II SA/Bd 804/16

WyrokWSA w Bydgoszczy2016-10-26

Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak, Sędzia WSA Anna Klotz, Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu budowy gazociągu może zostać wydana, jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje wprost takiej inwestycji, a jedynie zawiera ogólne zapisy dotyczące możliwości ogrzewania budynków gazem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że warunkiem wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. jest jednoznaczna zgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ogólne zapisy planu dotyczące możliwości stosowania gazu do ogrzewania budynków nie są wystarczające do uznania, że plan przewiduje budowę gazociągu, zwłaszcza gdy plan w innych aspektach jest szczegółowy, a inwestycja stanowi ingerencję w konstytucyjnie chronione prawo własności.
Stan faktyczny
P. Sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu budowy gazociągu średniego ciśnienia i przyłączy. Rokowania z właścicielami nieruchomości nie doprowadziły do uzyskania zgody. Starosta, a następnie Wojewoda, odmówili wydania decyzji, argumentując, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje wprost budowy gazociągu na przedmiotowej działce, a jedynie ogólnie dopuszcza stosowanie gazu do ogrzewania budynków. Spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc, że plan dopuszcza taką inwestycję, a jego zapisy powinny być interpretowane mniej rygorystycznie.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi P. Sp. [...] w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], Starosta na podstawie art. 124 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774, dalej powoływana jako u.g.n.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1969 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej powoływana jako K.p.a.) odmówił ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym [...] położonej w obrębie nr [...] N. o powierzchni 1,0393 ha zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], poprzez udzielenie zezwolenia P. sp. z o.o. na realizację inwestycji polegającej na założeniu i przeprowadzeniu na nieruchomości odcinka gazociągu średniego ciśnienia o przekroju nie większym niż 63 mm, na długości 554 m, na głębokości co najmniej 1 m i szerokości pasa strefy kontrolnej 1 m (po 0,5 m do osi gazociągu) wraz z infrastrukturą (zasuwy, słupki oznacznikowe, kolumny dmuchowe itp.) oraz szesnastu przyłączy średniego ciśnienia o przekroju nie większym niż 32 mm, o łącznej długości 106,60 m, na głębokości co najmniej 1 m i szerokości pasa strefy kontrolnej 1 m ( po 0,5 m do osi gazociągu) wraz z infrastrukturą. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...].08.2014 r. wpłynął wniosek P. sp. z o.o. o wydanie decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej. Do wniosku dołączono dowody potwierdzające przeprowadzenie rokowań z właścicielami działki w celu uzyskania ich zgody na realizację planowanej inwestycji. Umowę o zobowiązanie do ustanowienia służebności przesyłu podpisał jeden właściciel posiadający 1/40 udział w nieruchomości, natomiast pozostali współwłaściciele nie wyrazili zgody na ustanowienie służebności przesyłu. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że działka nr [...] stanowi drogę. Planowana inwestycja znajduje się na obszarze, dla którego sporządzony jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "osiedla mieszkaniowego N." zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia [...] kwietnia 1997 r. Organ wskazał, że na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Z art. 124 ust. 3 wynika, że udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Z treści w/w przepisu wynika, że materialno-prawnymi przesłankami wydania zezwolenia na tego rodzaju ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości są realizacja celu publicznego, zgodność przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz brak zgody właściciela na wykonanie prac. Z uwagi na fakt, że spółka nie uzyskała zgody od wszystkich właścicieli gruntu na wykonanie planowanej inwestycji, zasadne było złożenie wniosku o wydanie zezwolenia, o jakim mowa w art. 124 u.g.n. Przedłożone bowiem przez wnioskodawcę dowody, potwierdzające przeprowadzenie rokowań z właścicielami działki są wystarczające do stwierdzenia, że warunek wynikający z art. 124 ust. 3 u.g.n. został spełniony. Ustawodawca uzależnił możliwość udzielenia przez starostę zezwolenia danemu podmiotowi, realizującemu konkretne przedsięwzięcie, zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, od spełnienia dwóch ściśle określonych przesłanek: tego, aby ewentualne zezwolenie zgodne było z planem miejscowym a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz aby planowana inwestycja była inwestycją celu publicznego. Pojęcie celu publicznego zostało zdefiniowane w art. 6 pkt. 2 u.g.n., z którego wynika, że celem publicznym jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Budowa sieci gazowej oraz przyłączy gazowych wpisuje się w definicję celu publicznego. Organ uznał jednak, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie przewidziano realizacji inwestycji polegającej na budowie sieci gazowej. W rozdziale 2 planu w części dotyczącej zasad zagospodarowania nie zawarto ogólnego stwierdzenia o możliwości realizowania tego rodzaju inwestycji przesyłowej na terenie objętym planem. W § 6 pkt 9 zapisano jedynie, że dla ochrony powietrza atmosferycznego do ogrzewania budynków należy stosować elektryczność, gaz lub paliwa o niskiej zawartości siarki. Z zapisu tego nie można wyprowadzić wniosku, że budowa gazociągu została przewidziana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Możliwość budowy sieci gazowej nie wynika z zapisów dotyczących sposobu ogrzewania budynków. Postanowienia planu są precyzyjne i przewidują, jakie inwestycje w zakresie infrastruktury przesyłowej i technicznej mają się znaleźć na terenie osiedla. Dla działki nr [...] przewidziano jedynie przeznaczenie drogowe. Jak wynika z wyroku NSA z 23.11.2009 r., I OSK 197/09, "decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości może zawierać tylko takie rozstrzygnięcia, które są zgodne z planem lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wymóg zachowania zgodności ograniczenia wynikającego z decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości z planem miejscowym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego odnosi się przede wszystkim do obszaru nieruchomości, który objęty został przeznaczeniem pod budowę publicznych urządzeń infrastruktury technicznej lub na którym ustalona została lokalizacja tego typu inwestycji. Tylko bowiem wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na czasowe jej zajęcie, który to obszar jest niezbędny dla posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych". Nie zostały zatem spełnione wszystkie ustawowe przesłanki niezbędne do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości i z tego względu należało orzec jak w sentencji. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła P. sp. z o.o. W uzasadnieniu spółka wskazała, że w § 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącym zasad i warunków zagospodarowania na całym obszarze objętym planem w kolejnych punktach zostały precyzyjnie wymienione możliwe inwestycje w zakresie infrastruktury liniowej, w tym: sieć wodociągowa, kanalizacyjna, elektroenergetyczna. Co prawda, sieć gazowa sensu stricto nie znalazła się na tej liście, jednak dopuszczalność jej posadowienia można odczytać w pkt 9 § 6, który nakazuje, aby dla ochrony powietrza atmosferycznego do ogrzewania budynków stosować elektryczność, gaz lub paliwa o niskiej zawartości siarki. Ze względu na różnorodność możliwych do zastosowania technologii, w planie nie umieszczono zamkniętej listy dostępnych rozwiązań, ale - jak widać powyżej - zapisano ogólne warunki, w ramach których zawiera się zasilanie odbiorców w gaz ziemny z systemu krajowego. Nie można zatem zgodzić się ze stwierdzeniem, że inwestycja nie jest przewidziana na rozpatrywanej działce. Spółka powołała się na wyrok NSA z 23.10.2014 r., I OSK 537/13, w którym zostało podkreślone, że w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego są dopuszczalne ogólne zapisy odnośnie przebiegu inwestycji liniowych. Ani w punkcie 1, i ani w punkcie 10 ustępu 2 art. 15 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustawodawca nie wprowadził wymogu precyzyjnego ustalenia szczegółowego przebiegu sieci infrastruktury technicznej, zwłaszcza mając na uwadze sieć podziemną, o znaczeniu lokalnym, przebiegającą pod powierzchnią ziemi. Samo sformułowanie "zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji infrastruktury technicznej (verba legis - art. 15 ust. 2 pkt 10 upzp), nakazuje przyjąć, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przybierają formę częściowo ogólną (red. Z. Niewiadomski - op. cit., s. 166, nb 12). Trafnie wskazuje się w doktrynie, że im bardziej ogólne postanowienie planu miejscowego w zakresie dopuszczalności inwestycji o charakterze publicznym, tym większy margines swobody dla starosty w toku postępowania z art. 124 u.g.n. Nie zawsze w planach miejscowych wprost wskazuje się na umiejscowienie konkretnych inwestycji liniowych, a jedynie wspomina się o inwestycjach "o charakterze publicznym w zakresie infrastruktury przesyłowej". Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że udzielenie zezwolenia (a więc ograniczenie właściciela lub wieczystego użytkownika w korzystaniu z jego nieruchomości) uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, decyzja ta musi być związana z realizacją celu publicznego, zgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji musi być poprzedzone przeprowadzeniem rokowań z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, których przedmiotem powinno być uzyskanie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości i na pozostawienie na niej wybudowanych urządzeń infrastruktury technicznej. Jak prawidłowo ustalił organ I instancji, inwestycja objęta wnioskiem jest inwestycją, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz art. 6 pkt 2 u.g.n. - jest więc inwestycją celu publicznego. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika również, że wystąpienie przez spółkę z wnioskiem o wydanie decyzji na podstawie art. 124 u.g.n. poprzedzone zostało rokowaniami. Rokowania te zakończyły się jednak niepowodzeniem. Powyższe warunki wynikające z art. 124 u.g.n. należy zatem uznać za spełnione. Zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia jest natomiast kwestia zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Bezspornym jest fakt, że działka nr [...] znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w rozdziale drugim którego zatytułowanym "Zasady zagospodarowania", nie zawarto żadnych unormowań dotyczących budowy gazociągu. W § 6 pkt 9 zapisano jedynie, że dla ochrony powietrza atmosferycznego do ogrzewania budynków należy stosować elektryczność, gaz lub paliwa o niskiej zawartości siarki. Jak słusznie zauważył organ I instancji, z powyższego zapisu nie można wyprowadzić wniosku, że budowa gazociągu została przewidziana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z wyroku WSA w Gliwicach z 2.07.2015 r., II SA/G1 123/15, z uwagi na szczególny charakter decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki ograniczenia korzystania z nieruchomości należy interpretować ściśle z tym przepisem, czyli ograniczenie "ma nastąpić" zgodnie z planem miejscowym. Plan miejscowy, aby stwarzać podstawę do zastosowania art. 124 ust. 1, musi nie tylko dopuszczać realizację celu publicznego, ale też określać lokalizację takiej inwestycji przez wskazanie nieruchomości, przez którą ma ona przebiegać. Inaczej mówiąc, koniecznym jest, by konkretny przepis planu miejscowego wskazywał, że na konkretnej nieruchomości ma być realizowany konkretny cel publiczny. Usytuowania inwestycji nie można ustalić wyłącznie na podstawie ogólnych zapisów planu miejscowego. Takie stanowisko zajął m.in. WSA w Rzeszowie w wyroku z 29.03.2012 r., II SA/Rz 3/12, stwierdzając, że wymóg zgodności z planem oznacza, iż zgoda na zajęcie nieruchomości może być odnoszona do inwestycji, której realizacja jest przewidziana w planie, tzn. w planie został ustalony przebieg lub usytuowanie takiej inwestycji. Określenie w planie przebiegu projektowanej inwestycji determinuje zakres i sposób ograniczenia prawa własności, a więc inwestor (wnioskodawca) może skorzystać z przymusowego ograniczenia prawa właściciela tylko tych nieruchomości, które pod taką inwestycję zostały przeznaczone (zob. wyrok WSA w Łodzi z 16.12.2013 r., II SA/Łd 621/13. Odnosząc się do rozważań zawartych w przytoczonym przez spółkę w odwołaniu w wyroku NSA z 23.10.2014 r., I OSK 537/13, organ stwierdził, że analizowany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmuje stosunkowo niewielki obszar, a jego postanowienia dość precyzyjnie określają, jakie inwestycje w zakresie infrastruktury przesyłowej i technicznej powinny zostać zrealizowane na terenie osiedla. Określono w nim w szczególności wytyczne dotyczące zaopatrzenia w wodę z sieci wodociągowej, wyposażonej w hydranty i zasuwy przeciwpożarowe; zasilania w energię elektryczną linią kablową niskiego napięcia; odprowadzania ścieków i wód opadowych; gromadzenia i wywozu odpadów. W planie znalazły się również zalecenia odnośnie ażurowych ogrodzeń działek oraz zasady postępowania w przypadku natrafienia na obiekt archeologiczny. Na przedmiotowym terenie nie przewidziano natomiast lokalizacji inwestycji celu publicznego w postaci gazociągu. Wniosku takiego nie można wyprowadzić z zapisu dotyczącego sposobów ogrzewania budynków, zwłaszcza przy istniejącej możliwości ogrzewania budynków gazem płynnym. Dodatkowo, dla działki nr [...] przewidziano jedynie przeznaczenie drogowe. Zapis dotyczący zalecanego sposobu ogrzewania budynków nie może stanowić podstawy do uznania, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z planem miejscowym. Skargę na powyższą decyzję złożyła P. sp. z o.o. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej naruszenie art. 124 u.g.n. oraz art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w "Zasadach i warunkach zagospodarowania" na całym obszarze objętym planem założono, iż "dla ochrony powietrza atmosferycznego do ogrzewania budynków należy stosować elektryczność, gaz lub paliwa o niskiej zawartości siarki" (§ 6 pkt 9). Zatem inwestycja zmierzająca do posadowienia w terenie infrastruktury technicznej, dzięki której będzie możliwe korzystanie z gazu ziemnego, jest dopuszczalna. Ponadto, należy zauważyć, że w żadnym załączniku graficznym przedmiotowego planu nie naniesiono precyzyjnego przebiegu lub chociażby korytarza, w ramach którego miałaby przebiegać jakakolwiek sieć infrastruktury liniowej. Zatem, gdyby opierać się na załącznikach graficznych, to dostęp okolicznych mieszkańców do mediów byłby niemożliwy, a "Zasady i warunki zagospodarowania" można by potraktować jako niewykonalny i zbędny fragment miejscowego planu, co z pewnością jest sprzeczne z intencją Rady Gminy. Kontynuując tę myśl, wszystko sprowadza się do określenia stopnia szczegółowości zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tej materii skarżąca odwołała się do powołanego wcześniej w odwołaniu wyroku NSA z 23.10.2014 r., I OSK 537/13. Ponadto, skarżąca wskazała, że przedmiotowa inwestycja ma charakter lokalny i ma służyć mieszkańcom okolicznych budynków jednorodzinnych. Doskonale wpisuje się w funkcję komunikacyjną terenu. Na ulicy i tak nie można wznosić obiektów budowlanych, urządzić składów i magazynów czy też sadzić drzew, a są to największe ograniczenia towarzyszące posadowieniu sieci gazowej. Identyczny przekaz - jeśli chodzi o stopień szczegółowości planu - płynie z wyroku NSA z 6.11.2014 r., I OSK 221/14, w którym wskazano, że: "Przyjęcie tak rygorystycznego stanowiska jak zaprezentowane w wyroku Sądu I instancji oznaczałoby w praktyce, iż w zasadzie każda nowo planowana, konkretna inwestycja mieszcząca się w zakresie pojęcia inwestycji celu publicznego, a nie ujęta wcześniej w planie miejscowym w sposób precyzyjny, mimo iż plan ten dopuszczałby w sposób ogólny budowę urządzeń realizujących cel publiczny, wymagałaby każdorazowej zmiany tego aktu prawa miejscowego, czyniąc instytucję przewidzianą w art. 124 u.g.n. niezwykle mało użyteczną lub nawet martwą (...). Problem w jakim dziale czy też miejscu planu została określona konkretna inwestycja jest bez znaczenia, gdyż istotne jest to, ażeby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał możliwość realizacji inwestycji celu publicznego, a że jest to taka inwestycja sporu nie ma". Podsumowując, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jako akt prawa miejscowego podlega wykładni jak każdy inny akt prawa powszechnie obowiązującego, a uprawnionymi do dokonywania wykładni prawa są organy administracji publicznej i sądy administracyjne, stąd Starosta mógł ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomością. Ponadto, skarżąca wskazała, że w trakcie postępowania administracyjnego jeden ze współwłaścicieli działki nr [...] sprzedał część posiadanych przez siebie udziałów. Tym samym jego zaangażowanie w całości spadło z 36/40 do 35/40, natomiast 1/40 weszła w posiadanie innych osób. Zgodnie z informacjami z księgi wieczystej do transakcji doszło [...].02.2016 r., natomiast Wojewoda wydając decyzję nie uwzględnił nowych współwłaścicieli przedmiotowej działki w wykazie stron postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – dalej przywoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd orzekając w sprawie nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a, skarga podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Materialno-prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 124 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym "Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego". Z kolei w myśl ust. 3 zd. 1 cyt. artykułu udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Wynika z tego, że warunkiem wydania pozytywnej dla inwestora decyzji w analizowanej sprawie było to, aby planowana inwestycja (gazociąg wraz z przyłączami) była zgodna miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i to stanowiło główne zagadnienie. Bezsporne było bowiem to, że inwestycja dotyczyła "przewodów do dystrybucji gazów" oraz to, że skarżąca przeprowadziła z właścicielami nieruchomości rokowania, które nie zakończyły się uzyskaniem od nich zgody na wykonanie inwestycji. Skarżąca, uzasadniając swoje stanowisko na poparcie tezy, że planowana inwestycja jest zgodna miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, odwoływała się do treści § 6 ust. 9 planu, z którego wynika, że "dla ochrony powietrza atmosferycznego do ogrzewania budynków należy stosować elektryczność, gaz lub paliwa o niskiej zawartości siarki". Z argumentacją taką nie sposób się zgodzić i Sąd w tym zakresie w pełni podziela stanowiska organów. Cytowany zapis odnosi się jedynie do rodzaju ogrzewania, które należy stosować w budynkach, natomiast z jego treści nie można w żaden sposób wnioskować, że dopuszcza on powstanie gazociągu. Słusznie organy wskazały, że ogrzewanie gazowe może odbywać się przy pomocy gazu znajdującego się w specjalnych zbiornikach, więc nie jest niezbędne prowadzenie w tym celu gazociągu. Należy zwrócić uwagę na to, że wskazany zapis planu wskazuje również na ogrzewanie elektryczne i § 6 ust. 8 planu zawiera stosowny zapis dotyczący powstania elektrycznej linii kablowej, natomiast brak podobnego zapisu dotyczącego gazociągu. Słusznie organy zwróciły uwagę na to, że zapisy analizowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawierają szczegółowe zapisy dotyczące innych kwestii (np. przyłączy kanalizacyjnych, podłączenia do gminnej sieci kanalizacyjnej, sposobu gromadzenia odpadów stałych, zasilania w energię elektryczną, sposobu ogrodzenia działek), natomiast brak jest wyraźnego zapisu wprost dopuszczającego powstanie gazociągu. Plan zawiera zatem szczegółowe zapisy dotyczące sposobu zagospodarowania terenu nim objętego, przy czym podkreślić trzeba, że dotyczy on niewielkiego terenu, na którym może powstać do 20 budynków jednorodzinnych, co dodatkowo potwierdza, że jego autor przewidział i opisał szczegółowo wszystkie możliwe rodzaje jego zagospodarowania. Ponadto, wskazać trzeba, że regulacja zawarta w art. 124 ust. 1 u.g.n. jest szczególnym rodzajem wywłaszczenia, polegającym na ograniczeniu prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego. Podkreślić należy, że wskutek jego zastosowania dochodzi do ingerencji w konstytucyjnie chronione prawo własności i jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy plan miejscowy wprost przewiduje dla danej nieruchomości realizację celu publicznego lub została wydana decyzja o lokalizacji celu publicznego w przypadku braku planu miejscowego. Przepis ten z uwagi na powyższe nie może być interpretowany rozszerzająco, gdyż prowadziłoby to do naruszenia art. 64 Konstytucji, a w szczególności jego ust. 3, zgodnie z którym własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Wskazać należy, że przytaczane przez skarżącą orzeczenia sądów administracyjnych nie mają żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy, albowiem dotyczą one sytuacji, kiedy z planu wynika możliwość powstania konkretnej infrastruktury, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Odnośnie zarzutu związanego z brakiem udziału w postępowaniu przed organem odwoławczym nowych właścicieli nieruchomości wskazać trzeba, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, co może stanowić ewentualną podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Jednakże, jak wskazuje się w orzecznictwie, zarzut z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. może skutecznie podnieść tylko osoba, której on bezpośrednio dotyczy (vide np. wyrok NSA z 18.11.2009 r., II OSK 1781/08, LEX nr 589041), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Mając na uwadze powyższe skargę należało na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalić jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło