II SA/Bd 881/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę Decyzją z dnia z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], Wójt Gminy S. orzekł, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego o wymeldowaniu Małgorzaty P. wraz z małoletnią córką Anną P. z miejsca pobytu stałego przy ul. M. [...] w S. Przedmiotowa decyzja wydana została po rozpatrzeniu przez Wójta Gminy S. pisma Anny P., zgodnie z którym Małgorzata P. - była synowa Anny P. - nie zamieszkuje w domu nr [...] przy ul. M. w S. od dnia [...] czerwca 2002 r., w którym to dniu dobrowolnie opuściła mieszkanie wraz z małoletnią córką Anną, zabierając należące do siebie i córki rzeczy osobiste. Reszta rzeczy zabrana została przez Małgorzatę P. w dniu [...] lipca 2002 r. W związku z wszczętym postępowaniem administracyjnym, Małgorzata P. złożyła oświadczenie, w którym zakwestionowała dobrowolność opuszczenia przez siebie miejsca zameldowania, twierdząc, iż nie ma możliwości wejścia do spornego lokalu mimo kilkakrotnie podejmowanych ku temu prób. Stwierdziła ponadto, iż wiąże plany życiowe z mieszkaniem przy ulicy M. [...] w S. oraz, że pozostawiła w nim swoje rzeczy. Podstawę prawną decyzji organu stanowił art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w związku z którym orzekł on o wymeldowaniu Małgorzaty P. z lokalu nr [...] przy ul. M. w S., uznając, że opuszczenie go przez wyżej wymienioną miało charakter trwały i dobrowolny, jako że nastąpiło już pięć lat temu. Jak wskazał w uzasadnieniu decyzji organ I instancji, w sprawie wymeldowania wyżej wymienionej było już prowadzone postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny, Oddział Zamiejscowy w Bydgoszczy w 2003 r. wyroku uchylającego decyzję obu instancji w przedmiocie jej wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Jednakże, jak wynika z ustaleń organu, nie podjęła ona w tym czasie działań zmierzających do ponownego zamieszkania w opuszczonym przez siebie budynku. Fakt nieprzebywania Małgorzaty P. w miejscu zameldowania został potwierdzony przez Kierownika Posterunku Policji w S., a także przez byłego męża, Michała P., przesłuchanego w charakterze świadka w Urzędzie Gminy w S. w dniu [...] czerwca 2007 r. Wójt Gminy S. podniósł również, iż wyrok orzekający rozwód pomiędzy Małgorzatą i Michałem P. nie zawierał wskazania dotyczącego spornego lokalu. W odwołaniu od decyzji organu I instancji Małgorzata P. podniosła, iż nie zamierzała dobrowolnie opuszczać miejsca swego zameldowania, a nieobecność jej w mieszkaniu spowodowana jest działaniem byłego męża i teściowej, ze strony których doświadczyła szykan zarówno psychicznych, jak i fizycznych i którzy uniemożliwiają jej wejście do spornego lokalu, poprzez wymianę zamków w drzwiach wejściowych. Małgorzata P. podkreśliła ponadto, iż w mieszkaniu znajdują się należące do niej rzeczy. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] Wojewoda [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż bezspornym pozostaje fakt opuszczenia przez Małgorzatę P. lokalu nr [...] przy ulicy M. w S. i zamieszkania w innym miejscu - jak wynika z akt administracyjnych - przy ul. B. [...] w N. Fakt ów potwierdzony został zarówno przez Annę P. i Michała P., zamieszkujących w przedmiotowym mieszkaniu, jak i przez Posterunek Policji w S., po przeprowadzeniu kontroli meldunkowej. Organ podkreślił również, iż po wydaniu korzystnego dla Małgorzaty P. wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Bydgoszczy w dniu 5 grudnia 2003 r. (sygn. akt SA/Bd 2125/03) nie podjęła ona kroków zmierzających do przywrócenia jej utraconego posiadania, z wyjątkiem wystosowania kilku pism adresowanych do Anny P., w których domagała się wydania kluczy do mieszkania. Biorąc pod uwagę powyższy stan rzeczy organ uznał, iż w omawianym przypadku nie wystarczy sama wola Małgorzaty P. powrotu do spornego lokalu, ponieważ przeczą temu obiektywnie ujęte okoliczności faktyczne - opuszczenie domu wraz z dzieckiem, zabranie rzeczy osobistych, a także sprzętu gospodarstwa domowego oraz mebli, nie podjęcie kroków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania, rozpad małżeństwa zakończony orzeczeniem rozwodu wreszcie fakt zamieszkiwania od 5 lat pod innym adresem. Na powyższą decyzję Małgorzata P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Podniosła w nim, iż podejmowała próby ponownego zamieszkania w miejscu swego zameldowania poprzez wnoszenie pism do Urzędu Gminy S. oraz do Anny P., w których deklarowała wolę swojego powrotu do spornego lokalu. Wskazała ponadto, iż do opuszczenia go została zmuszona, a w miejscu, w którym obecnie zamieszkuje, przebywa niedobrowolnie. Skarżąca nie zgodziła się ponadto z twierdzeniem swojego byłego męża, iż w mieszkaniu przy ulicy M. [...] nie znajdują się żadne jej rzeczy, twierdząc, iż należące do niej przedmioty zostały zaewidencjonowane w protokole oględzin przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Gminy w S. w dniu [...] lutego 2003 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając w większości argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Jak wynika z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działania administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Oznacza to iż, Sąd bada, czy zaskarżone akty lub czynności nie naruszają prawa materialnego lub przepisów procedury obowiązujących w dniu ich wydania w sposób mający wpływ na wynik sprawy i nie ocenia ich natomiast z punktu widzenia słuszności lub celowości. Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony bądź z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przy czym wskazać należy, że wyrażony w orzecznictwie pogląd stanowi, iż opuszczenie to powinno mieć cechy trwałości i nastąpić w sposób dobrowolny. W przedmiotowej sprawie kwestią, która wątpliwości nie wzbudza jest fakt, iż skarżąca od dnia [...] czerwca 2002 r. nie przebywa w miejscu jej zameldowania, to jest w mieszkaniu przy ul. M. [...] w S. Okoliczność tę potwierdzili Anna P. i Michał P. w opinii których w przedmiotowym lokalu nie znajdują się żadne rzeczy należące do skarżącej, ponieważ zostały przez nią zabrane w dniu wyprowadzki, a także wkrótce po tym. Przeprowadzona przez Komisariat Policji w S. kontrola meldunkowa również wykazała, iż skarżąca pod wskazanym adresem nie przebywa. Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia, czy opuszczenie przez skarżącą przedmiotowego lokalu miało charakter dobrowolny i trwały. Zgodnie z materiałem zgromadzonym w aktach administracyjnych, wniosek Anny P. z dnia [...] maja 2007 r. jest kolejnym wnioskiem wszczynającym postępowanie o wymeldowanie skarżącej z lokalu przy ul. M. [...] w S. Poprzednio toczące się postępowanie sądowoadministracyjne w rzeczonej sprawie zakończone zostało wydaniem przez ówczesny Ośrodek Zamiejscowy Naczelnego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w dniu 5 grudnia 2003 r. , sygn. akt SA/Bd 2125/03, wyrokiem uchylającym decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. w kwestii wymeldowania wyżej wymienionej. Jak jednak wynika z ustaleń poczynionych przez organ I instancji, nie skorzystała ona skutecznie z żadnych przysługujących jej środków zmierzających do przywrócenia jej utraconego posiadania, z wyjątkiem pism adresowanych do Anny P., w których zwraca się o zwrot kluczy do przedmiotowego mieszkania. Linia orzecznicza sądownictwa administracyjnego prezentuje w tym zakresie pogląd, iż dobrowolne opuszczenie lokalu następuje wówczas, gdy osoba zameldowana w lokalu została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt. II OSK 127/05). Nie chodzi tu bynajmniej o sam fakt wystąpienia do właściwych organów o ochronę prawną, ale także uznanie przez nie, iż zachodzi okoliczność jej udzielenia. W myśl prezentowanego poglądu, skarżąca miała możliwość wytoczenia powództwa posesoryjnego na drodze cywilnej w związku z utraconym posiadaniem. Dla oceny charakteru opuszczenia lokalu, mniejsze znaczenie mają twierdzenia osoby zainteresowanej, istotniejsze są zaś dające się obiektywnie stwierdzić okoliczności, np. faktyczna możliwość realizacji woli przebywania w danym lokalu. Możliwość realizacji woli przebywania jest w ocenie Sądu niemożliwa. Przyczyną takiego stanu jest chociażby to, że lokal z którego wymeldowano skarżącą należy do uczestniczki postępowania, Anny P. W dniu rozprawy do protokołu pełnomocnik uczestniczki postępowania oświadczył, że w mieszkaniu obecnie przebywa były mąż skarżącej wraz z obecną żoną i dzieckiem. Z akt sprawy natomiast wynika, że w 2006 r. zostało rozwiązane małżeństwo skarżącej bez orzekania o winie. W ocenie Sądu okres przebywania skarżącej od 2002 r. poza lokalem jest trwały i ma cechy dobrowolności. Pisma skarżącej kierowane do uczestniczki postępowania nie mogą zastąpić środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Mając na uwadze powyższy stan faktyczny i prawny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).