II SA/Bd 808/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-01-29

Skład orzekający: Anna Klotz, Joanna Brzezińska, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i odmówiło dofinansowania zakupu przedmiotów ortopedycznych z powodu wyczerpania środków, mimo że skarżący przedstawił dowody sugerujące istnienie środków finansowych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) przez organ odwoławczy. Organ ten nie przeprowadził wystarczającej weryfikacji twierdzeń o wyczerpaniu środków finansowych, opierając się na niepełnych danych. Skarżący przedstawił nowe dowody w postępowaniu sądowym, które wymagały ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy, w tym przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego stanu posiadanych środków.
Stan faktyczny
Skarżący D. C. złożył wniosek o dofinansowanie zakupu przedmiotów ortopedycznych ze środków PFRON. Organ pierwszej instancji pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu wyczerpania środków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i odmówiło dofinansowania, również wskazując na brak środków. Skarżący w skardze do WSA podniósł, że nie został prawidłowo poinformowany o braku środków, a także przedstawił dowody sugerujące, że środki finansowe były dostępne. WSA uchylił decyzję SKO, uznając, że organ odwoławczy nie zweryfikował wystarczająco stanu faktycznego w zakresie dostępności środków.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania zakupu przedmiotów ortopedycznych ze środków PFRON 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. znak [...] Kierownik Działu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. poinformował D. C., że wniosek nr [...] o dofinansowanie/refundację zakupu przedmiotów ortopedycznych, ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej jako: "PFRON"), pozostawiony zostanie bez rozpoznania z powodu wyczerpania środków na to zadanie w bieżącym roku. Środki przekazane na realizację tego zadania przez PERON dla miasta B. były o 30% niższe niż w roku ubiegłym. Wniosek złożony w bieżącym roku traci ważność z dniem 31 grudnia 2013r. Organ pouczył, że od sposobu rozpatrzenia wniosku nie przysługuje odwołanie w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. W odwołaniu D. C. wniósł o przyznanie dofinansowania do zakupu pieluchomajtek w wysokości [...] zł wskazując, że wcześniej MOPS przyznawał mu już takie dofinansowanie. Zarzucił organowi niegospodarność oraz wskazał, że nie został poinformowany przez MOPS, że środki mogą się skończyć przed połową roku. Zakupione przedmioty zostały mu już wydane i je użytkuje, w związku z czym będzie musiał pokryć koszt ich zakupu z własnych środków, których nie posiada. Zarzucił organowi, że ten odmówił rozpoznania wniosku mimo że skompletował wcześniej wszystkie dokumenty. W jego opinii nie można rozpoznać wniosku, w tym samym dniu, w którym złożono wniosek. Organ w pierwszej kolejności winien wszcząć postępowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], na podstawie art. 35a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127 poz. 721 ze zm.), § 12 ust. 2 i ust. 3b rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitanci Osób Niepełnosprawnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 96 poz. 861) oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz odmówiło dofinansowania/refundacji zakupu przedmiotów ortopedycznych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z powodu wyczerpania środków na to zadanie w bieżącym roku. Organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo NSA uznał, że informacja z dnia 20 maja 2013 r. nr DRON.6003.233.2013 stanowi decyzję administracyjną. Kolegium wskazało, że pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji, są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 K.p.a. W ocenie organu odwoławczego strona spełniła wszystkie przewidziane przepisami wymogi do przyznania jej wnioskowanej pomocy, lecz jak wynika z zaskrzonej decyzji, powodem braku pozytywnego rozpatrzenia wniosku było wcześniejsze wyczerpania środków finansowych. Okoliczność ta jest powszechnie znana, gdyż MOPS w B. opublikował powyższą informację na stronie internetowej. Ponadto Kolegium wskazało, ze pismem z dnia [...] maja 2013 r. organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w bieżącym roku PFRON przekazał B. o 30% niższe środki, niż w roku ubiegłym. Do [...] maja 2013 r. na realizację przedmiotowego zadania wpłynęło 1246 wniosków o dofinansowanie, na kwotę [...] zł przy limicie środków na rok 2013 r., wynoszącym [...] zł. Dofinansowanie nie jest więc możliwe z uwagi na brak środków finansowych. Odnosząc się do konieczności uchylenia decyzji organu pierwszej instancji SKO wyjaśniło, że stosownie do § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia wniosek pozostawia się bez rozpatrzenia wyłącznie w przypadku gdy właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego w terminie 10 dni od dnia złożenia wniosku poinformuje podmiot, który złożył wniosek, o występujących we wniosku uchybieniach, które powinny zostać usunięte w terminie 30 dni, a dopiero ich nieusunięcie w wyznaczonym terminie powoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. Natomiast w przypadku kompletnego wniosku właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego informuje wnioskodawcę o sposobie rozpatrzenia wniosku w terminie 10 dni od dnia rozpatrzenia kompletnego wniosku. Odnosząc się do zarzutu strony braku wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek skarżącego wszczął postępowanie administracyjne, a organ nie miał obowiązku wszczynania postępowania z urzędu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. C. wskazał, że od dłuższego czasu korzysta z pomocy MOPS w B. i do tej pory nie było problemu z dofinansowaniem zakupu pieluchomajtek. Niezrozumiałym jest dla niego okoliczność wyczerpania środków przed upływem połowy roku. On sam nie został o takiej sytuacji wcześniej poinformowany, a informacja na stronie internetowej MOPS-u o wyczerpaniu środków zamieszczona została dopiero [...]maja 2013 r., natomiast on dokonał zakupu pieluchomajtek w dniu [...] maja 2013 r. W przypadku braku dofinansowania będzie musiał pokryć koszt ich zakupu z własnych środków, których nie posiada. Nie zgadza się również z formą rozpatrzenia jego wniosku. Skompletował szereg dokumentów, złożył kompletny wniosek, a organ odmówił mu rozpoznania tego wniosku i wydania decyzji. Ponownie podniósł, że nie jest możliwym rozpoznanie wniosku w dniu jego złożenia w organie. W dalszej części skargi podważał zasady i tryb funkcjonowania MOPS w B.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Kolegium wyjaśniło, że do dnia [...] maja 2013 r. wpłynęło 1246 wniosków o dofinansowanie na kwotę [...] zł przy limicie środków na 2013r. wynoszącym [...] zł. Mimo, że organ rozumie trudną sytuację życiową skarżącego, z uwagi na liczbę osób potrzebujących wsparcia oraz ograniczone środki finansowe jakimi dysponuje organ pomocy, nie każdy wniosek skarżącego może zostać pozytywnie rozpatrzony. Odnośnie zarzutu wadliwie prowadzonego postępowania przez organ pierwszej instancji, SKO wskazało, że organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek skarżącego wszczął postępowanie administracyjne, a organ nie miał obowiązku wszczynania postępowania z urzędu. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. D. C. przesłał do Sądu informację, że łącznie przyznano Miastu B. na zadania własne w omawianej sprawie kwotę [...] zł (w tym na WTZ kwotę [...] zł i osobno [...] zł na pozostałe zadania ustawowe tzn. dofinansowanie do likwidacji barier architektonicznych, technicznych, sprzętów rehabilitacji oraz środków pomocniczych m.in. pieluchomajtek). Do lipca 2013 r. do Miasta B. przelano kwotę [...] zł na te zadania. Do sierpnia 2013 r. przelano kolejną transzę środków w kwocie [...] zł na WTZ, a na pozostałe zadania [...] zł. (łącznie [...] zł). Z wyliczeń skarżącego wynika, że różnica między ogólnie przyznaną Miastu B. kwotą, a otrzymaną do końca sierpnia wynosi [...] zł, które to środki powinny trafić do MOPS B. jeszcze w 2013 r. Wobec tego w jego opinii twierdzenia organu, iż środki na ten cel wyczerpały się w dniu [...] maja 2013 r., uznać należy za dalece rozmijające się z prawdą. Na potwierdzenie ww. okoliczności skarżący załączył do pisma zapis korespondencji z poczty elektronicznej między nim a PFRON, wniosek MOPS w B. o przekazanie środków PFRON oraz załącznik do uchwały Rady Miasta B. z dnia [...] marca 2013 r. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, iż z załącznika do pisma MOPS-u kierowanego do PFRON o przekazanie dodatkowych środków wynika, że na rachunku bankowym MOPS w B. zalega kwota [...] zł, a do zwrotu do PFRON zaznaczona jest kwota [...] zł. Z załącznika tego wynika również, że do dnia [...] października 2013 r. otrzymano z PFRON kwotę [...] zł, a wydano kwotę [...] zł, co daje różnicę wysokości [...] zł. Wobec tego niezrozumiałym jest dla skarżącego w jaki sposób w dniu [...] maja 2013 r. zabrakło środków wysokości [...] zł. Ustosunkowując się do stanowiska skarżącego SKO w B. pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. wyjaśniło, że PFRON przekazał MOPS w B. na realizację zadań kwotę [...] zł zgodnie z uchwałą Rady Miasta B. z dnia [...] marca 2013 r. na [...] w sprawie określenia zadań z zakresu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Środki posiadane na koncie w skali roku nie oznaczają środków wolnych do wykorzystania. Wszystkie zadania (z wyłączeniem jednego) realizowane są w oparciu o umowę cywilno-prawną, zawieraną między MOPS, a osoba niepełnosprawną. Wypłata środków następuje po całkowitym wyczerpaniu procedury realizacyjnej. Z uwagi na powyższe, na koncie mogą figurować środki, ale są to już środki rozdysponowane zgodnie z zawartymi umowami. Wniosek skarżącego został zarejestrowany pod nr [...], jednak z uwagi na wydatkowanie funduszy, ostatnią osobą z grupy dorosłych która otrzymała pomoc był wniosek zarejestrowany pod nr [...]. Pozostałe wnioski do nr [...] zostały rozpatrzone negatywnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.). Rozpoznawanie skarg na decyzje organów administracji nie ma charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn.zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", decyzja administracyjna podlega uchyleniu wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] uchylająca rozstrzygnięcie MOPS w B. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]. Rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji stanowiła informacja o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku D. C. o dofinansowanie/refundację przedmiotów ortopedycznych ze środków PFRON. Stanowisko takie organ uzasadnił wyczerpaniem środków finansowych na to zadanie. Sprawy dofinansowania zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 96, poz. 861, z późn. zm.) zwanym dalej "rozporządzeniem". Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 35a ust. 4 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnienia osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn. zm.), zwanej dalej jako "ustawa". Zakres zadań, które mogą być finansowane ze środków PFRON określono w § 2 rozporządzenia, w pkt 3 wskazując, ze dofinansowaniem w całości lub w części objęte może być zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów. Użyte we wskazanym przepisie sformułowanie "mogą być" oznacza, że organ decydujący o przyznaniu pomocy działa w ramach uznania administracyjnego. Istota instytucji uznania administracyjnego polega na tym, że organ ma prawo do oceny hierarchii zgłaszanych wniosków, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na ich realizację. Działając w ramach uznania administracyjnego organ rozpatrujący wniosek posiada znaczną swobodę wyboru sposobu rozpatrzenia wniosku. Nie oznacza to jednak dowolności organu. Działając w oparciu o uznanie organ zobligowany jest przede wszystkim do zachowania wszystkich standardów proceduralnych oraz wszechstronnego rozpatrzenia stanu faktycznego sprawy. Należy mieć również na uwadze, że organ przyznając pomoc finansową ograniczony jest jedynie treścią § 13 rozporządzenia, a nadto zważać musi by przyznana konkretna pomoc miała pokrycie w środkach finansowych przeznaczonych na ten cel, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Sądowa kontrola w takim przypadku sprowadza się do oceny zgodności z prawem prowadzonego przez organ postępowania. Sąd nie jest natomiast powołany do oceny zasadności przyznania lub odmowy przyznania pomocy. Kwestią bezsporną w rozpatrywanej sprawie jest, że skarżący spełnia wymogi o których mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia warunkujące przyznanie przedmiotowej pomocy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż D.C. jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz spełnia kryterium dochodowe, o którym mowa ww. przepisie. Odmowa przyznania dofinansowania umotywowana została przez organ wyczerpaniem środków finansowych przeznaczonych na dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że dofinansowanie nie jest możliwe, bowiem do dnia [...] maja 2013 r. na realizację przedmiotowego zadania wpłynęło [...] wniosków o dofinansowanie na kwotę [...] zł przy limicie środków na 2013 r. wynoszącym [...] zł. Brak środków finansowych uniemożliwiał organowi pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącego. Z kolei skarżący w piśmie (złożonym w toku postępowania sądowego) z [...] stycznia 2014 r., podważył stanowisko organu w sprawie braku środków finansowych na realizację przedmiotowego zadania, a stanowisko swoje poparł stosownymi wyliczeniami dokonanymi na podstawie zapisu korespondencji z pracownikiem PFRON, wniosku MOPS w B. o przekazanie środków PFRON oraz załącznika do uchwały nr [...] Rady miasta B. z dnia [...] marca 2013 r. W piśmie tym uprawdopodobnił, że MOPS w dacie rozstrzygania jego wniosku dysponował środkami z PFRON. Wskazał m.in., że łącznie z PFRON przyznano Miastu B. kwotę [...] zł (w tym na WTZ kwotę [...] zł i osobno [...] zł na pozostałe zadania ustawowe tzn. dofinansowanie do likwidacji barier architektonicznych, technicznych, sprzętów rehabilitacji oraz środków pomocniczych m.in. pieluchomajtek). Do lipca 2013 r. do Miasta B. przelano kwotę [...] zł na te zadania. Do sierpnia 2013 r. przelano kolejną transzę środków w kwocie [...] zł na WTZ, a na pozostałe zadania [...] zł. (łącznie [...] zł). Skarżący wykazał, że różnica między ogólnie przyznaną Miastu B. kwotą, a otrzymaną do końca sierpnia wynosi [...] zł, które to środki powinny trafić do MOPS B. jeszcze w 2013 r. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, iż z wniosku MOPS kierowanego do PFRON o przekazanie dodatkowych środków wynika, że na rachunku bankowym MOPS w B. pozostaje kwota [...] zł, a do zwrotu do PFRON zaznaczona jest kwota [...] zł. Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do zastępowania organu administracji w rozstrzyganiu sprawy administracyjnej, lecz powołany jest wyłącznie do kontroli zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności. Nie jest zatem rolą sądu dokonywanie na etapie postępowania sądowego oceny rzeczywistego dysponowania środkami PERON przez Miasto B. i możliwości rozstrzygnięcia merytorycznego wniosku skarżącego. W okolicznościach sprawy bezsporna pozostaje okoliczność, iż informacja skierowana przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] maja 2013r., zawiera minimum elementów niezbędnych do uznania jej za decyzję administracyjną, aczkolwiek wadliwą, stanowiła rozstrzygnięcie organu administracyjnego pierwszej instancji, który w istocie ograniczył się do wskazania na wyczerpanie środków przeznaczonych na realizacje przedmiotowego zadania. W tym zakresie ani w aktach sprawy ani w "informacji" brak jakichkolwiek informacji, dowodów pozwalających na zweryfikowanie prawdziwości tego stwierdzenia. Analiza akt administracyjnych sprawy nie pozwala również na uznanie, iżby informacja to podlegała szczegółowej weryfikacji przez organ odwoławczy, który wszakże uchylił wadliwe procesowo rozstrzygnięcie pierwszionstancyjne, jednakże nie prowadził postępowania zmierzającego do ustalenia czy w istocie, w dacie rozstrzygania o żądaniu skarżącego organ nie dysponował sporną kwotą umożliwiającą dofinansowanie ze środków PERON w wysokości [...] zł. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.: Dz.U z 2013, poz. 267, zwanej dalej: K.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować zatem ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków koniecznych do jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności sprawy, jako warunku niezbędnego wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001 r., I SA 1768/99. W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. W konsekwencji, w myśl art. 136 K.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie. Funkcjonowanie zasady prawdy w postępowaniu administracyjnym zobowiązuje organ do szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy. W szczególności organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy K.p.a.. W ocenie Sądu, złożone przez skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym dokumenty dowodzą, że stan faktyczny sprawy w spornym zakresie (wyczerpania środków na dany cel) nie został ustalony w sposób określony wskazanymi wyżej normami proceduralnymi. Skarżący przedstawiając tak szczegółowe wyliczenia, popierając je stosownymi dokumentami uprawdopodobnił, iż wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji, organ ten mógł nie rozdysponować wszystkich posiadanych środków. Nie jest jednak rolą Sądu przesądzanie czy środki te stanowią wolne środki do wykorzystania, czy też środki pozostające na rachunku bankowym MOPS, a już rozdysponowane zgodnie z zawartymi umowami cywilnoprawnymi. Dokonanie stosownych ustaleń będzie bowiem rolą organu odwoławczego w ponownie prowadzonym postępowaniu. W przypadku decyzji uznaniowych, a taką jest niewątpliwie zaskarżona decyzja, sądowa kontrola jak już wspomniano sprowadza się jedynie do badania legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania jak i poprawności oceny dokonanej na podstawie stanu faktycznego sprawy. Ponadto w orzecznictwie sądowym przyjęto, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania w związku z wniesioną skargą okoliczności, które powstały po wydaniu zaskarżonego aktu lub podjęciu zaskarżonej czynności. Dokonuje wyłącznie kontroli zgodności z prawem jej rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej. Kontroli takiej można dokonać wyłącznie na podstawie stanu faktycznego ustalonego w czasie wydawania kontrolowanego aktu lub dokonywania czynności. Sąd uwzględni jednak fakty lub dowody, które istniały w momencie wydania zaskarżonego aktu, ale nie były znane organowi administracji publicznej, jeżeli zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania (wyrok NSA z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 659/06, wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1617/10). W niniejszej sprawie skarżący przedstawił dane dotyczące posiadanych przez MOPS Śródków finansowych nieznane organowi odwoławczemu w dniu wydawania zaskarżonej decyzji, mogące mieć istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Powyższe stanowić może przesłankę wznowienia postępowania zakończonego decyzja ostateczna w trybie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Dane te nie mogły podlegać weryfikacji organu odwoławczego w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. Organ nie dokonał analizy tak szczegółowych wiadomości, bowiem nie posiadał ich w dniu wydawania zaskarżonej decyzji. Przekazując odwołanie skarżącego MOPS w B. wyjaśnił jedynie, że w bieżącym roku PFRON przekazał mu o 30% niższe środki, niż w roku ubiegłym. Do [...] maja 2013 r. na realizację przedmiotowego zadania wpłynęło [...] wniosków o dofinansowanie, na kwotę [...] zł przy limicie środków na rok 2013 r., wynoszącym [...] zł. W okolicznościach przedstawienia przez skarżącego tak szczegółowych wyliczeń środków przekazanych do MOPS w B., Sąd stoi na stanowisku, że dokładna ich weryfikacja wymaga przeprowadzenia rzetelnego i dokładnego postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie przeznaczenia środków pozostających na rachunku bankowym organu pierwszej instancji oraz faktu, czy w rzeczywistości wszystkie przekazaniem z PFRON środki finansowe zostały już rozdysponowane. W tym celu niezbędnym było więc uchylenie decyzji organu odwoławczego. Zaznaczyć również należy, że Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko organu odwoławczego, będące powodem uchylenia przez ten organ rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Prawidłowo Kolegium przyjęło, iż negatywne rozpatrzenie przedmiotowego wniosku winno nastąpić poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Tryb składania oraz rozpatrywania wniosków o dofinansowanie uregulowany został w § 12 rozporządzenia. W ust. 3 § 12 wskazano, że właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego w terminie 10 dni od dnia złożenia wniosku informuje podmiot, który złożył wniosek, o występujących we wniosku uchybieniach, które powinny zostać usunięte w terminie 30 dni. Nieusunięcie ich w wyznaczonym terminie powoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. w ust. 5 natomiast wskazano, że w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku złożonego wraz z dokumentami, o których mowa w § 11 ust. 4 pkt 2 lit. b, właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego wystawia zaświadczenie o wysokości przyznanego dofinansowania. Jak wynika z powyższego pozostawienie pisma bez rozpoznania możliwe jest jedynie w sytuacji gdy wniosek zawiera uchybienia, a uchybienia te mimo wezwania organu nie zostaną usunięte przez wnioskodawcę w terminie 30 dni o poinformowaniu go o stwierdzonych uchybieniach. Mimo, że ustawodawca nie wskazał w jakiej formie powinno nastąpić negatywne rozpatrzenie takiego wniosku, za prawidłowe uznać należy stanowisko, że właściwą formą rozstrzygnięcia w takim przypadku jest decyzja administracyjna. Tezę taką niewątpliwie potwierdza stanowisko zajęte przez NSA w uchwale z dnia 24 maja 2012 r. sygn. akt II GPS 1/12. O ile NSA rozstrzygał kwestię rozpatrzenia wniosku na podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007 r. w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjecie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej, to wobec przyjęcia analogicznego sformułowania w kwestii trybu rozpoznania wniosków w rozporządzeniu z dnia 25 marca 2002 r., pogląd NSA uznać należy za aktualny również w niniejszej sprawie. Jak wskazał NSA w orzecznictwie oraz w literaturze przyjmuje się, że w przypadkach, gdy ustawodawca upoważnił organ administracji do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy jednostki, natomiast nie wskazał wyraźnie formy prawnej działania organu, należy kierować się tzw. domniemaniem rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Skoro zatem ani w ustawie, ani w rozporządzeniu nie określono formy, w jakiej ma być podjęte rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania, to należy przyjąć, iż właściwą formą jest decyzja administracyjna. Tezę tę wspiera zawarte w art. 66 ustawy odesłanie do Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach nieuregulowanych w ustawie. Za niezasadne natomiast Sąd uznał zarzuty skarżącego dotyczące niezawiadomienia go o wyczerpaniu środków na realizację przedmiotowego zadania. Żaden z powszechnie obowiązujących przepisów nie zobowiązuje bowiem organu do informowania potencjalnych wnioskodawców o możliwości wyczerpania posiadanych przez ten organ środków finansowych. To dopiero wniosek złożony przez skarżącego w dniu [...] maja 2013 r. wszczął postępowanie w niniejszej sprawie i nie było obowiązkiem organu informowanie skarżącego jako stałego beneficjenta pomocy ze środków PFRON o możliwym wcześniejszym wykorzystaniu posiadanych przez ten organ środków finansowych przeznaczonych na realizację przedmiotowego zadania. Ponadto bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostają również kwestie zobowiązań skarżącego wobec MOPS powstałe w wyniku postępowań w sprawach cywilnych. Ponownie prowadząc postępowanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokona weryfikacji dokumentów i wyliczeń przedstawionych przez skarżącego, które nie były mu znane w dniu wydawania zaskarżonej decyzji. Ponadto korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 136 K.p.a. zwróci się do organu pierwszej instancji celem uzupełnienia materiału dowodowego o stosowne wyjaśnienia w zakresie środków finansowych na realizację zadań finansowanych ze środków PFRON, jakimi dysponuje organ pierwszej instancji. Na tej podstawie ponownie oceni zasadność argumentów podniesionych przez skarżącego. W tym stanie rzeczy Sąd uznając, że wady postępowania mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lecz mogą zostać usunięte w postępowaniu przed organem drugiej instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, a o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło