II SA/Bd 847/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Marlena Krzyżaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A. K. na czynność Starosty z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego A. K. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2024 r. A. K. (dalej: "skarżący", "strona") wystąpił do Starostwa Powiatowego we [...] o udzielenie informacji o numerze księgi wieczystej nieruchomości należącej do M. K., położonej w miejscowości F.. W przedmiotowym wniosku skarżący wskazał, że ma interes prawny w dostępie do danych objętych wnioskiem, bowiem przed Sądem Okręgowym w T. prowadzi sprawę z powództwa cywilnego przeciwko m.in. M. K. i w związku z tym postępowaniem chciałby złożyć wniosek o zabezpieczenie jego roszczenia. 2. Starosta, powołując się na art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm. - dalej: "p.k.g.") poinformował wnioskodawcę w piśmie z dnia [...] sierpnia 2024 r. (nr [...]), że odmawia wydania wypisów z rejestru gruntów zawierających dane podmiotów z uwagi na brak wykazania posiadania interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych. Starosta dodał, że organem właściwym do prowadzenia ksiąg wieczystych dla obrębu C. jest Sąd Rejonowy we [...], Wydział Ksiąg Wieczystych. 3. W skardze do tut. Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Podkreślił, że organ odmawiając udostępnienia numeru księgi wieczystej nie odniósł się w ogóle do jego osoby, a jedynie powołał się na treść art. 24 ust. 5 pkt 3 p.k.g., który wprost mówi, że prawo do uzyskania numeru księgi wieczystej przysługuje osobie, która wykaże interes prawny. W jego ocenie taki interes wykazał bowiem przed Sądem Okręgowym w T. prowadzi sprawę z powództwa cywilnego przeciwko m.in. M. K. i w związku z tym postępowaniem chciałby złożyć wniosek o zabezpieczenie jego roszczenia. 4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz podkreślił, że skarżący nie jest właścicielem nieruchomości, ani nie wykazał, że posiada interes prawny do uzyskania informacji o numerze księgi wieczystej, wskazanej we wniosku nieruchomości położonej w miejscowości F.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: 5. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wskazana w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kategoria obejmuje zaskarżoną czynność. Jak wskazał organ, rozpoznanie wniosku nie przyjęło bowiem formy decyzji lecz formę czynności administracyjnej. Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że uwzględnienie skargi na czynność lub akt, o których mowa art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd, że ich podjęcie nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej czynności przeprowadzona przez Sąd w tak zakreślonej kognicji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli w niej podniesione. 6. Zdaniem Sądu organ rozpoznał wniosek skarżącego w nieprawidłowej formie tj. w formie czynności, podczas gdy rozpoznanie wniosku winno przyjąć formę decyzji administracyjnej. Materialnoprawną podstawą orzekania stanowiły m.in. przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne Zgodnie z jej art. 24 ust. 2 informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Natomiast na podstawie art. 24 ust. 3 p.g.k. starosta udostępnia informacje zawarte w operacie ewidencyjnym w formie: 1) wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów tego operatu; 2) wyrysów z mapy ewidencyjnej; 3) kopii dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych operatu ewidencyjnego; 4) plików komputerowych sformatowanych zgodnie z obowiązującym standardem wymiany danych ewidencyjnych; 5) usług, o których mowa w art. 9 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej. W świetle art. 24 ust. 4 p.g.k, z zastrzeżeniem ust. 5 tego artykułu, każdy może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. Natomiast wskazany ust. 5 przewiduje, że starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2a) operatorów: a) sieci, w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 777 i 784), b) systemu przesyłowego, systemu dystrybucyjnego oraz systemu połączonego, w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 716, 868, 1093, 1505 i 1642); 3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1-2a, które mają interes prawny w tym zakresie. Wskazania w tym miejscu wymaga, że przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie regulują wprost, w jakiej formie powinna być dokonana odmowa wydania stosownych dokumentów, czy informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Niemniej jednak zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie zauważa się, że jeżeli norma administracyjnego prawa materialnego wymaga konkretyzacji, formą dokonania tej konkretyzacji jest forma decyzji administracyjnej. Taka wykładnia w zakresie formy działania organu wykonującego administrację publiczną wynika z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Decyzje administracyjne stanowią podstawową formę działania organów administracji publicznej. Sprawa administracyjna powinna być załatwiona w formie przewidzianej prawem. Jeżeli ustawodawca nie reguluje formy działania, należy przyjąć domniemanie formy decyzji administracyjnej jako konstrukcję gwarantującą prawo do postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Tym samym udostępnienie informacji, dokumentów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowi czynność materialno-techniczną, natomiast odmowa dokonania tej czynności powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, poprzedzonej przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 654/11; a także wyroki WSA: w Gdańsku z dnia 31 sierpnia 2023 r. sygn. akt III SAB/Gd 98/23, w Krakowie z dnia 25 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 1242/21, w Kielcach z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 675/18 oraz w Lublinie z dnia 31 marca 2022 r. sygn. akt III SAB/Lu 4/22; zob. także pkt 27 komentarza do art. 24 p.g.k. (w:) M. Durzyńska,A. Gryszczyńska, I. Kamińska, K. Mączewski, W. Radzio, G. Szpor, Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, LexisNexis 2013). Negatywne zatem rozstrzygnięcie, poprzez odmowę skarżącemu wydania wypisu i wyrysu, niezależnie od jego przyczyn (podmiotowych lub przedmiotowych), powinno przybrać formę decyzji. Konsekwencją przyjęcia takiego stanowiska jest bowiem również umożliwienie stronie weryfikacji działań organu pierwszej instancji, poprzez wnoszenie środków zaskarżenia w trybie instancyjnym jak i środków nakierowanych na zwalczanie bezczynności organu (por. wyroki WSA w Szczecinie z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 797/10, w Gdańsku z dnia 31 sierpnia 2023 r. sygn. akt III SAB/Gd 98/23). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela prezentowane powyżej stanowisko doktryny oraz orzecznictwa odnośnie konieczności wydania decyzji w przypadku odmowy wydania dokumentów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Negatywne zatem rozstrzygnięcie powinno przybrać formę decyzji, czego w przedmiotowej sprawie zabrakło. Powyższe przesądzenie spowodowało, że z uwagi na fakt dokonania przez organ czynności w formie zwykłego pisma, a nie w formie decyzji Sąd uznał, że zaskarżona czynność jest bezskuteczna. W konsekwencji takiego rozstrzygnięcia przedmiotem rozważań Sądu nie była już kwestia istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego w żądaniu udostępnienia danych właściciela działki zgodnie z art. art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k. 7. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone od organu koszty składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł.