II SA/Bd 891/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2013r. sprawy ze skargi G. P., S. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wydania odpisów dokumentów oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy I. powołując się na art. 74 § 2 w zw. z art. 73 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej powoływanej jako kpa), po ponownym rozpatrzeniu wniosku G. i S. P. z dnia [...] o doręczenie uwierzytelnionych odpisów określonych dokumentów, orzekł o odmowie wydania uwierzytelnionych odpisów wyszczególnionych we wniosku dokumentów, tj. 1) wniosku do ARiMR Oddział Terenowy w I. - informacja w sprawie wniosku G. i S. P. o przyznanie płatności bezpośrednich, 2) odpowiedzi G. i S. P., 3) zawiadomienia o wszczęciu postępowania, 4) notatki służbowej z dnia [...] z przeprowadzonej wizji lokalnej, 5) odpowiedzi IKS "[...]" w I., znak [...], 6) pisma do IKS "[...]" w I., 7), pisma G. i S. P., 8) odpowiedzi do mieszkańców D., 9) pisma do G. i S. P., 10) notatki służbowej z dnia [...] z przeprowadzonej wizji lokalnej, 11) wniosku mieszkańców D. W uzasadnieniu postanowienia organ podkreślił, że zgodnie z treścią art. 73 § 2 kpa strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony i zaznaczył że G. i S. P., pomimo wezwań organu z dnia [...] i [...] o wskazanie ważnego interesu strony w zakresie przedmiotowego wniosku, ani nie wskazali celu, w jakim planują wykorzystać uwierzytelnione odpisy dokumentów, ani nie uzasadnili wniosku ważnym interesem, ani też nie wykazali, że nie mają sami możliwości sporządzenia pożądanych odpisów z akt sprawy. W stanowiącym odpowiedź na wniosek z dnia [...], piśmie z dnia [...] G. i S. P. wskazali jedynie, że podtrzymują przedmiotowy wniosek. Jednocześnie organ podkreślił, że wnioskodawcy mieli możliwość zapoznania się z dokumentacją sprawy, której dotyczy wniosek oraz sporządzania notatek, odpisów i kopii akt tej sprawy na całym etapie postępowania, jednakże z tego prawa nie skorzystali, a także nie wyznaczyli pełnomocnika. Organ powołując się na wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r., syng. akt IV SAB/Po 85/12 i w Lublinie z dnia 12 stycznia 2012 r., syng. akt II SA/Lu 728/11, iż żądanie od organu wydania uwierzytelnionych odpisów wymaga w świetle art. 73 § 2 kpa wykazania przez wnioskodawcę ważnego interesu, oraz że w niniejszej sprawie to nie nastąpiło, nie było podstaw pranych do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Na powyższe postanowienie G. i S. P. wnieśli zażalenie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu zażalenia wskazali, iż zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 kpa, będące ustaleniem zasady konstytucyjnej, określonej w art. 32 Konstytucji RP wymagają, aby ich ograniczenie było precyzyjnie określone przez Wójta Gminy I., odmawiającego wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (SKO), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 73 § 2 i art. 74 § 2 kpa, orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, że z treści przepisu art. 73 § 2 kpa wynika, iż instytucja uwierzytelniania przez organ dla strony danego postępowania dokumentów z akt administracyjnych danej sprawy podlega ustawowym ograniczeniom, gdyż po pierwsze prawo strony w tym zakresie jest ściśle związane z konkretnymi aktami postępowania administracyjnego, a żądający takiego uwierzytelnienia musi posiadać statut strony w tej konkretnej sprawie, po drugie żądanie wydania stronie uwierzytelnionych odpisów musi być uzasadnione jej ważnym interesem, a po trzecie wreszcie powyższego uprawnienia nie stosuje się do akt sprawy objętych tajemnicą państwową, albo wyłączonych przez organ administracji publicznej ze względu na ważny interes państwowy (art. 74 § 1 kpa). Zdaniem SKO, w przedmiotowej sprawie nie został spełniony warunek istnienia ważnego interesu, gdyż wnioskodawcy go nie wykazali. Zaznaczając, że w niniejszej sprawie, pomimo stosownego wezwania organu I instancji, G. i S. P. w ogóle nie wskazali na swój ważny interes w pozyskaniu uwierzytelnionych odpisów żądanych dokumentów SKO stwierdziło, iż organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił stronom wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów na podstawie art. 74 § 2 kpa. Z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wynika bowiem że rolą organu administracyjnego jest zapewnienie stronom realnych możliwości przeglądania akt sprawy oraz utrwalania na własny użytek wiadomości zawartych w aktach przez ich notowanie czy też wykonywanie odpisów, w tym również sporządzanie kopii akt administracyjnych przy pomocy kserokopiarki. Natomiast organ administracji nie ma obowiązku wykonywania, nawet odpłatnie, kserokopii dokumentów zawartych w aktach i dostarczania ich stronie, gdyż utrwalenie wiadomości zawartych w aktach administracyjnych w postaci notatek lub odpisów przepis art. 73 § 1 kpa jednoznacznie powierza stronie, bez względu na użyte przez nią w tym celu środki techniczne. Czym innym więc jest nakazana prawem czynność organu udostępnienia stronie akt sprawy, a czym innym czynność udostępnienia akt sprawy we wskazanej przez stronę formie. Wobec powyższego, jak skonstatował organ odwoławczy, żądanie stron doręczenia im potwierdzonych za zgodność z oryginałem dokumentów z akt sprawy prowadzonej przez Wójta Gminy I., nie mogło być uwzględnione. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skardze na powyższe postanowienie SKO, G. i S. P. wnieśli o stwierdzenie jego nieważności z uwagi na okoliczność nie doręczenia im zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego i przeglądania akt sprawy. Skarżący wskazali, że zaskarżone postanowienie stanowi kontynuację decyzji z dnia [...] nr [...] oraz wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 5 lutego 2013r., sygn. akt II SA/Bd 928/12. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Organy w wydanych postanowieniach prawidłowo stanęły na stanowisku, że wnioskujący nie spełnili przesłanek określonych w przepisie art. 73 kpa, a w szczególności nie wykazali istnienia ważnego interesu strony, o którym mowa w art. 73 § 2 kpa. Podkreślić przy tym należy, że to ta argumentacja była powodem odmowy wydania skarżącym żądanych kserokopii względnie uwierzytelnionych odpisów z akt administracyjnych sprawy i doręczenia ich na adres wnioskodawców. Przepis art. 73 § 1 kpa przyznaje stronom postępowania administracyjnego prawo do przeglądania akt sprawy, prawo do sporządzania z nich notatek lub odpisów. Na podstawie tego przepisu organ nie ma obowiązku sporządzania odpisów i dostarczania ich stronom. W konsekwencji, na podstawie tego przepisu stronie nie przysługuje prawo do żądania, aby organ administracji sporządził dowolnie określone przez stronę odpisy dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i dostarczył je stronie. Strona może natomiast żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, ale tylko wtedy, gdy uzasadni to swoim ważnym interesem (art. 73 § 2 kpa). Ważnym interesem strony, może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów dokumentów tak dla potrzeb prowadzonego postępowania, jak i w celu wykorzystania ich w innych postępowaniach. Dlatego też uzasadnienie żądania przesłania uwierzytelnionych materiałów dowodowych postępowania jedynie chęcią zaznajomienia się z aktami w miejscu zamieszkania lub tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych jest niewystarczającym uzasadnieniem ważnego interesu posiadania uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt administracyjnych. Żądając wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów należy jeszcze wykazać, że nie ma się samemu możliwości sporządzenia pożądanych odpisów z akt sprawy. Tego zaś w rozpatrywanej sprawie strona skarżąca skutecznie nie uczyniła, co jest w sprawie bezsporne. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy art. 10 § 1 kpa należy wyjaśnić, że zobowiązanie organu do zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienie jej przed wydaniem rozstrzygnięcia wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań nie oznacza, że każde naruszenie tej zasady w postępowaniu administracyjnym uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny uchyla decyzję (...) w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko takie uchybienia mogą prowadzić do uchylenia rozstrzygnięcia, które są na tyle ważkie, iż ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym w orzecznictwie NSA panuje utrwalony pogląd, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a. może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (np. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r. o sygn. akt II GSK 431/12, LEX nr 1145527). W niniejszej zaś sprawie z sytuacją taką nie mamy do czynienia. Z uzasadnienia skargi nie wynika w żadnym razie, jakich to konkretnych czynności procesowych mogliby skarżący dokonać przed organami, gdyby zostali zawiadomieni o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków. Zatem całkowicie gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami jest twierdzenie skarżących, iż nie doręczenie im zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego i przeglądania akt sprawy, iż materiał dowodowy w niniejszej sprawie nie mógł zostać zebrany w sposób wyczerpujący. Powyższe okoliczności implikują uznanie, że zaskarżone postanowienie podjęte na podstawie art. 74 § 2 w zw. z art. 73 § 2 kpa przy zaistnieniu przesłanki do jego wydania nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem brak jest podstaw do jego uchylenia, a tym bardziej stwierdzenia nieważności. W tym stanie rzeczy uznając rozstrzygnięcie organu odwoławczego za prawidłowe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.