógłby spłacić zadłużenie i wniósł o umorzenie należności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed merytorycznym rozpoznaniem zasadności zarzutów skargi wniesionej na decyzję Wojewody, koniecznym było zbadanie przez sąd spełnienia przesłanek dopuszczalności jej skutecznego wniesienia. Wskazać w związku z tym należy, że stosownie do treści art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; ze zm.), zwanej dalej jako "ppsa", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie zaś z art. 54 § 1 ppsa skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Z kolei po myśli art. 58 § 1 pkt 2 ppsa Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę z uchybieniem terminu wskazanego w cytowanym powyżej przepisie. Jak bowiem bezspornie wynika to z akt sprawy, zaskarżona decyzja Wojewody została odebrana osobiście przez skarżącego w dniu 10 maja 2015 r. (dowód; zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki w aktach administracyjnych). Wobec powyższego 30 – dniowy termin ustawowy do wniesienia skargi mijał dla skarżącego z dniem 9 czerwca 2015 r. (wtorek). Zgodnie z prawidłowym pouczeniem zawartym u dołu strony drugiej zaskarżonej decyzji Wojewody, skarga ta powinna być skierowana do Wojewody, za pośrednictwem którego jest ona następnie przesyłana wraz z aktami do Sądu. Skarżący natomiast nadał wprawdzie swoją skargę w urzędzie pocztowym w ostatnim dniu terminu to jest 9.06.2015r., ale nieprawidłowo skierował ją wprost do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dowód: koperta z pieczęcią poczty k-15 akt sądowych). Skarga wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 11.06.2015r., a więc już po terminie. Następnie, w dniu 12.06.2015r. WSA przesłał skargę do Wojewody. W tej sytuacji za datę prawidłowego nadania skargi należy uznać właśnie dzień 12.06.2015r. – nadania skargi do Wojewody. Wynika z powyższego, że trzydziestodniowy termin przewidziany dla wniesienia skargi nie został zachowany. Ostatni dzień tego terminu przypadał bowiem na dzień, w którym skargę nadano bezpośrednio na adres Sądu z pominięciem organu. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w doktrynie stanowisko co do takiego, jak powyżej przedstawiony sposobu ustalania zachowania terminu do wniesienia skargi jest już utrwalone. Stwierdza się, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, o zachowaniu terminu do jej wniesienia, określonego w art. 53 § 1-3 ppsa, decyduje data nadania skargi przez sąd pod adresem właściwego organu administracji publicznej (tak T. Woś, w: T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 248). W przypadku przekazania skargi według właściwości organowi przez sąd administracyjny, do którego bezpośrednio skarga została wniesiona, sąd ten działa bowiem jako pośrednik, zastępując działanie skarżącego (tak NSA w postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 659/11; lex nr 1081043). Natomiast w postanowieniu z dnia 19.08.2014r., w sprawie o sygn. akt II FSK 2054/15 NSA stwierdził, że wprawdzie moment wniesienia środka zaskarżenia został przez ustawodawcę utożsamiony z momentem oddania pisma w urzędzie pocztowym, będącego formą doręczenia dla takiego środka zaskarżenia (art. 83 § 3 ppsa), ale aby to oddanie pisma w urzędzie pocztowym odniosło skutek prawnoprocesowy kluczowe jest spełnienie wymogu wskazanego w art. 54 § 1 ppsa, czyli zaadresowanie go do organu administracyjnego, którego działanie, bezczynność lub przewlekłość są przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (lex nr 1497820). Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.