II SA/Bd 838/14

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-09-24

Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Wojciech Jarzembski, Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, która nie podejmowała zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub po jego utracie, spełnia kryterium rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje tylko w przypadku rezygnacji z podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a nie jedynie z samego faktu sprawowania opieki. Osoba, która nie podejmowała zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do świadczenia lub po jego utracie, nie spełnia tego kryterium, ponieważ zasiłek ten ma rekompensować utracone wynagrodzenie.
Stan faktyczny
Skarżąca A. Ł. wnioskowała o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego na męża, który jest całkowicie niezdolny do pracy. Wójt Gminy odmówił przyznania zasiłku z powodu niespełnienia kryterium rezygnacji z zatrudnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca podniosła, że poprzednio pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką i nie podejmowała zatrudnienia po utracie tego świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. Wójt Gminy B. decyzją z ... 2013 r. nr ... na podstawie art. 3 pkt 11, pkt 21, art. 16a ust. 1, art. 23, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z zm.),rozporządzeń: Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z dnia 24 sierpnia 2012 r., poz. 959), Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r., poz. 3), oraz art. 35, art. 104, art. 107, art.127 § 1 i 2, art. 129 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku A. Ł. - odmówił przyznania jej specjalnego zasiłku opiekuńczego wnioskowanego na męża A. Ł. z powodu braku spełnienia kryterium "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". W odwołaniu A. Ł. wskazała, że po pracy zawodowej w latach ...-... pracowała w gospodarstwie rolnym i do ... 2009 r. objęta była ubezpieczeniem społecznym rolników, a następnie pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką do ... 2013 r. i nie starała się o zasiłek na męża, który od dnia ... 2012 r. jest całkowicie niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji. SKO w T. decyzją z ... 2014 r. nr ... na podstawie art.16a ww. ustawy z 28 listopada 2003 r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa – utrzymało w mocy ww. decyzję, wskazując, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem, przed uzyskaniem prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, bowiem nie pracowała i nie wykonywała innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt. 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Składając skargę skarżąca stwierdziła, że decyzja SKO jest niezgodna z prawem i godzi w jej ciężką sytuację, bo stan zdrowia męża nie uległ poprawie, dodając, że poprzednio pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 143, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) powoływanej dalej jako "Ppsa" uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do przepisu art. 134 § 1 oraz art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy natomiast wynika, że skarżąca A. Ł. dnia ... 2013 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad mężem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniem niepełnosprawności, dołączając niezbędne dokumenty. Stosownie do przepisu z art. 16a ustawy z 28 września 2013 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z zm.): "Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl ust. 2 wymienionego przepisu, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623 zł. Natomiast zgodnie z przepisem art. 3 pkt 22 tej ustawy: "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej". Z zebranych dokumentów wynika, że spełnione zostało kryterium dochodowe, skoro łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz osoby wymagającej opieki, w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. 2012 w przeliczeniu na osobę wyniósł 363,11 zł. Z akt wynika także, iż skarżąca pracowała zawodowo w latach ...-... a następnie zajęła się gospodarstwem rolnym, jednocześnie podlegając – do dnia ....2009 r. ubezpieczeniu społecznemu rolników. Następnie w okresie od ....2011 r. do ....2013 r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad swoją niepełnoprawną matką – T. L. W okresie od ....2013 r. do ....2013 r. skarżąca pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy na męża A. Ł., zgodnie z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. Z akt wynika także, że bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do tych świadczeń ani po ich utracie skarżąca nie podejmowała jakiegokolwiek zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. A zatem należało stwierdzić, iż nie zostało spełnione kryterium rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. W zamyśle ustawodawcy, specjalny zasiłek opiekuńczy jest rekompensatą z powodu utraconego wynagrodzenia za pracę, z którego rezygnuje wnioskodawca, ze względu na konieczność sprawowania stałej opieki nad bliską osobą niepełnosprawną. Nie przysługuje zaś tylko z tytułu sprawowania opieki i przysługuje tylko w wypadku rezygnacji z zatrudnienia a nie rezygnacji z ubiegania się o zatrudnienie. W tym stanie rzeczy uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec braku przesłanek wskazanych treścią przywołanych wyżej przesłanek art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a także braku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji - na podstawie art. 151 tej ustawy Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło