II SA/Bd 834/09

WyrokWSA w Bydgoszczy2009-11-18

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Grzegorz Saniewski, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy schorzenie barku, które nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych, może zostać uznane za chorobę zawodową, jeśli zostało spowodowane sposobem wykonywania pracy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że schorzenie, które nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych, nie może zostać uznane za chorobę zawodową, nawet jeśli zostało spowodowane sposobem wykonywania pracy. Kluczowe jest istnienie związku przyczynowego między narażeniem zawodowym a chorobą ujętą w oficjalnym wykazie. Ponadto, objawy chorobowe muszą wystąpić w okresie określonym w wykazie chorób zawodowych.
Stan faktyczny
Skarżący K. C. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia okołostawowego barku prawego, wywołanego sposobem wykonywania pracy. Organy administracji obu instancji odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich, które nie potwierdziły związku schorzenia z pracą ani nie zakwalifikowały go do chorób zawodowych. Skarżący kwestionował te decyzje, wskazując na pogorszenie stanu zdrowia i wiążąc je z wykonywaną pracą kierowcy oraz innymi czynnikami środowiskowymi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. II SA/Bd 834/09 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T., działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), stwierdził brak podstaw uznania u K. C. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy – przewlekłego zapalenia okołostawowego barku prawego, wymienionej w punkcie 19.5 wykazu chorób zawodowych, określonych wyżej wskazanym rozporządzeniem Rady Ministrów. Powyższa decyzja wydana została na podstawie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] nr [...], wystawionego przez Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. N. w Ł., w którym stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u K. C. Jak wynika z ustaleń dokonanych w toku postępowania administracyjnego, K. C. od [...] do [...] zatrudniony był w Przedsiębiorstwie Państwowej Komunikacji Samochodowej (obecnie "V T. K. Sp. z o.o. w T.) na stanowiskach, kolejno: uczeń kierowca – mechanik, kierowca towarowy i kierowca konwojent, z odbytą w międzyczasie służbą wojskową. Następnie K. C. zatrudniony był od [...] do [...] na stanowisku kierowcy w Zakładzie Betoniarskim J. S. w T., wreszcie od [...] do [...] pracował na stanowisku robotnika gospodarczego wysypiska w M. P. O. Sp. z o.o. w T. Organ wskazał, iż w pierwszym miejscu zatrudnienia, K. C., wykonując obowiązki kierowcy towarowego i kierowcy konwojenta, obsługiwał samochody ciężarowe powyżej 3,5 tony, przy czym jak wynika z wyjaśnień wyżej wskazanego były to pojazdy STAR 200 i STAR 28, ciągnik siodłowy STAR oraz wywrotka STAR bez wspomagania kierownicy i bez amortyzacji siedzisk (w aktach osobowych znajduje się informacja dotycząca jedynie ciężarówki STAR A 200), dodatkowo należał do niego również obowiązek wymiany kół. Do obowiązków wyżej wskazanego w kolejnym miejscu pracy należała obsługa wywrotki skrzyniowej STAR 28 przewożącej beton i zaprawy murarskie na tereny budowy, ocena sprawności pojazdu oraz wymiana kół. Praca natomiast w M. P. O. polegała m.in. na zbieraniu odpadów surowcowych na wysypisku, pracach gospodarczych, czyszczeniu stłuczki szklanej, przygotowywaniu odpadów do kompostowania, przyjmowaniu i wydawaniu odpadów niebezpiecznych z magazynu, obsłudze niszczarki do dokumentów i prasy hydraulicznej. Dodatkowo, jak podał K. C. do obowiązków jego w MPO należało ponadto układanie krawężników betonowych, udrażnianie odpływów z wysypiska oraz sadzenie drzew. Organ I instancji orzeczenie w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u K. C. oparł na stanowisku Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w T. zawartym w orzeczeniu z dnia [...] Nr [...], jak i Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. N. w Łodzi zawartym w orzeczeniu z dnia [...] nr [...]. Jednostka orzecznicza I stopnia na podstawie analizy narażenia zawodowego nie pozwoliła na stwierdzenie wystąpienia u badanego przewlekłego okołostawowego zapalenia barku, wywołanego sposobem wykonywania pracy. Następnie po rozpoznaniu odwołania od powyższego orzeczenia, w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. N. w Ł. stwierdzono, że podawane przez odwołującego się informacje o przewlekłym zapalenia barku nie znajdują potwierdzenia w dokumentacji medycznej, a przebyty uraz barku nie ma związku ze sposobem wykonywanej pracy. Również po przeprowadzonym badaniu ortopedycznym nie stwierdzono klinicznych objawów zapalenia okołostawowego barku, a jedynie zmiany zwyrodnieniowe w obrębie barku, które nie są umieszczone w wykazie chorób zawodowych. K. C. wniósł od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. odwołanie, w którym stwierdził, że nastąpiło znaczne pogorszenie jego stanu zdrowia spowodowane stanem nie tylko prawego, ale i lewego barku, co potwierdzone zostało, w opinii odwołującego się, badaniem ambulatoryjnym, przeprowadzonym w Instytucie łódzkim. Odwołujący się podniósł również, że zmiany potwierdzone zostały w badaniu przeprowadzonym przez Szpital Miejski im. K. w T., gdzie wykonane zostało badanie USG. Odwołujący się stwierdził, że jego dolegliwości spowodowane są wykonywaniem zatrudnienia na stanowisku kierowcy zawodowego kategorii C oraz E na ciągnikach siodłowych STAR – 200, a także na stanowisku robotnika gospodarczego, gdzie obowiązki wykonywał przyjmując wymuszoną pozycję ciała. Decyzją z dnia [...] Nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 235¹ i 235² ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks Pracy (t. jedn. Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. Nr 132, poz. 1121), orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Organ drugiej instancji wskazał, że o wydaniu decyzji stwierdzającej chorobę zawodową decyduje spełnienie ściśle określonych warunków wymienionych w art. 235¹ i 235² Kodeksu Pracy. Jak wynika z dalszej części uzasadnienia, w wyniku wniesionego odwołania, organ drugiej instancji zwrócił się do K. C. o wskazanie miejsc i dowodów poświadczających wykonywanie przez niego dorywczo prac interwencyjnych w latach [...] – [...]r. , miejsca te jednak nie zostały wskazane zgodnie z wezwaniem. W związku jednak z przesłaniem przez odwołującego się dodatkowej dokumentacji, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o wydanie opinii uzupełniającej z ewentualnym uwzględnieniem nowych okoliczności. Jak wynika z nadesłanego w odpowiedzi pisma, Instytut w Ł. nie znalazł podstaw zmiany orzeczenia w związku z nadesłaną w uzupełnieniu dokumentacją, bowiem nie zawierała ona informacji o dolegliwościach ze strony barku. Biorąc pod uwagę powyższe, a także czynności przeprowadzone w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, Wojewódzki Inspektor uznał, że postępowanie w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej K. C. przeprowadzone zostało przez tenże organ w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem wszystkich materiałów lekarskich potwierdzających przebieg choroby barku. Jak wynika z orzeczeń jednostek orzeczniczych obu instancji, stwierdzone podczas badań schorzenia, stanowiące zmiany zwyrodnieniowe w obrębie barku i odcinku szyjnym kręgosłupa, nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych i nie mogą być w taki sposób rozpatrywane, niezależnie od stopnia ciężkości wykonywanej pracy zawodowej. Ponadto, jak wskazał organ drugiej instancji, stosownie do obowiązujących przepisów dotyczących rozpoznawania choroby zawodowej okres, w którym występowanie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej wynosi, w przypadku odwołującego się, jeden rok. Tymczasem jedyna znajdująca się w aktach sprawy adnotacja wskazująca na uraz prawego barku i łokcia pochodzi z kwietnia [...], dokonano jej zatem po upływie dwóch lat od zakończenia przez K. C. pracy na stanowisku kierowcy. Organ podniósł, że do chorób zawodowych nie zalicza się zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa i stawów oraz wszelkiego rodzaju dyskopatii . Organ podkreślił ponadto, że nie może zostać uwzględniony wniosek odwołującego się o badanie w Akademii Medycznej w B. gdyż zgodnie z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający określone wymagania kwalifikacyjne zatrudniony w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia. Wymieniony szpital nie posiada natomiast Kliniki ani Poradni Chorób Zawodowych, zatem nie spełnia kryteriów określonych w ww. rozporządzeniu. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez K. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący podniósł, że od długiego czasu ([...]) leczony jest w związku ze schorzeniem prawego barku, przy czym stan jego zdrowia ulega systematycznemu pogorszeniu. W obecnym momencie zmiany objęły również bark lewy. Wszystko zgodnie z twierdzeniem skarżącego potwierdza historia jego choroby. Jak wynika ze skargi, skarżący poddawany jest zabiegom rehabilitacyjnym barku prawego i lewego, kręgosłupa. Zmiany chorobowe dotyczą ponadto serca, kończyn dolnych i stawów, co skarżący wiąże z wykonywaniem pracy w charakterze kierowcy. Skarżący podniósł ponadto, że narażony był na napromieniowanie, opary benzyny, spalin, oleju napędowego, awarie pojazdu, skaleczenia przy wymianie kół, upadki a także opary chemikaliów. Podkreślił, że rodzaj wykonywanych obowiązków wymuszał na nim przyjmowanie określonych pozycji ciała, co niekorzystnie odbiło się na jego stanie zdrowia. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. wniósł o jej oddalenie, powtarzając zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji argumenty i w całości je podtrzymując. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub inne rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Sąd administracyjny nie ocenia przy tym rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego. Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) W myśl art. 134 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 135 § 1 przedmiotowego aktu normatywnego sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Wskazać należy, iż przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy, utrzymującego w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Toruniu o braku podstaw do stwierdzenia u K. C. choroby zawodowej wymienionej w pkt 19 .5 przewlekle choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy – przewlekle zapalenie okołostawowe barku prawego, określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach( Dz.U. 132, poz. 1115). W tym miejscu należy zwrócić uwagę ,że powyższe rozporządzenie było wydane na podstawie art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.), o którego niekonstytucyjności orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07 uznając, że art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.) w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał jednocześnie orzekł o utracie mocy obowiązującej powyższych przepisów z upływem 12 (dwunastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok TK został ogłoszony w Dz.U. z dnia 2 lipca 2008 r. Nr 116, poz. 740. Oznacza to, że organ I instancji w dniu 20 lutego 2009r. wydał orzeczenie na podstawie obowiązującego wykazu chorób zawodowych , który utracił moc obowiązującą dopiero od dnia 2 lipca 2009r. Natomiast organ II instancji uwzględnił zmianę stanu prawnego spowodowaną wyrokiem TK i orzekając o utrzymaniu w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji, zastosował nowe obowiązujące przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz.U. z 2 lipca 2009, Nr 105, poz. 869). Dogłębna analiza całokształtu stanu faktycznego sprawy oraz obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego aktu stan normatywny prowadzi do wniosku, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja organu I instancji jak i decyzja organu odwoławczego nie naruszają bowiem prawa w sposób nakazujący ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Na wstępie niniejszych rozważań podnieść należy, iż definicja choroby zawodowej została uregulowana w art. 2351 ustawy Kodeks pracy. Za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Natomiast rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, w którym w § 1 ust. 1 pkt 1 do 4 określony został wykaz chorób zawodowych; okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym; sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych; podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. W przypadku skarżącego zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej zostało dokonane w dniu 11 sierpnia 2008r. Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Toruniu. W zgłoszeniu wskazano jako chorobę zawodową "przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy, ujętą w pozycji 19 obowiązującego wówczas wykazu chorób . W wyniku wszczętego postępowania w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej skarżący został skierowany na badania do Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w T. W miejscach zatrudnienia skarżącego zostało przeprowadzone postępowanie w wyniku, którego sporządzone zostały karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w T. orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...] orzekł o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej. Schorzenia nieujęte w wykazie chorób zawodowych zostały wykluczone z przedmiotu orzekania. Odnośnie natomiast schorzenia ujętego w pkt 19 . 5 wykazu chorób, Wojewódzki Ośrodek Medycyny opierając się na wywiadzie przyjął, że w przypadku skarżącego istotne narażenie zawodowe dotyczące układu ruchu zakończyło się w [...], a analiza narażenia zawodowego oraz dostępna dokumentacja nie pozwala zdaniem Poradni na rozpoznanie przewlekłego okołostawowego zapalenia barku wywołanego sposobem wykonywania pracy. Stanowisko powyższe zostało podtrzymane orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...]. przez Poradnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. N. w Ł. W ramach natomiast postępowania odwoławczego w związku z decyzją Państwowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] nr [...] , Poradnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. N. w Ł. poddała szczegółowej analizie dostarczoną wraz z odwołaniem przez skarżącego dokumentację medyczną ujętą w plikach A i B i nie zmieniła stanowiska zawartego w orzeczeniu z dnia [...]. Powyższy przebieg postępowania w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej nie narusza przepisów prawa. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. wydając decyzję z dnia [...] nr [...] zastosował się do sposobu i trybu postępowania dotyczącego zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych uregulowanego w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Podejrzenie choroby zawodowej w przypadku skarżącego zgłoszone zostało właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu, na właściwym formularzu ( § 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia). Skarżący został w ramach wszczętego postępowania skierowany przez właściwy państwowy powiatowy inspektorat sanitarny na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej I stopnia , do poradni chorób zawodowych wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy ( § 4 ust. 1 rozporządzenia). Właściwy do orzekania w zakresie chorób zawodowych lekarz wydał orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Stanowisko to zostało zweryfikowane przez jednostkę orzecznicza II stopnia , która na podstawie wyników przeprowadzonych skarżącemu badań lekarskich, dokumentacji medycznej skarżącego, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego, orzekła o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej ( § 6 rozporządzenia) . W świetle powyższego przy wydawaniu orzeczenia przez organ II instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa. Decyzja została wydana na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego skarżącego jako byłego pracownika. Schorzenie , którego podejrzenie skarżący zgłosił ujęte zostało w załączniku do powyższego rozporządzenia z 2009r., w wykazie chorób zawodowych . Zgodnie z pkt 19 . 4 wykazu chorobę zawodową stanowią przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy- przewlekłe zapalenie okołostawowe barku . Uprawnieni lekarze, w ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej , w wyniku oceny warunków pracy nie stwierdzili ,że choroba skarżącego została spowodowana w związku ze sposobem wykonywania pracy, a więc uznali, że nie wystąpiło "narażenie zawodowe" w środowisku pracy. Oznacza to ,że organy Inspekcji Sanitarnej nie naruszyły przepisów prawa opierając się na orzeczeniach jednostek orzeczniczych I i II stopnia. W świetle powyższego schorzenie skarżącego nie jest chorobą zawodową w rozumieniu art. 2351ustawy Kodeks pracy. Organy prawidłowo przyjęły na podstawie art. 2352 ustawy Kodeks pracy, że udokumentowane objawy choroby ujętej w wykazie wystąpiły u skarżącego po okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Zgodnie z powyższym przepisem rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. W rubryce 2 wykazu chorób zawodowych dla poszczególnych schorzeń ustalone zostały okresy , w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym . W przypadku przewlekłego zapalenia okołostawowego barku okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 rok. W uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. (OPS 3/02, publ. ONSA 2003/1/4) wskazano na wiążący charakter orzeczeń lekarskich przy orzekaniu w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Pomimo, iż powyższa uchwała była podjęta w odmiennym stanie prawnym, bo przed wyrokiem wyżej cytowanego Trybunału Konstytucyjne, to stanowisko w niej zawarte można uznać za nadal aktualne: "W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest przyjmowany powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim wydanym w trybie § 7-9 rozporządzenia i o braku podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (wyrok z dnia 24 marca 2000 r. sygn. akt I SA 2334/99; z dnia 8 listopada 2000 r. sygn. akt I SA 664/00; z dnia 11 grudnia 2001 r. sygn. akt I SA 746/99 - niepubl.). Również w wyroku z dnia 24 lutego 1998 r. sygn. akt I SA 1520/97 (ONSA 1998, z. 4, poz. 150) Sąd wypowiedział się o wiążącym dla organów inspekcji rozpoznaniu choroby w orzeczeniu lekarskim, stwierdzając, że organy te nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. W niektórych wyrokach Sądu orzeczeniom lekarskim wydanym w tym trybie odmawia się waloru opinii biegłego (wyrok z dnia 24 marca 2000 r. sygn. akt I SA 2334/99), chociaż inne (wyrok z dnia 21 września 2001 r. sygn. akt I SA 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999 r. sygn. akt I SA 1931/98; z dnia 5 listopada 1998 r. sygn. akt I SA 1200/98) stwierdzają wyraźnie, iż są to opinie w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednak zgodnie przyjmuje się, iż bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby. Oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego". W sprawach chorób zawodowych orzeczenia wydawane są przez właściwe organy administracji publicznej. To organ administracyjny zobligowany jest bowiem stosować postanowienia kodeksu postępowania administracyjnego ze wszystkimi konsekwencjami chyba, że powołane wyżej rozporządzenie zawiera regulacje odmienne. Zwrócić należy m.in. uwagę, iż w świetle § 8 ust. 1 ww. aktu normatywnego decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jednostki orzecznicze stwierdziły u skarżącego podczas badań schorzenia, stanowiące zmiany zwyrodnieniowe w obrębie barku i odcinku szyjnym kręgosłupa, które nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych i nie mogą być w taki sposób rozpatrywane jako choroba zawodowa, niezależnie od stopnia ciężkości wykonywanej pracy zawodowej. Ponadto, jak wskazał organ drugiej instancji, stosownie do obowiązujących przepisów dotyczących rozpoznawania choroby zawodowej okres, w którym występowanie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej wynosi, w przypadku odwołującego się, jeden rok. Tymczasem jedyna znajdująca się w aktach sprawy adnotacja wskazująca na uraz prawego barku i łokcia pochodzi z [...], dokonano jej zatem po upływie dwóch lat od zakończenia przez skarżącego pracy na stanowisku kierowcy. Organ podniósł, że do chorób zawodowych nie zalicza się zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa i stawów oraz wszelkiego rodzaju dyskopatii . Powyższe ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy. Organ prawidłowo podkreślił, że nie może zostać uwzględniony wniosek odwołującego się o badanie w Akademii Medycznej w B., gdyż zgodnie z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający określone wymagania kwalifikacyjne zatrudniony w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia. Wymieniony szpital nie posiada natomiast Kliniki ani Poradni Chorób Zawodowych, zatem nie spełnia kryteriów określonych w ww. rozporządzeniu. Zgodnie zaś z art. 7 k.p.a., w którym wyrażono zasadę prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy administracji podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Z kolei w świetle art. 77 § 1 ww. aktu prawnego organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wyrażona w powyższych przepisach zasada jest jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, a wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą stanowi przesłankę warunkującą trafne zastosowanie przepisu prawa materialnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 1984 r. (II SA 1205/84, publ. ONSA 1984/2/98) obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie oznacza to, że strona jest całkowicie zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza iż nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Jak podkreślono organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Rozumieć przez to należy uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych lub potencjalnie możliwych do przeprowadzenia w postępowaniu, jak również uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, mających znaczenie dla oceny ich mocy oraz wiarygodności. Równocześnie organ administracji winien przeprowadzać dowody w sposób uwzględniający kanony wyrażone na gruncie k.p.a. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie prowadzone było z poszanowaniem zasad wynikających z art. 80 k.p.a. Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej o lakonicznej treści, nie zawierającej przekonywającego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. Mając taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. W przedmiotowej sprawie wymagania te zostały spełnione, gdyż wydane opinie są spójne oraz należycie uzasadnione. Stwierdzono w nich jednoznacznie, uwzględniając wywiad, dokumentację lekarską oraz wyniki badań, iż brak jest związku przyczynowego między ujawnionym, bezspornym schorzeniem a sposobem wykonywania pracy. Uznać zatem w reasumpcji należy, że jednostki medycyny pracy w sposób przekonywający wyjaśniły z jakich przyczyn choroby skarżącego nie można uznać za chorobę zawodową. Wyrażona ocena została zawarta w spełniających wymagania formalne opiniach upoważnionych do tego placówek. Zatem z uwagi na fakt, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest jej uprzednie, lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów administracji orzekających w przedmiocie choroby zawodowej i prowadzić musi do odmowy stwierdzenia choroby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r., I SA 1801/00, baza Lex nr 77663). W związku z tym zarzuty skarżącego w powyższym zakresie podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Sąd w składzie orzekającym stwierdza nadto, iż w świetle art. 7 i 77 k.p.a. postępowanie administracyjne organu inspekcji sanitarnej przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy, a merytoryczna decyzja wydana została w oparciu o należycie zgromadzony i wnikliwie oceniony obszerny materiał dowodowy. Z tych względów, Sąd na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło