II SA/Bd 807/09

4 listopada 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie WSA: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 listopada 2009r. sprawy ze skargi M.K. na postanowienie [...] Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w [...] z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości sprawy dotyczącej odsetek ustawowych oddala skargę Decyzją [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 104 ust. 1 i art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1759 ze zm.) Szef Rejonowego Zarządu Infrastruktury w O. przyznał ppłk M. K. zwolnionemu z dniem 28 lutego 2005 r. z zawodowej służby wojskowej comiesięczne świadczenie pieniężne (uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym) w wysokości 3.800, 85 zł wypłacane przez okres jednego roku, a Dyrektor Departamentu Infrastruktury MON decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy. W dniu [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w O. wydał, uwzględniając wniosek ppłk M. K. z dnia 25 marca 2008 r., decyzję przyznającą wyżej wymienionemu kwotę 661,00 zł tytułem odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie określonego w art. 95 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy świadczenia za okres od 12 czerwca 2007 r. do 26 lipca 2007 r. Jako podstawę decyzji organ powołał przepisy art. 75 ust. 3 oraz art. 96 ust. 7 i 9 tejże ustawy. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że organ I instancji prawidłowo naliczył odsetki w wyniku przyjęcia, że świadczenie pieniężne stało się wymagalne w dniu 11 czerwca 2007 r., skoro odwołanie wniesione przez stronę od decyzji nr [..] Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w O. wstrzymało, zgodnie z art. 130 § 2 kpa jej wykonanie, a decyzję Dyrektora Infrastruktury MON nr [...] doręczono stronie w dniu 11 czerwca 2007 r. Dopiero brak wypłaty świadczenia w tym dniu spowodował obowiązek zapłaty odsetek od dnia następnego, tj. 12 czerwca 2007 r. do dnia zapłaty należności głównej, tj. do dnia 26 lipca 2007 r. Wniesioną od decyzji ostatecznej Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił postanowieniem z dnia [...] sygn. II SA/Wa 1571/08. W dniu [....] do Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w O. wpłynął wniosek M. K. o wypłacenie mu należnych odsetek za okres od 1 marca 2005 r. do 2 sierpnia 2007 r., to jest od dnia nabycia uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego decyzją nr[...] z dnia [...] do dnia wypłacenia mu należności związanych ze służbą, to jest za okres, którego początek określił identycznie, jak w pierwotnym wniosku w tym przedmiocie z dnia 25 marca 2008 r. W związku z poinformowaniem M. K. przez adresata wymienionego wyżej wniosku pismem z dnia 20 lutego 2009 r. o właściwości Wojewódzkiego Biura Emerytalnego w O, w kwestii wypłaty odsetek, w kolejnym piśmie – z dnia 4 marca 2009 r. skierowanym do Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w O. M. K. zażądał wyrażenia przez tenże organ swego stanowiska w zakresie odmowy wypłaty należnych odsetek w formie decyzji administracyjnej. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Szef Rejonowego Zarządu Infrastruktury w O., powołując się na przepisy art. 65 § 1 kpa oraz art. 96 ust. 7, 95 pkt 1 i 73 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750), przekazał wniosek M. K. w sprawie wypłacenia odsetek ustawowych, według właściwości, Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w O. W zażaleniu do Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w B, na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie jako niezgodnie ze stanem faktycznym i ponowne rozpatrzenie sprawy poprzez prawidłowe naliczenie i wypłacenie odsetek za okres od 1 marca 2005 r. (od daty nabycia uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego decyzją z dnia [...] nr [...]) do dnia 2 sierpnia 2007 r. (do daty wypłacenia świadczenia zgodnie z zaświadczeniem z dnia 2 sierpnia 2007 r.), M. K, zarzucił Szefowi Rejonowego Zarządu Infrastruktury w O. naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez pozbawienie go możliwości czynnego udziału w postępowaniu, naruszenie art. 75 ust. 3 ustawy pragmatycznej oraz błędne powołanie w kwestionowanym postanowieniu przepisów rozporządzenia MON z 23 lutego 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 67, poz. 618 ze zm.). Według żalącego się, ze względu na to, iż świadczenie główne, z którym wiąże się roszczenie dotyczące odsetek, przyznane zostało decyzją Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w O. z [...]., tenże organ właściwy jest także w kwestii odsetek. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w B. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że właściwość wojskowych organów emerytalnych w zakresie wypłaty świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wynika z art. 96 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dnia 11 września 2003 r., który to przepis od dnia uchwalenia ustawy do chwili obecnej nie uległ zmianie. Zdaniem organu niezrozumiałym jest, że strona, która w dotychczasowym postępowaniu przez tak długi czas nie kwestionowała kompetencji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w jej sprawie, obecnie zmienia stanowisko w tej kwestii. Organ przyznając, że nietrafnie powołano się w zaskarżonym postanowieniu na przepisy rozporządzenia MON z dnia 23 lutego 2004 r. (Dz. U. Nr 67, poz. 618) nie podzielił zarzutu strony dot. naruszenia art. 10 § 1 kpa, gdyż postanowienie to nie kończy postępowania i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Nadto zwracając uwagę, że zarzuty żalącego się odnoszą się w istocie do okoliczności faktycznych i prawnych będących przedmiotem wcześniejszych rozstrzygnięć organów administracji publicznej w przedmiocie przyznania odsetek z tytułu zwłoki, organ stwierdził, że wydanie kolejnej decyzji w tym przedmiocie skutkować musiałoby koniecznością stwierdzenia jej nieważności. M. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy postanowienie Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w B. wnosząc o jego uchylenie oraz prawidłowe naliczenie odsetek od świadczenia przyznanego mu decyzją nr [...] Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w O. z dnia [...]. Nie odnosząc się bliżej do właściwości organu w zakresie objętym jego wnioskiem z dnia 10 lutego 2009 r. skarżący podniósł, że w związku z tym wnioskiem Szef Rejonowego Zarządu Infrastruktury w O. winien naliczyć i wypłacić mu odsetki należne za okres od 1 marca 2005 r. do 2 sierpnia 2007 r. z tytułu wypłaconego mu w dniu 2 sierpnia 2007 r. świadczenia przyznanego decyzją z [...]. Według skarżącego zaskarżone postanowienie nr [...] narusza przepisy prawa materialnego – art. 75 ust. 3 ustawy pragmatycznej w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a także przepisy art. 7-9, 10 § 1 kpa oraz 107 kpa (w zakresie wymogów uzasadnienia), jak również art. 77 ust. 1 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż rozpoznając skargę bada, czy zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Uwzględniając skargę Sąd wydaje włącznie orzeczenie o charakterze kasacyjnym- nie może rozstrzygać o prawach lub obowiązkach stron postępowania, co jest równoznaczne między innymi z brakiem kompetencji do orzekania o przyznaniu i wypłacie świadczenia pieniężnego (np. odsetek). Poza tym, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd nie będąc przy ocenie legalności decyzji czy postanowienia co do zasady związany granicami skargi, jest jednak związany granicami sprawy. W związku z tym rozpoznając skargę nie jest władny wykraczać swoimi ocenami prawnymi poza granice sprawy określone przez przedmiot zaskarżonego aktu. Z uwagi na to, że przedmiotem zaskarżenia jest w niniejszym przypadku proceduralne postanowienie organu II instancji utrzymujące w mocy takież postanowienie organu I instancji o przekazaniu wniosku skarżącego w sprawie wypłaty odsetek ustawowych według właściwości Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w O., kontrola sądowa sprowadzona została do oceny legalności zastosowania przez organ I instancji przepisu art. 65 § 1 kpa, a tym samym oceny prawidłowości stanowiska zajętego w zaskarżonym postanowieniu przez organ odwoławczy, bez wnikania w kwestie merytoryczne dotyczące okresu za jaki są należne i jaka jest kwota przysługujących skarżącemu odsetek od świadczenia pieniężnego przyznanego mu decyzją nr [...] Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w O. z dnia [...]. Skarga jest bezzasadna. Przepis art. 19 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości. Badając, czy posiada kompetencję do orzekania w sprawie organ musi uwzględnić w tym zakresie regulacje prawne (przepisy powszechnie obowiązujące) aktualne na dzień wydawania przezeń rozstrzygnięcia (art. 6 kpa – zasada praworządności). Stosownie do treści obwiązującego w dacie wydawania decyzji nr [...] i pozostającego do chwili obecnej w stanie niezmienionym art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r., Nr 179, poz. 1750 ze zm.), " jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organem właściwym w sprawach określonych w przepisach niniejszego rozdziału (tj. rozdziału 5 "Uposażenie i inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych") są dowódcy jednostek wojskowych zajmujących stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, o których mowa w ust. 3 albo wyższe - w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy", zaś według art. 104 ust. 2 "w stosunku do dowódców jednostek wojskowych i ich zastępców oraz żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w jednostkach wojskowych, których dowódcy zajmują stanowisko niższe niż określone w ust. 1, właściwymi organami są bezpośredni przełożeni dowódców tych jednostek." Zgodnie z art. 95 pkt 1 wymienionej ustawy żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje między innymi przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Przepisem szczególnym na dzień 6 listopada 2006 r., w stosunku do art. 104 ustawy pragmatycznej, był jej art. 96 ust. 7 ustalający w zakresie wypłaty świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1, właściwość dyrektora wojskowego biura emerytalnego odpowiedniego dla adresu zameldowania żołnierza. Wskazanie, która jednostka organizacyjna ma finansowo odpowiadać za realizację (wypłatę) świadczenia określonego w art. 95 pkt 1, nie jest jednoznaczne z określeniem organu decydującego o przyznaniu, a więc zasadności i wysokości tego świadczenia. W związku z tym, wobec braku wyraźnego uregulowania tej kwestii w 2006 r. w art. 96 ustawy, kompetencję organu wojskowego właściwego do orzekania o przyznaniu tego rodzaju świadczenia należało określać na podstawie ogólnego unormowania art. 104 ustawy. W tej sytuacji, na dzień wydawania decyzji nr 9/2006, kompetencję i zarówno do orzekania w kwestii przyznania skarżącemu żądanego świadczenia pieniężnego, jak i orzekania w zakresie odsetek od tego świadczenia posiadał Szef Rejonowego Zarządu Infrastruktury w Olsztynie. Ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r., Nr 176, poz. 1242), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2008 r. dodany został do art. 96 ustawy pragmatycznej ustęp 9 w brzmieniu "wypłaty należności, o których mowa w art. 7, dokonuje się na pisemny wniosek żołnierza zawodowego, na podstawie decyzji wojskowego organu emerytalnego właściwego dla adresu zameldowania żołnierza". Skoro z przepisu tego wyraźnie wynika, że od dnia 1 stycznia 2008 r., a więc i obecnie, orzekanie o przyznaniu świadczenia z art. 95 pkt 1 ustawy leży w kompetencji wojskowego organu emerytalnego, to tym samym organ ten jest właściwy w zakresie roszczeń dotyczących odsetek ustawowych od tegoż świadczenia (tak co do uprawnień do nich, jak i co do ich wysokości). Natomiast, zgodnie z niezmienionym w swej treści ust. 7 art. 96, wojskowy organ emerytalny nadal dodatkowo posiada kompetencje dotyczące wypłaty świadczenia oraz odsetek od niego. W świetle powyższych unormowań zarówno zatem w dacie występowania skarżącego po raz pierwszy o odsetki w kwietniu 2008 r., jak i domagania się w pismach z dnia 10 lutego 2009 r. i 4 marca 2009 r. adresowanych do Rejonowego Zarządu Infrastruktury w O. po raz kolejny odsetek za okres od 1 marca 2005 r. do 2 sierpnia 2007 r., jak trafnie stwierdzono w zaskarżonym i poprzedzającym je postanowieniu, właściwy do rozpatrzenia żądania skarżącego był Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w O., co uzasadniało przekazanie tych pism wymienionemu organowi. Ze względu na to, iż w pismach z dnia 10 lutego i 4 marca 2009 r. skarżący nie wnosił o wypłacenie mu kwoty odsetek przyznanej decyzją ostateczną Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w O, z dnia [...](tj. 661 zł), a więc nie chodziło mu o wykonanie tej decyzji, lecz domagał się znacznie wyższej sumy odsetek za dłuższy okres w wysokości 18.532,74 zł, przeto wskazane żądanie prawidłowo zostało uznane za wniosek o przyznanie uprawnień do odsetek w tej kwocie, czyli – za wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w powyższym przedmiocie wymagający wydania kończącej to postępowanie decyzji. W konsekwencji pełne zastosowanie miał w rozpatrywanym przepadku przepis art. 65 § 1 kpa. Zwrócić należy uwagę, że w sprawie wszczynanej na wniosek, złożenie wniosku przez podmiot uprawniony powoduje, w świetle art. 61 § 3 kpa, wszczęcie postępowania administracyjnego w dniu jego wypływu do organu właściwego. Stąd też skuteczne przekazanie sprawy skarżącego do rozpatrzenia. Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w O. stworzy konieczność zajęcia przezeń w wymienionej wyżej formie stanowiska, przez co należy rozumieć nie tylko wydanie decyzji merytorycznej, lecz również przewidzianej w art. 104 w związku z art. 105 § 1 kpa. Ustosunkowując się do podniesionych w skardze zarzutów stwierdzić należy, że nie mogły zostać one uznane za uzasadnione ze względu na to, iż - jak na wstępie zaznaczono - zaskarżone postanowienie dotyczyło kwestii proceduralnej, a więc nie rozstrzygało o istocie sprawy, wobec czego nie miały tu zastosowania wyszczególnione w skardze przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy pragmatycznej. Organ natomiast, wykraczając poza zakres wydanego postanowienia, w sposób nieuprawniony w jego motywach zajął się kwestiami merytorycznymi. Uznając, że poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w B. nie naruszył prawa w stopniu wpływającym na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.