II SA/Bd 818/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], 2. uchyla postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] i umarza postępowanie przed organem I instancji. 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego W. S. kwotę [...] (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2021 r. W. S. (skarżący) zwrócił się do Wójta Gminy Ł. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy Ł. z dnia [...] października 2019 r., nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach nr [...], położonych w miejscowości P. , obręb P. , gmina Ł.. W uzasadnieniu wniosku powołał art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., dołączając pismo Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...]. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], Wójt Gminy Ł. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną. Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], Wójt Gminy Ł. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2019 r., nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskazał, że w sprawie nie wystąpił żaden nowy dowód lub okoliczność faktyczna, która nie byłaby znana wcześniej, a byłaby istotna dla sprawy. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W uzasadnieniu potwierdzono za organem I instancji, że w sprawie nie zaistniała okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie wraz z decyzją I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację wskazującą na konieczność ponownego uzyskania opinii organów współdziałających co do możliwości realizacji zamierzonej inwestycji oraz na okoliczność ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o sfałszowane dowody. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Kontrola sądowoadministracyjna, dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej "p.p.s.a."), wykazała, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca dotknięte są kwalifikowanymi wadami prawnymi uzasadniającymi stwierdzenie ich nieważności. Decyzje organów obu instancji zostały powzięte w warunkach wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy Ł. z dnia [...] października 2019 r., nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji wskazanego w niej przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wznowienie postępowania administracyjnego jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Jest postępowaniem nadzwyczajnym i aby mogło zostać ono wszczęte muszą być spełnione wszystkie wymagane przepisami prawa wymogi. Podstawowym wymogiem, od którego uzależnione jest skuteczne wznowienie postępowania administracyjnego jest złożenie wniosku w terminie przewidzianym w art. 148 § 1 lub § 2 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca powołał się na przesłanki wznowieniowe wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 1) lub wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5). Skarżący podniósł, że fałszywym jest dowód, na którym oparto decyzję ostateczną (opinia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] września 2019 r., znak: [...]). Wskazał jednocześnie, że wyszła na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nieznana organowi, który wydał decyzję, w postaci braku we wniosku wszczynającym postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań opisu powierzchni zajmowanej przez panele. W tej sytuacji, do jego wniosku zastosowanie miał termin określony w art. 148 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organy administracji nie dokonały żadnej analizy tego, czy podanie o wznowienie zostało przez skarżącego wniesione w wymienionym wyżej terminie. Ani z treści uzasadnień decyzji obu instancji, ani też z treści postanowienia Wójta Gminy Ł. z dnia [...] lutego 2021 r. o wznowieniu postępowania, nie wynika, by kwestia terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania stanowiła w ogóle przedmiot oceny organów. Mając na uwadze okoliczności sprawy stwierdzić jednocześnie należy, że data i treść wniosku skarżącego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją jednoznacznie wskazuje na niezachowanie terminu do jego złożenia, niezależnie od oceny, czy w istocie powoływane przez skarżącego okoliczności są tymi, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Skarżący wywodził opisane we wniosku okoliczności wznowieniowe z faktu błędnej wykładni przepisów prawnych dokonanej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w opinii z dnia [...] września 2019 r., znak: [...], oraz z faktu niewskazania we własnym wniosku o ustalenie środowiskowych uwarunkowań danych dotyczących powierzchni, jaką rzeczywiście zajmą panele fotowoltaiczne stanowiące główny element zamierzonej przez skarżącego inwestycji. Po pierwsze, z treści uzasadnienia decyzji, której wzruszenia domaga się skarżący, wynika, w jaki sposób w spornym zakresie wypowiedział się organ opiniujący (str. 3 uzasadnienia). Decyzja ta została zaś doręczona skarżącemu 11 października 2019 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 28 akt adm.). Dzień ten należy zatem uznać jako najwcześniejszą, potwierdzoną datę dowiedzenia się o powoływanej we wniosku okoliczności. Co prawda sama opinia RDOŚ, miała zostać doręczona skarżącemu "do wiadomości", a co wynika z rozdzielnika jej adresatów (str. 9 opinii), jednak brak jest w aktach potwierdzenia, kiedy doręczenia tego dokonano. Po drugie, za datę "dowiedzenia się" przez skarżącego o okoliczności nieokreślenia we wniosku danych, z których wywodzi on zaistnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uznać należy datę złożenia samego wniosku. Wniosek ten pochodził przecież od samego skarżącego i został przez niego sporządzony, wbrew zasadom rozsądnego rozumowania byłoby zatem rozważanie innej daty powzięcia świadomości przez skarżącego o faktach w tym wniosku wykazywanych. Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach datowany jest na 19 lipca 2019 r., w tym samym dniu wpłynął on do urzędu gminy Ł.. Porównanie dat złożenia wniosku o wznowienie postępowania (1 lutego 2021 r.) oraz ww. dat dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę – w ocenie skarżącego – do wznowienia postępowania, nie pozostawia wątpliwości, że miesięczny termin na złożenie tego wniosku, określony w art. 148 § 1 k.p.a., został przekroczony. Uchybienie terminowi do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Przystąpienie natomiast do rozpoznania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważnościową (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1, przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny (wyrok NSA z dnia 6 maja 2010 r. , sygn. akt II OSK 773/09, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 135 ustawy p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Sąd uznał nadto, że postanowienie Wójta Gminy Ł. o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] października 2019 r., nr [...], winno zostać uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 135 ustawy p.p.s.a., z uwagi na stwierdzone naruszenie art. 149 § 1 w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. (punkt drugi sentencji). O zwrocie kosztów postępowania w postaci uiszczonego wpisu od skargi (200 zł) orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. jak w punkcie trzecim sentencji.